al-xorazmiyning ilmiy merosi va uning didaktik qarashlari

PPTX 1.1 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1539240958_67762.pptx /docprops/thumbnail.jpeg педагогика тарихи al-xorazmiyning ilmiy merosi va uning didaktik qarashlari reja: al-xorazmiyning didaktik qarashlari. xorazmiyning ilmiy merosi. “al-kitob al muxtasar fi hisob al jabr va-l muqobala”. 3. al-xorazmiyning ilmiy merosi va uning didaktik qarashlari muhammad al-xorazmiy ilmiy merosi bilan bilish nazariyasiga o’zining ulkan hissasini qo’shdi. “al-kitob al-muxtasar fi-hisob al-jabr va-l muqobala” asarida (“al jabr va–l muqobala hisobi haqida qisqacha kitob”) sonli kvadrat va chiziqli tenglamalar va ularni yechish yo’llarini bayon etadi. bu asar uch qismdan iboratdir. birinchisi algebraik qism. uning oxirida savdo muomalasiga oid kichik bir bo’lim kiritiladi; ikkinchsi, geometrik qism-algebraik usul qo’llab o’lchashlar haqida; uchinchi qism vasiyatlar haqida bo’lib, muallif uni “vasiyatlar kitobi” deb ataydi. muhammad al-xorazmiy matematika fanida abstraktsiya tushunchasini kengaytiradi. induktsiya yo’li bilan umumiy yechish usullarini hal etadi, deduktsiya yo’li bilan umumiy usullar yordamida xususiy masalalarni yechadi. “aljabr va-lmuqobala” asari bilan ham matematika fanini rivojlantirib, o’zidan avvalgi bilimlarni o’rgandi va ularni sintezlashtirdi hamda amalda qo’llash usullarini …

siyada “algoritmi” shaklini oldi, keyin “algoritmus” va nihoyat hozirgi zamon hisoblash matematikasining asosiy tushunchasi “algoritm” (“algorifm”) ga aylandi. u matematikaning nazariy rivojlanishi bilan birga, undan turmushda foydalanish yo’llarini ham berdi. meros taqsim qilish, vasiyatnomalarni tuzish hamda mol taqsim etish uchun zarur bo’lgan hisoblarni ta’lif etdi. muhammad al-xorazmiyning matematikaga oid ikkinchi kitobi “hind arifmetikasi haqida kitob” (“hisob al-hind”)dir. asar o’nlik tizim raqamlari (1,2.3,4,5,6.7,8,9)ga bag’ishlangan. mutafakkir hindlarning falakiyot va matematikaga oid “sindihin” nomli qo’llanmasini o’qib, uning yanglish va qiyin tomonlarini qayta tikladi, uning mundarijasiga yangi boblarni qo’shdi va bu asarni “qisqargan sindihind” (“algorizmi hind hisobi haqida”) deb atadi. mazkur asar faqat sharqdagina emas, yevropada ham qo’llanma sifatida shuhrat taratdi. u hindistonda kashf etilgan raqamlarni soddalashtirdi va birinchi marta arab tilida bayon etdi. ungacha ancha qo’pol sanoq usullaridan foydalanib kelingan. o’nlik tizimining kashf etilishi fan olamida sanoq tizimida inqilobiy o’zgarish deb ta’riflanadi. yevropaga 1,2.3,4,5,6,7,8,9 raqamlaridan foydalanish va nol yordamida eng katta sonlarni yozish …

llab o’lchashlar haqida. vasiyatlar haqida. “vasiyatlar kitobi”. muhammad al-xorazmiy o’zining falakiyotga doir ishlarida hindlarning falakiyot jadvallarini tahlil etib, “xorazmiy ziji” nomi bilan mashhur astronomik jadvallar tuzdi. 827 yilda xorazmiy rahbarligida yer kurrasining kattaligini aniqlash maqsadida yer meridianining bir gradusi o’lchab chiqildi. bag’dodda yozilgan trigonometriyaga oid dastlabki asar ham xorazmiyga tegishli bo’lib, unda sinus, tangeneslarning o’zgarish qonuniyati ko’rsatiladi. uning trigonometrik jadvali o’sha davr jadvalaridan farq qilgan. muhammad al-xorazmiyning tarix va musiqaga oid, quyosh soatlari to’g’risida ham asarlari bo’lib, “tarix kitobi” (“kitob at-tarix”) xalifalik tarixiga oid va xalifalikning birinchi tarixchilaridan sanaladi. shuni ta’kidlash joizki, alloma o’zigacha bo’lgan ilmiy bilimlarning asosiy g’oyalari, tamoyil va metodlarini sintezlashtirdi. u ilmiy bilimlarni o’rganuvchilarning mustaqil bilim olishlariga e’tiborni qaratdi. xorazmiy bilim olishda talabaning shaxsiy kuzatishlariga hamda olgan bilimlaridan foydalanishga katta e’tibor berdi. bunda u ilm izlovchilarning ilmiy manbalarni to’plash, ularni ifodalash va kuzatganlarni tushintira olish malaka va ko’nikmalarini hosil qilishga katta baho berdi. masalan, “al-kitob al-muxtasar fi …

oritsa, ikkinchi tomondan, o’sha davrda ilmiy tadqiqot ishlari va o’qitishning metod va vositalaridan qay darajada foydalanganligini ko’rsatadi. barcha mutafakkirlar kabi muhammad al-xorazmiy ham ko’rgazmali-tajriba metodlari, bilim berishning turli vositalari, savol-javob, malaka va ko’nikmalarni shakllantirish metodlari, bilimlarni sinash metodlaridan foydalangan. allomaning arifmetikaga oid risolalari tafakkurni rivojlantirish uchun bilimlarni izchil bayon etishga e’tibor berganligini ko’rsatadi. “men arifmetikaning oddiy va murakkab masalalarini o’z ichiga oluvchi “aljabr val-muqobala hisobi haqida qisqacha kitob”ni ta’lif qildim, chunki meros taqsim qilishda, vasiyatnoma tuzishda, mol taqsimlashda va adliya ishlarida, savdoda va har qanday bitimlarda, shuningdek, yer o’lchashda, kanallar o’tkazishda, geometriyada va boshqa shunga o’xshash turlicha ishlarda kishilar uchun zarurdir”. muhammad al-xorazmiy bilishni sezgidan mantiqiy tasavvur orqali farq qilish haqida fikr bayon etgan: “sezgi” orqali bilish bu qisman bilish bo’lsa, mantiqiy bilish esa haqiqiy bilimning muhim tomonini namoyon etadi. image1.jpeg image2.png image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg image10.jpeg image11.jpeg image12.jpeg image13.jpeg image14.jpeg image15.jpeg

al-xorazmiyning ilmiy merosi va uning didaktik qarashlari - Page 5

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "al-xorazmiyning ilmiy merosi va uning didaktik qarashlari"

1539240958_67762.pptx /docprops/thumbnail.jpeg педагогика тарихи al-xorazmiyning ilmiy merosi va uning didaktik qarashlari reja: al-xorazmiyning didaktik qarashlari. xorazmiyning ilmiy merosi. “al-kitob al muxtasar fi hisob al jabr va-l muqobala”. 3. al-xorazmiyning ilmiy merosi va uning didaktik qarashlari muhammad al-xorazmiy ilmiy merosi bilan bilish nazariyasiga o’zining ulkan hissasini qo’shdi. “al-kitob al-muxtasar fi-hisob al-jabr va-l muqobala” asarida (“al jabr va–l muqobala hisobi haqida qisqacha kitob”) sonli kvadrat va chiziqli tenglamalar va ularni yechish yo’llarini bayon etadi. bu asar uch qismdan iboratdir. birinchisi algebraik qism. uning oxirida savdo muomalasiga oid kichik bir bo’lim kiritiladi; ikkinchsi, geometrik qism-algebraik usul qo’llab o’lchashlar haqida; uchinch...

PPTX format, 1.1 MB. To download "al-xorazmiyning ilmiy merosi va uning didaktik qarashlari", click the Telegram button on the left.

Tags: al-xorazmiyning ilmiy merosi va… PPTX Free download Telegram