al xorazmiyning ta'lim tarbiyaga oid qarashlari

DOC 20 pages 135.5 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 135.5 KB

File type DOC

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

mundarija al xorazmiyning ta'lim tarbiyaga oid qarashlari reja: 1. muhammad ibn muso al-xorazmiyning ta’lim-tarbiyaga oid qarashlari. 2. muhammad xorazmiyning hayoti va ijodi 3. al-xorazmiyning “bayt ul - hikma’’da faoliyati muhammad ibn muso al –xorazmiyning ta’lim tarbiyaga oid qarashlari. muhammad ibn muso al- xorazmiyning hayoti va ijodi. mamlakatimizda ilm – fan va ma’rifat sohasida o’z xizmatlari bilan dunyoga mashhur buyuk mutafakkir,qomusiy olim muhammad ibn muso al – xorazmiy bilim olishda talabaning shaxsiy kuzatishlariga hamda olgan bilimlaridan foydalanishiga kata e’tibor berdi. bunda u ilm izlovchilarning ilmiy manbalarni to’plash,ularni ifodalash va kuzatganlarini tushintira olish malakalarini hosil qilishda katta baho berdi. masalan, “al- kitob al – muxtasar fi hisob al- jabr va – l muqobala ” asarida olimlarni uch guruhga bo’lib shunday yozadi : “ulardan biri o’zidan avvalgilar qilgan ishlarni amalga oshirishda boshqalardan o’zib ketadi va uni o’zidan keyin qoluvchilarga meros qilib qoldiradi. boshqasi o’zidan avvalgilarni asarlarini sharhlaydi va bu bilan qiyinchiliklarni osonlashtiradi,yopiqni ochadi …

2 / 20

illari aniq emas.ammo ba’zi manbalarda 783 – yilda tug’ilgan va 847-yilda vafot etgan deb taxmin qilinadi. xorazm fan olamiga ko’pkina mutafakkirlarni yetkazib bera olgan diyor bo’lib bu haqida xorazmshunos olim s .p. tolstoy shunday deydi : “ qadimgi xorazm fanining sharq fani tarixidagi o’rni juda muhim.xorazmning islomgacha bo’lgan antik va afrigiy davrini ozgina bilamiz . ammo madaniyat va moddiy yodgorliklarni astoydil tahlil qilib ayta olamizki,xorazmda aniq fanlar – geometriya,trigonometriya,astronomiya,topografiya,ximiya,minerologiya va tabiiy fanlar o’sha davrdayoq yuksak darajada taraqqiy etgan.xorazm keyinchalik arab xalifaligi tarkibiga kiritilgach,xorazmlik olimlar tez orada shuhrat qozonganlar va “arab fani’’ deb atalgan fanning yaratuvchilari orasida eng ilg’or o’rinni egallaganlar’’.[9.3] bo’lg’usi olim bolalik va o’smirlik yillarida boshlang’ich ta’lmni vatanida olib arab,fors,hind va yunon tillarini qunt bilan organdi . bu tillardagi kitoblarni mutolaa qildi va el nazariga tushib olim bo’lib yetishdi. al-xorazmiy ham u yoki bu fan bilan chegaralanib qolmay ,qomusiy ilm sohibi bo’lgan. jumladan,olimning tarix, matematika, astronomiya va geografiya sohasida …

3 / 20

aktabi vakili al- xorazmiy nomi bilan bevosita bog’liq ekanligini isbotlab bergan . [5.78] 1.2 -§ .muhammad ibn muso al- xorazmiyning “bayt u- hikma”da faoliyati. bag’dod xalifasi horun ar – rashid o’g’li al – ma’munni 808 – yilda xalifalikning sharqdagi noibi etib tayinlaydi,shahzoda al – ma’mun noiblikni,poytaxti marvga kelib tezlikda unga bo’ysunuvchi o’lkalarda yashovchi olimlar va shoirlarni o’z saroyiga to’plab “ marv olimlari yig’ini” ni tashkil qiladi . ko’pkina olimlar qatori al- xorazmiy ham marvga keladi va o’zining samarali ijodiga aynan shu yerda tamal toshini qo’yadi . olim bu maskanda zamonasining ko’pkina olimu fuzalolari bilan tanishadi. al – ma’mun otasi o’limidan keyin 813 – yilda o’zini xalifa deb e’lon qiladi va o’z akasi xalifa al – aminni taxtdan tushiradi .819- yilda bir guruh saroy ahli va marvda to’plangan olimlar bilan bag’dodga xalifalikning markaziga kelib, o’z davlatini mustahkamlab,boshlagan hayrli ishlaridan biri “donishmandlar uyi ”(“bayt ul -hikma”) ni qayta tashkil qilish va kengaytirishga …

4 / 20

iy, al- abbos ibn sayyid al – javhariy , ahmad ibn abdulloh al- marvaziy,ahmad al- farg’oniy, abu fazl alhamid ibn vase ibn turk al –xuttaliy,abu yusuf yoqub ibn sabbox al – kindiy va boshqa ko’plab o’rta osiyolik olimlar ijod qilib turli fanlar rivojiga katta hissa qo’shganlar. xi asr boshida xorazm poytaxti gurganj (hozirgi urganch) shahridagi ilmiy markaz ham ma’mun akademiyasi deb nomlangan.[10.18 ] xorazm ma’mun akademiyasining faoliyati 1017- yilgacha davom qiladi . lekin shunga qaramasdan shu ilmiy dargohdan jahon fani xazinasini o’zining bebaho asarlari bilan boyitgan ko’plab qomusiy olimlar yetishib chiqdi. shu ilm maskani fan olamida yorqin iz qoldirgan o’nlab , yuzlab iste’dodlarni tarbiyalab,voyaga yetqazdi va kamol toptirdi.keyinchalik ular sharq mamlakatlarida o’zlarining ijodiy faoliyatlarini davom ettirdilar.1017- yili xorazm mahmud g’aznaviy tomonidan zabt qilindi va u g’aznaviylar saltanati tarkibiga qo’shildi.ma’mun akademiyasining bir guruh olimlari g’aznaga sulton mahmud saroyiga olib ketildi.olimlarning boshqa bir guruhi sharqning turli mamlakatlariga tarqalishib , shu joylarda ilmiy …

5 / 20

a fanni yanada rivojlantirish hamda is’tedodli va fidoyi olimlarni qo’llab – quvvatlash,yuqori intellektual muhit yaratishdagi milliy an’analarni rivojlantirishda qo’yilgan muhim qadam bo’ldi. 1997- yil noyabr oyida akademiyaning tarkibida “arxeologiya , tarix va falsafa ”, “til va adabiyot ”,“biologiya muammolari ” bo’limlari tashkil qilinib, 9 ilmiy mavzu bo’yicha 26 ilmiy xodim, shu jumladan,5 fan doktorlari va 9 fan nomzodlari ilmiy tadqiqotlar olib borishdi. arxeologiya, tarix, falsafa bo’limining xodimlari “xorazmda qadimgi va o’rta asrlar o’zbek davlatchiligi tarixi”,”o’zbek xalqining etnik tarixida xorazm vohasining o’rni ”,”xorazm viloyati arxeologik yodgorliklarini tadqiq qilish ” mavzulari bo’yicha ilmiy izlanishlar olib borishdi. til va adabiyot bo’limida “ix- xiii asrlarda xorazm yozma adabiyoti va og’zaki epos. ix- xiii asrlar xorazm yodnomalari tili ” mavzusi bo’yicha xorazm yozma adabiyoti va og’zaki afsonalar hamda rivoyatlar “avesto”dagi mifologik qatlam bilan qiyosiy tahlil qilindi. o’g’zaki va yozma namunalar tahlili orqali adabiy va badiiy tillarga xos xususiyatlar,ularning o’zaro ta’siri o’rganildi. 1997- 2002 yillarda biologiya …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "al xorazmiyning ta'lim tarbiyaga oid qarashlari"

mundarija al xorazmiyning ta'lim tarbiyaga oid qarashlari reja: 1. muhammad ibn muso al-xorazmiyning ta’lim-tarbiyaga oid qarashlari. 2. muhammad xorazmiyning hayoti va ijodi 3. al-xorazmiyning “bayt ul - hikma’’da faoliyati muhammad ibn muso al –xorazmiyning ta’lim tarbiyaga oid qarashlari. muhammad ibn muso al- xorazmiyning hayoti va ijodi. mamlakatimizda ilm – fan va ma’rifat sohasida o’z xizmatlari bilan dunyoga mashhur buyuk mutafakkir,qomusiy olim muhammad ibn muso al – xorazmiy bilim olishda talabaning shaxsiy kuzatishlariga hamda olgan bilimlaridan foydalanishiga kata e’tibor berdi. bunda u ilm izlovchilarning ilmiy manbalarni to’plash,ularni ifodalash va kuzatganlarini tushintira olish malakalarini hosil qilishda katta baho berdi. masalan, “al- kitob al – muxtasar fi hisob al- jab...

This file contains 20 pages in DOC format (135.5 KB). To download "al xorazmiyning ta'lim tarbiyaga oid qarashlari", click the Telegram button on the left.

Tags: al xorazmiyning ta'lim tarbiyag… DOC 20 pages Free download Telegram