наврўз байрами

PPTX 7,2 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1460537376_62160.pptx /docprops/thumbnail.jpeg презентация powerpoint наврўз www.arxiv.uz наврўз (форсча نوروز — „янги кун“) — баҳор байрами, ҳамда форс ва туркий халқларида янги йилнинг биринчи куни. „наврўз“ сўзи форсчадан таржима қилинганда, „янги кун“ маʼносини беради. eрон, шунингдек, марказий осиё ва кавказда наврўз 21-март куни,қозоғистонда эса, 22-мартда нишонланади. www.arxiv.uz www.arxiv.uz наврўз тарихи тарихий манбаларда келтирилишича ва олимларимиз фикрига кўра, наврўзнинг шаклланиш даври — энг қадимги замонлардан „зардуштийлик“нинг пайдо бўлишигача давом этган асрларни ўз ичига олади. ўзбек халқининг алломаларидан бири абу райҳон беруний „қадимий халқлардан қолган ёдгорликлар“ китобида қуёш йили ҳисобида йилнинг биринчи ойи деб саналган фарвардин ойи тўғрисида сўзлаб: "бу ойнинг биринчи куни наврўздир, — дейди. — наврўз йилнинг биринчи куни бўлиб, унинг форсча номи ҳам шу маʼнони англатаркан. наврўз эронликлар „зиж“лари бўйича ўтмиш замонларда, улар йилларини кабисали қилган вақтларида қуёшнинг саратон буржига кириш пайтига тўғри келар эди. сўнгра у орқага сурилгач, баҳорга келадиган бўлди. энди у бутун йил унга хизмат қиладиган бир …

ломаларнинг ватани бўлган, дунёвий фанларга асос солган хоразм юрти қадимда, ҳатто эрамиздан аввалги мингинчи йилларда хвайразам деб аталган. кейинги йилларда олиб борилган археологик ва этнографик изланишлар наврўз байрами илк бор худди шу заминда нисо (яʼни, аёл шаҳри пойтахти бўлмиш парфиёна) грек ва оврупа файласуфлари асарларида парфияда нишонланганини ашёвий топилмалар тасдиқлади. бунга бургут қалъа, жомбоқ қалъа ва нисо қўрғонларида бунёд қилинган ва шу кунларгача сақланиб қолган „олов уй“лари яққол мисол бўла олади. бургут қалъа марказида мовий гумбазли мақбара бўлган. мақбара меҳробида онақутининг кўтарилган қўлида зумрад тош бўлган. баҳорги тенг кунликда-шамсий ҳисоб билан ҳамал ойининг биринчи куни, ҳозирги тақвимимиз бўйича 22-мартда мақбара гумбазидаги туйнукдан қуёш нури онақути қўлидаги зумрад тошига тушиб, сумалак пишириш учун тайёр турган қозоннинг ўтхонасига ўт ёққан", дейилган. www.arxiv.uz www.arxiv.uz бошқа афсоналарга қараганда, одам ато момо ҳаво билан учрашган кун наврўз деб тан олинган эмиш. фирдавсийнииг „шоҳнома“сида янги йил байрами шоҳ жамшид номи билан боғланади. жумладан, жамшид юртга яхшилик …

андай вужудга келганлигини аниқ кўрсатиш қийин бўлса-да, шуни айтиш мумкинки, бу байрам доно кишилар томонидан кашф қилинган. www.arxiv.uz яқин тарих наврўз совет даврида ўзбекистон ва марказий осиёнинг бошқа қисмларида очиқ нишонланмаган. бир неча минг йиллик тарихга эга бу байрам ўзбекистонда айниқса 1980-йилларга келиб расман тақиқлангани ҳақида маʼлумотлар бор. бу даврга келиб, дейди яқин тарихни шарҳлаётган айрим мутахассислар, ўзбекистонда миллийлик туйғуси кучая бошлаган. мустақилликдан кейин эса наврўз давлат миқёсида кенг нишонланадиган байрамга айланди. дастлаб маданий айём сифатида кўрилиб, халқ сайли сифатида тантана қилинган назрўз бугунга келиб анча сиёсий-расмий тус олган. совет даврида наврўзнинг тақиқланиши икки босқичда кузатилган. "аввал 1920-йилларда „худосизлар жамияти“ни тузиш даврида, одамларни диндан воз кечасан, деб мажбурлаш пайтида, наврўз ҳам тақиқланган байрамлар қаторига кирган", — дейди тарихчи олим файзулла исъҳоқов. 1985-86 йилларда эса наврўз асосан ўзбекистонда „хавфли анʼана“ сифатида кўрилган. www.arxiv.uz www.arxiv.uz қайта қуриш даврида кечган бу таʼқиблар миллий уйғониш даврини бошдан кечираётган ўзбек зиёлилари ўртасида кенҳ муҳокама қилинган. …

и чеклаш асосан москва буйруғи билан амалга оширилган. www.arxiv.uz 1991-йилдан кейин наврўз умумхалқ байрами даражасига кўтарилди. байрам бугун катта тайёргарлик билан қаршиланади. ўзбекистон президенти ҳар йили халқни наврўз билан расман табриклайди. бироқ, дейди шарҳловчилар, наврўз ҳалигача ҳам, том маʼнода халқ байрамига айланмаган. „совет даврида асосан 9 май, 1 май байрам қилинар эди. миллий байрамлар йўқ эди. халқимиз ўша қолипга тушиб қолган. наврўз келганини ҳам консерт берилганига қараб сезади. чунки советлар халқимизни наврўз руҳидан узиб қўйган. халқимиз ҳамон шу изимдан чиқолмаяпти“, — дейди ҳофиз дадахон ҳасан. ҳайитбой абдуллаев фикрича эса наврўз тўқчилик, тўкин-сочинлик байрамидир. халқ молиявий етишмовчиликдан қийналар экан, наврўзга нисбатан муносабат ҳам шунга яраша. наврўз мустақилликдан кейинги йилларда www.arxiv.uz www.arxiv.uz „ҳозир байрамни миллий руҳга сингдириш учун ҳаракат бўлаяпти. масалан, аввал кузатилган шанбаликлар тикланаяпти. бу ҳам эҳтимол покизаликни сақлаш учун фойдалидир. лекин 4-5 минг кишига ош бериш билан иш битмайди. тўқлик замон бўлса, ҳар бир киши наврўзни ўз хонадонида байрам қилади“, …

ланади. наврўз — яшнаш, яшариш байрами, табиатнинг уйғониши билан боғлиқ янги куннинг бошланишидир. 21-март кеча ва кундуз тенглашган кун — янги йил, яни наврўз байрами сифатида шарқ халқлари томонидан кенг нишонланади. у деҳқон учун экин-тикин ишларининг бошланиш палласи ҳисобланади. ота-боболаримиз, буви-момоларимиз бу байрамни нишонлаб, турли-туман, ранг-баранг удум ва маросимлар ўтказишган. қадимда аждодларимиз наврўз кунлари қишки манзиллари — қишлоқлардан ёзги меҳнат ва ҳордиқ масканлари -ёзлоқларга кўчиб ўтишган. далаларда баҳорги экин-тикин ишлари бошланиб кетган. деҳқонлар эрга қўш солишган. жамоа-жамоа бўлиб, ҳашарлар уюштиришган. ўтган аждодлар руҳи ёд қилинган. www.arxiv.uz www.arxiv.uz оммавий равишда меʼвали, манзарали дарахтлар ўтқазилган. далаларда, ёзлоқларда наврўз — янги йил, янги ҳаёт қайнаган. аждодларимиз наврўз байрамига атаб махсус кийимлар тикишган ва уларни кийиб, байрам қилишган. наврўз таомлари ҳам ўзига хос бўлган. улар орасида, айниқса, сумалак, ҳалим таерлаш ананавий тусга кирган. бу байрамда болаларнинг иштироки жуда фаол бўлган. улар наврўз байрамида турли оммавий байрам ўйинлари ўйнаганлар. от ўйин, чиллак, қўғирчоқ, тошўйин, лапар …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "наврўз байрами"

1460537376_62160.pptx /docprops/thumbnail.jpeg презентация powerpoint наврўз www.arxiv.uz наврўз (форсча نوروز — „янги кун“) — баҳор байрами, ҳамда форс ва туркий халқларида янги йилнинг биринчи куни. „наврўз“ сўзи форсчадан таржима қилинганда, „янги кун“ маʼносини беради. eрон, шунингдек, марказий осиё ва кавказда наврўз 21-март куни,қозоғистонда эса, 22-мартда нишонланади. www.arxiv.uz www.arxiv.uz наврўз тарихи тарихий манбаларда келтирилишича ва олимларимиз фикрига кўра, наврўзнинг шаклланиш даври — энг қадимги замонлардан „зардуштийлик“нинг пайдо бўлишигача давом этган асрларни ўз ичига олади. ўзбек халқининг алломаларидан бири абу райҳон беруний „қадимий халқлардан қолган ёдгорликлар“ китобида қуёш йили ҳисобида йилнинг биринчи ойи деб саналган фарвардин ойи тўғрисида сўзлаб: "бу ойн...

Формат PPTX, 7,2 МБ. Чтобы скачать "наврўз байрами", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: наврўз байрами PPTX Бесплатная загрузка Telegram