ўқув материалини ўйлаб чиқарилган тушунчалар, умумий схема асосида тақсимлама, уни ҳар доим ҳар томонлама кўриб чиқ!

DOC 156.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1663787811.doc нутк устириш методикасининг назарий ўқув материалини ўйлаб чиқарилган тушунчалар, умумий схема асосида тақсимлама, уни ҳар доим ҳар томонлама кўриб чиқ! режа: 1. умумий ҳаракатлар воситасидан фойдаланмай кейинги ҳолатларни келтириб чиқар, уларни предмет табиати асосида ривожлантир! 2. таълим мазмуни ҳозирги замон фани даражасига мос бўлиши керак ! 3. ташқи шароит, вақт, жой, ҳолатга мос ҳолатда ўқитиш қоидалари 4. ўқитувчига тегишли бўлган ўқитиш қоидалари буни тушунтиришга ҳаракат қиламиз. гап асосан математик предметлар, хусусан арифметика тўғрисида боряпти. табиатшуносликни умумий тушунчалар ва белгилар асосида ўрганиш мумкин, бошида ягона тушунча асосида кўплабтушунчалар шакллантирилади. шу усулда линей системаси ва ундаги ўқитиш системаси пайдо бўлган. арифметикада сонларни аниқ бир амаллар асосида(қўшиш, айириш ва ҳ.к.) қисмларга ажратиш мумкин. бу ва бошқа ҳолларда битта фикр, битта амал, битта усул ушлаб олиниб, уни бошқа ҳолларга тадбиқ қилинади. бу эски абстракт ўқитиш. бу фикрни бошланғич синф мисолида кўргазмали қилиб тушунтирамиз. буюмларни катта кичиклигига, ранги, шаклига қараб ажратиш мумкин ёки битта …
2
ки предмет уни ўранишни қандай бўлишини белгилайди дейиш мумкин. объектив усул системалаштиришни эркин бажаради, субъектив усул материални шундай жойлаштирадики, у айнан боланинг онгига мос бўлади. шунинг учун ҳар бир поғона олдингига ва кейингига боғлиқдир. демак, у ерда ўқитувчи олдида бормайди, ўқувчи ўқитувчига эргашади, олдинга етакловчи ҳаракат эса предметнинг ўзидадир. масалан, арифметикани ўқитишда бир поғонани бошқаси орқали ривожланиши рақамлар табиатига кўра амалга ошади, шунинг учун ҳар томонлама кўриб чиқишда тўрт амал ишлатилади, сонлар унга мосланмайди. бу фикрлар аниқроқ кўриб чиқишни талаб қилади. умумий ҳаракатлар воситасидан фойдаланмай кейинги ҳолатларни келтириб чиқар, уларни предмет табиати асосида ривожлантир! бу тағин математика ўқитилишига тегишли. умумий амаллар қуйидаги аксиомалардан иборат: тенг билан тенг тенглик ҳосил қилади, тенгдан тенглик келиб чиқади ... ва ҳ.к. тенгдан тенгни чиқарсак тенгни беради, хуллас тенг қийматларга бир хил амал қўллаш бир хил натижага олиб келади. бу амаллардан мустасно бўлишни иложи йўқ, аммо янги қонунларни фақат шу қонун воситасида изласак ишонарли натижага …
3
ихий баён қилишни талаб қиладиганларга қарши приципдир. масалан, каппа ботаникани асрларга, тарихий даврларга бўлиб ўргатишни талаб этган; астраномияни птоломей системасидан коперникгача тарихий баён қилиш керак деган. бундай фикрни биз ҳато деб биламиз, унинг талаби бўйича ўқувчи услубий кўрсатмалар асосида, ўз кучи билан замонавий фан ютуқларини эгаллаган бўлиши керак. кўрсатмалар ичида ўтмиш, ўтмишдаги ҳато фикр, изланишлар бўлмаслиги керак. бизнинг услубий принципга кўра, ўқувчи ҳозирги замон физикаси, табиатшунослик, математика, география, астрономия, психология, фалсафа фанлари билан таништирилади. кейинчалик зарурат бўлса, ўқувчини фан тарихини ўрганишга олиб кириш керак ёки унинг ўзи фан тарихини ўргана бошлайди. фан тарихини билиш жуда қизиқарли ва фойдалидир, аммо билимларни амалий қўллаш учун ҳар доим ҳам зарур деб бўлмайди. ташқи шароит, вақт, жой, ҳолатга мос ҳолатда ўқитиш қоидалари ўз-ўзидан мактаб ташкил қилинар экан у мактаб умуман олганда болалар учун бўлмайди, балки маълум бир ота-оналарнинг болалари учун бўлади. ҳар бир мактаб қандай одамларнинг боласи ўқиши, улар қандай қобилиятга эгалигига қараб, ер …
4
бу принцип ўқиш даврида фанларни тақсимлашни ўргатади. ҳар бир янги предметни ўзлаштириш озми кўпми қийин бўлганлиги учун, бошидан шу предметга эътиборни жалб қилишни, биринчи қийинчиликни бошидан тезроқ енгишни тавсия қиламиз. турли асосий фанлар билан бир вақтда шуғулланиш болани чарчатади. ақл бадандек нарса, кўп миқдордаги кучли овқат баданга зарар. ақлли одам бир вақтда бир неча фанни ўрганишни бошламайди. ёшлар ҳам шундай, шунинг учун бир вақтда бир нечта чет тилини ўрганиш нотўғри. болани кучли эътибори кўпроқ битта предметга қаратилган бўлиши керак. бир предметни қийинчиликлари енгилганида, иккинчи предмет киритилади. биринчиси эса, иккинчи даражали сифатида давом этаверади. бошланғич синфларда бу талаблар унчалик аҳамиятга эга эмас, аммо бу ерда ҳам уни ҳисобга олиш керак. агар ўқитувчи бир ўзи ишласа, бу қоидани бажариш осон бўлади. ҳар бир фанни алоҳида ўқитувчи ўқитса, буни бажариш қийин, аммо бажариш керак. 1. ўқувчининг келажагини ҳисобга ол ! ҳар бир кишига умуминсоний таълим бериш керак. бу вазифа таълим ва тарбиядаги умуминсоний …
5
ибали ишбилармон доим ҳурматли бўлади. мактаб учун эмас, ҳаёт учун ўқитишни унутмаслик керак. аммо амалий таълим юзаки таълим дегани эмас. 2. маданиятга уйғун ҳолда ўқит ! мен бу ерда бир сўз билан, мавжуд ташқи шароитга, муҳитга мос тарбия ташкил қилиш заруриятига эътибор беришни айтмоқчиман. биз таълим тарбиянинг маданиятга уйғунлик принципини ўрнатамиз ва табиий уйғунлик билан ёнма-ён қўямиз. биринчи принцип иккинчи принципга бўйсунади. табиий уйғунлик ҳар бир тарбиячи учун олий умумий талаб. аммо бу принцип тарбияга киритилган, эътиборга лойиқ ҳамма нарсани қамраб ололмайди. бу принцип ўқитувчи ва тарбиячининг ютуқ ва камчиликларини баҳолашнинг умумий нормасини белгилайди. маданиятга уйғунлик принципи аниқроқ баҳолайди, яъни тарбияда боланинг туғилган ва яшаётган жойи, вақти, кенг мазмундаги маданиятни ўргатиш керак. илгари бунга эътибор кам эди. шунинг учун мен асосий ҳолатларни кўрсатиб ўтаман. маданиятга уйғунлик ва табиий уйғунлик принциплари ўртасида тўқнашув келиб чиқиши мумкин. биз биринчиси иккинчисига бўйсунади деган эдик. табиатга қарши чиқиш мумкин эмас. қалбаки таълим, қалбаки маданиятга …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ўқув материалини ўйлаб чиқарилган тушунчалар, умумий схема асосида тақсимлама, уни ҳар доим ҳар томонлама кўриб чиқ! "

1663787811.doc нутк устириш методикасининг назарий ўқув материалини ўйлаб чиқарилган тушунчалар, умумий схема асосида тақсимлама, уни ҳар доим ҳар томонлама кўриб чиқ! режа: 1. умумий ҳаракатлар воситасидан фойдаланмай кейинги ҳолатларни келтириб чиқар, уларни предмет табиати асосида ривожлантир! 2. таълим мазмуни ҳозирги замон фани даражасига мос бўлиши керак ! 3. ташқи шароит, вақт, жой, ҳолатга мос ҳолатда ўқитиш қоидалари 4. ўқитувчига тегишли бўлган ўқитиш қоидалари буни тушунтиришга ҳаракат қиламиз. гап асосан математик предметлар, хусусан арифметика тўғрисида боряпти. табиатшуносликни умумий тушунчалар ва белгилар асосида ўрганиш мумкин, бошида ягона тушунча асосида кўплабтушунчалар шакллантирилади. шу усулда линей системаси ва ундаги ўқитиш системаси пайдо бўлган. арифметикада сонл...

DOC format, 156.0 KB. To download "ўқув материалини ўйлаб чиқарилган тушунчалар, умумий схема асосида тақсимлама, уни ҳар доим ҳар томонлама кўриб чиқ! ", click the Telegram button on the left.