шахснинг ижтимоий борликни билиши. билиш мезонлари ва уларнинг адекватлиги

DOC 102,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1663832108.doc шахснинг ижтимоий борликни билиши шахснинг ижтимоий борликни билиши. билиш мезонлари ва уларнинг адекватлиги режа: 1. шахснинг ижтимоий борликни билиши 2. сезги ва унинг турлари. 3. идрок хакида тушунча, унинг конуниятлари 4. диккат. диккатнинг физиологик асослари ва турлари 5. диккатнинг хусусиятлари, булиниши (таксимланиши) ва кучиши 1. шахснинг ижтимоий борликни билиши шахс ва унинг билиш жараёнлари деганда, унинг психикасига оид бўлган психик жараёнлар, ижтимоий борликни билиш омиллари киради. шахснинг билиш жараёнларига сезги, диккат, идрок, хотира, тафаккур ва хаёл жараёнлари киради. ташки оламни билиш, ундан келаётган маълумотларни кабул килиш ва кайта ишлаш сезги жараёнидан бошланади. сезги – онгимизга айни вактда, бевосита таъсир килиб турган нарса ва ходисаларнинг айрим хусусиятларини акс эттиришдан иборат психик жараёндир. материя бизнинг сезги органларимизга таъсир килиб сезги хосил килади. сезги аъзолари ахборотни кабул килиб олади ва саралайди. сезги аъзолари ташки оламнинг киши онгига кириб келадиган ягона йулидир. киши теварак атрофдаги олам хакида доимо ахборот олиб туриши керак. ахборотларнинг …
2
и. субъектив идеалистлар (беркли, юм, мах) оламни сезгиларнинг йигиндиси сифатида талкин киладилар. бошка бир назария тарафдорлари (и.мюллер, гельмголц) сезги органларининг узига хос куввати хакида фикр юритадилар. уларнинг фикрича сезгилар факат ташки таъсирларнинг тимсоли, шартли белгилари. шу сабабли улар кайси сезгилар органига таъсир килса, шу анализаторга хос сезги хосил булади. бу назариянинг тугрилигини исбот килувчи куплаб мисоллар бор – электр токи, босимнинг таъсирида турли анализаторларда турли сезгилар хосил булади. аммо хид, товушлар бошка сезги органларига таъсир килиб, уларга хос сезгилар хосил килмайдилар. сезги органлри махсус сигналларни кабул килишга ихтисослашган. сезги аъзоларинингт ихтисослашиши – узок давом этган эволюцион тараккиёт махсулидир. бундан шундай хулосага келиш мумкин. сезги аъзоларининг узига хослиги сезгиларнинг узига хослигини келтириб чикармайди. сезги органларининг узига хос ташки оламнинг узига хос хусусиятлари натижасида шаклланган. мана шундай махсуслашган сезги органларининг мажмуи анализаторларни ташкил килади. хар кандай анализатор уч кисмдан иборат: 1) ташки таъсир кучини ички нерв кувватига (жараёнига утказадиган махсус тарнсформатор-анализаторнинг переферик …
3
засида рецепторлари б у лган сезгилар- экстроцептив сезгилар; 2) тананинг ички аъзолари ва т укималарида жойлашган ва тананинг ички холатини акс эттирувчи сезгилар- интероцептив сезгилар; 3) рецепторлари пайларда ва мушакларда жойлашган проприоцептив сезгилар. улар гавдамизинг холати ва харакатлари хакида маълумотлар бериб турадилар. экстроцептив сезгиларнинг узлари икки гурухга – контрак (бевосита алока богловчи) ва дистант сезгиларга ажратиладилар. контракт сезгиларга (контакт рецепторлар оркали сезги хосил б у лади) куйидагилар киради: к у риш, эшитиш, хид билиш, тери сезгиси, таъм билиш сезгилари. сезгиларнинг бу классификацияси модаллик б у йича классификация дейилади ва улар сезгиларнинг классик классификацяси деб хам юритилади. чунки улар аристотель томонидан курсатиб утилган сезгилар. улар орасидан тери сезгисининг узи бир канча турларга булинади (тукиш, харорат, огрик каби). сезгиларнинг умумий конуниятлари. бошка табиат ва психик ходисалар каби сезгилар хам маълум умумий хусусиятлар ва конуниятларга эга. шу жумладан уларнинг сифати, интенмивлиги (кучи), давомийлиги сезгиларнинг умумий хусусиятларига киради. сифат–мазкур сезгининг асосий хусусияти б у …
4
екунд, таъм билиш учун 50 миллисекундни ташкил килади. шунингдек, сезги кузгатувчи уз таъсир кучини т у хтатган захоти йуколмайди. к у зг атишнинг асорати, таъсири яна бир канча вакт давом этади ва улар кейин келувчи образларни хосил киладилар. кейин келувчи образлар ижобий ёки акси (негатив) булиши мумкин. 1. адаптация. анализаторларнинг сезгирлиги бир катор физиологик, психологик ва мухитнинг таъсири остида узгаради. бу узгаришлар орасида адаптация ходисаси алохида уринга эга. адаптация www.qmii.uz/e-lib 98 ёки мослашув деганда кузатувчининг таъсири остида сезги органлари сезгирлигининг узгариши тушунилади. адаптациянинг биологик ахамияти шундаки, у кучсиз кузгатувчилар салбий таъсиридан сезги органларини химоя килади. сезги органларининг сезгирлиги факат кузгатувчиларнинг таъсири остида узгармайди. сезги органларининг узаро таъсири натижасида хам уларнинг сезгирлиги ошади. масалан, кучсиз товуш таъсири остида туриш анализаторнинг сезгирлиги ошади, кучли товуш таъсири остида эса унинг сезгирлиги заифлашади. сенсибилизация. анализаторларнингузаро муносабати ва машк килиш натижасида сезгирликнинг кучайиши ходисасига сенсибилизация дейилади. сезгиларнинг узаро таъсири остида уларнинг сезгирлигининг ошиши кузгалишининг концентрацияси …
5
да тузилиши, константлиги, англанганлиги. идрокнинг предметлилиги. идрокнинг предметлилиги объективлаш хам дейилади ва ташки оламдан олинган маълумотларни шу оламнинг узига каратишида ифодаланади. ташки оламдан келаётган маълумот, образ (масалан, укилаётган китобнинг тасвири) бизнинг сезги органларимизда эмас (куз ичида эмас), балки бизнинг танамиздан ташкарида, ташки оламда деб идрок килинади. бу хусусиятсиз одамнинг амалий фаолиятини тасаввур килиб булмайди. идрокнинг предметлилиги тугма хисобланмайди. субъектда оламнинг предметлилигини очиб берувчи маълум харакатлар тизими мавжуддир. бу ерда туйиш ва харакат сезгилари мухим рол ўйнайди. харакатлар иштирок этмаганда идрокларимиз предметлик сифатига эга б у лмаган, яъни ташки олам объектларига каратилмаган б у лар эди. сезги ва идрокнинг фаркини тушуниш учун куйидаги мисолга мурожаат киламиз. б.г.ананьев томонидан бемор кишида куриш анализаторининг сезгирлиги (сезги) сакланиб колган холда идрокнинг бузилиши тасвирланган. даволанишнинг аввал бошида у бутун фазони кандайдир узлуксиз ёруглик о к ими сифатида сезган. кейинчалик (даволаниш натижасида) шаклсиз маъносиз догларни ажрата олган. у бирорта объектнинг предмет сифатида хусусиятини суз билан хам, …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"шахснинг ижтимоий борликни билиши. билиш мезонлари ва уларнинг адекватлиги" haqida

1663832108.doc шахснинг ижтимоий борликни билиши шахснинг ижтимоий борликни билиши. билиш мезонлари ва уларнинг адекватлиги режа: 1. шахснинг ижтимоий борликни билиши 2. сезги ва унинг турлари. 3. идрок хакида тушунча, унинг конуниятлари 4. диккат. диккатнинг физиологик асослари ва турлари 5. диккатнинг хусусиятлари, булиниши (таксимланиши) ва кучиши 1. шахснинг ижтимоий борликни билиши шахс ва унинг билиш жараёнлари деганда, унинг психикасига оид бўлган психик жараёнлар, ижтимоий борликни билиш омиллари киради. шахснинг билиш жараёнларига сезги, диккат, идрок, хотира, тафаккур ва хаёл жараёнлари киради. ташки оламни билиш, ундан келаётган маълумотларни кабул килиш ва кайта ишлаш сезги жараёнидан бошланади. сезги – онгимизга айни вактда, бевосита таъсир килиб турган нарса ва ходисаларнинг ...

DOC format, 102,5 KB. "шахснинг ижтимоий борликни билиши. билиш мезонлари ва уларнинг адекватлиги"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.