беруний ҳақида хорижий тиллардаги тадқиқотлар

DOCX 221,4 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

ҳақида хорижий тиллардаги тадқиқотлар.docx беруний ҳақида хорижий тиллардаги тадқиқотлар кириш…......................................................................................................... 3-13 i боб. беруний яшаган давр хусусиятлари, уларнинг мутафаккир дунёқараши шаклланишига таъсири.............................................. 14-50 1.1. беруний яшаган давр: ижтимоий-сиёсий вазият, маънавий – маданий тараққиёт..................................................................................... 14-34 1.2. берунийнинг ҳаёт йўли ва илмий - фалсафий мероси................... 34-50 ii боб. берунийнинг борлиқ ҳақидаги қарашларида субстанционал концепция талқини.................................................................................... 51-82 2.1. ўрта аср мусулмон халқлари фалсафасида борлиқ масаласининг қўйилиши ва муҳокама этилиши.............................................................. 51-64 2.2. берунийнинг табиййун оқими тарафдори сифатида борлиқ муаммосини қўйиши.................................................................................. 64-82 iii боб. борлиқнинг моҳияти, турлари, мавжудлик усули ва шакллари ҳақидаги беруний таълимоти ва унинг аҳамияти............................... 83-132 3.1. берунийнинг борлиқ субстанцияси ва турлари ҳақидаги қарашлари................................................................................................... 83-112 3.2. беруний борлиқнинг мавжудлик усули ва шакллари тўғрисида................................................................................................... 113-132 хулоса........................................................................................................... 133-137 фойдаланилган адабиётлар рўйхати.................................... 138-160 кириш мавзунинг долзарблиги. и.а.каримовнинг “мамлакатимизда демократик ислоҳотларни янада чуқурлаштириш ва фуқаролик жамиятини ривожлантириш концепцияси” тўғрисидаги маърузасида “...эртанги кун талабларидан келиб ч

иққан ҳолда, мамлакатимизни ислоҳ этиш ва модернизация қилиш йўлидаги ҳаракатларимизни кучайтиришимиз, уларни янги, янада юқори босқичга кўтаришимиз даркор”1 лиги таъкидланиши маънавиятимизни юксалтиришни тақоза этади. бу эса, ўз навбатида, тарихимизни холисона ўрганиш ва ҳаққоний баҳолаш, маънавий меросмизни бойитиш ва ривожлантиришни талаб қилади. шу нуқтаи назардан аждодларимиз меросига, хусусан буюк аллома беруний қарашларига мурожаат қилиш маънавиятимизни ривожлантиришнинг муҳим омили бўлиб хизмат қилади. юртбошимиз таъкидлаб ўтганидек, “...донишманд аждодларимиз қадимги юнон, ҳинд ва хитой, форс ва араб халқларининг илмий ютуқларини чуқур ўрганиб, инсониятнинг тафаккур хазинасини янгидан-янги назарий ғоя ва амалий кашфиётлар билан бойитганини жаҳон илм аҳли яхши билади ва юксак қадрлайди. айниқса, хоразм “маъмун академияси”нинг ташкилотчиси ва раҳбари абу райҳон берунийнинг ҳаёти ва серқирра фаолияти ҳар қандай инсонни ҳайратга солиши муқаррар”2. шунингдек, беруний ва хоразм маъмун академиясида фаолият кўрсатган бошқа алломаларимиз илмий-фалсафий меросининг ҳалигача чуқур ўрганилмагани ва холисона баҳоланмаганлигини назарда тутиб, президент и.а.каримов ўз нутқида, “афсуски, ана шу қадимий илм-фан марказида яратилган, ҳозирги кунда …

уни ҳар томонлама чуқур ўрганиш, ҳозирги ва келгуси авлодларга етказиш барчамизнинг муҳим ва долзарб вазифамиз бўлмоғи керак”1, деган фикрни алоҳида уқтириб ўтди. хоразм маъмун академиясида фаолият кўрсатган мутафаккирлар илмий меросини жиддий, тўлақонли тадқиқ этиш зарурлигини чет эл олимлари ҳам таъкидлашмоқда. хусусан, берлин-бранденбург фанлар академияси ва берлин эркин университети профессори готхард штомайер хоразм маъмун академиясида ижод қилган мутафаккирлар ибн сино ва берунийнинг илм- фан тараққиётидаги беқиёс хизматларига эътибор қаратиб, “улар ўртасидаги фалсафий мавзулар ва арасту асарларига оид ёзишмалар чуқур ўрганилиши лозим бўлган муҳим ва қизиқарли манбалардир”2, деб ёзади. мазкур мавзуни тадқиқ этишнинг долзарблиги яна қуйидаги ҳолатлар билан белгиланади: биринчидан, президентимиз и.а.каримов файласуф олимларимиз олдига қўйган “ўзбек миллий фалсафаси”ни яратишдек ўта мураккаб, долзарб ва шарафли вазифани3 ҳал этиш учун маънавий меросимизга мурожаат қилишимиз зарур. берунийнинг борлиқ тўғрисидаги таълимотини адекват тарзда тиклаш “ўзбек миллий фалсафаси”нинг онтология, яъни “борлиқ ҳақидаги таълимот” қисмини яратишдагина эмас, балки бутун миллий фалсафамиз баҳс мавзуси, предмети, мазмуни ва структурасини …

аср - xxi аср бошида беруний ижодига, шу жумладан, олам, унинг тузилиши, мавжудлик шакллари тўғрисидаги қарашларига бўлган қизиқиш асосида унинг баъзи асарларининг қайта нашр этилиши,2 аллома илгари сурган ғояларга бўлган турли хил муносабатлар ҳам беруний илмий ва фалсафий таълимотининг қайта англаниши ва баҳоланишини тақозо этади. тўртинчидан, берунийнинг борлиқ, унинг мавжудлик усул ва шакллари тўғрисидаги таълимотини ўрганиш борлиқ тўғрисидаги тасаввурларимиз эволюциясини аниқлаштиради, тўлдиради. бешинчидан, берунийнинг табиий-илмий ва фалсафий қарашлари ўзаро уйғун ҳолда ривожланган бўлиб, ўзига хос натурфалсафий кўринишга эгалиги мавжуд адабиётларда етарли даражада тўла очиб берилмаганлиги сабабли, уни махсус тадқиқ этиш талаб этилади. олтинчидан, берунийнинг фалсафий қарашлари, хусусан борлиқ ҳақидаги илмий таълимоти кўплаб чет эл ва республикамиз манбашунос олимлари томонидан жиддий ўрганилиб келинаётганлигига қарамай, уни махсус тадқиқ этиш, фалсафий умумлаштириш, хулосалаш ва баҳо бериш ишлари ҳали якунланмаганлигини ҳам таъкидлаш лозим. бу ҳолат мутафаккирнинг борлиқ тўғрисидаги таълимотини янгича ёндашиш асосида тадқиқ этишнинг ўта долзарб муаммо эканлигини кўрсатмоқда. муаммонинг ўрганилганлик даражаси. ўзбекистон олимлари …

милов, м.қуронов, м.а.усмонов, м.о.усмонов, о.ф.файзуллаев, б.о.тўраев, а.зоҳидий, х. алиқулов, тоҳир карим ва бошқалар киради1. бу ўринда а.шариповнинг, “великий мыслитель абу райхан беруни” монографиясида буюк аллома дунёқарашини яхлит ҳолда тасвирлашга бўлган уринишни алоҳида таъкидлаш зарур. берунийнинг табиий-илмий қарашлари с.у.каримова2, қ.норхўжаев3 асарларида ва бошқа манбаларда ёритилган. лекин уларда мутафаккир илмий кашфиётларининг дунёқараш мазмуни, борлиқ тўғрисидаги таълимотининг шаклланишига таъсири очиб берилмаган. 1 мўминов и.м. хоразмлик буюк энциклопедист олим. – тошкент: фан, 1973. - б. 50; мўминов и.м. беруний – фан тарихчиси //беруний туғилган кунининг 1000 йиллигига бағишланган тўплам. – тошкент: фан, 1973. – б. 8-19.; каримов у.и. абу райҳон беруний //беруний туғилган куннинг 1000 йиллигига бағишланган тўплам. – тошкент: фан, 1973. – б.19-31; булгаков п.г. жизнь и труды беруни. - ташкент: фан, 1972. - 425 с.; булгаков п.г., розенфельд б.бируни и его канон масъуда. предисловие к “канону масъуда” //абу райхан бируни. избранные произведения. t.v.; ч.1. – ташкент: фан, 1973. – с. 7-49.; захидов …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "беруний ҳақида хорижий тиллардаги тадқиқотлар"

ҳақида хорижий тиллардаги тадқиқотлар.docx беруний ҳақида хорижий тиллардаги тадқиқотлар кириш…......................................................................................................... 3-13 i боб. беруний яшаган давр хусусиятлари, уларнинг мутафаккир дунёқараши шаклланишига таъсири.............................................. 14-50 1.1. беруний яшаган давр: ижтимоий-сиёсий вазият, маънавий – маданий тараққиёт..................................................................................... 14-34 1.2. берунийнинг ҳаёт йўли ва илмий - фалсафий мероси................... 34-50 ii боб. берунийнинг борлиқ ҳақидаги қарашларида субстанционал концепция талқини.................................................................................... 51-82 2.1. ўрта аср мусулмон халқлар...

Формат DOCX, 221,4 КБ. Чтобы скачать "беруний ҳақида хорижий тиллардаги тадқиқотлар", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: беруний ҳақида хорижий тилларда… DOCX Бесплатная загрузка Telegram