qiziqarli fizika

PDF 123 pages 11.8 MB Free download

123 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 11.8 MB

File type PDF

Pages 123

Updated May 2026

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 123

$kodir turaev olam yovdusi yoxud shzikarli fizika jizzax davlat pedagogika institutining 2008-yil mart oyidagi ilmiy kvngashi tomonidan chop etishga tavsiya shilindi alisher navoi nomidagi ^zbekiston milliy kugubxonasi nashriyoti toshkent —2009 professor olimjon dustmatov ta^riri ostida. takrizchilar: fizika-matematika fanlar doktori, professor raxmyatullya bskmirmev. pedagogika fanlari nomeodi, dotsent xyayrulla imatov. xamma fan so^alarida bulgani singari fizika fanida *im bizning oddimizda uzbek tilining tarakdoiyoti bilan borlits b?lgvm terminologiyani yaratish, mavjud terminlarni kurib chikish, sanoat, texnika va fan tarak^iyoti tomonidan kuyilgan talablarga muvofits mualliflar 2000 ga yakin savollar va javoblar tuplab shu savollarga tugri va anik javob berishga xrrakat kildilar. ushbu kullanmada lozim bulgan joylarda kiskacha yuofmr *pm berildi. tegishli fizik tsonun, koida, \odisa va tushunchalarnimg ma'nolari tulaligicha ochib berishga ^drakat tsrlindi. mazkur ukuv kullanmadan akademik litssy, kyob-fif moamji, umumiy urta ta'lim maktab ukuvchilari, yabiturivntlar, oliy ?tsui yurtlarining fizika, matematika, kimyo, biologiya f*k)/yai§tlpri talabalari, texnika ukuv yurtlari talabalyari, shuiiigdvk, finika fanidan chukur bilimga ega …$

2 / 123

$otidagi eng mu^im narsa — ukiganlaridan kerakligini ajratib ola bilish, uning ustida fikrlashdir. shundagina ukuvchi kundalik turmushda uchraydigan turli-tuman tabiat ^odisalarini ilmiy asosda mu\okama kdlish uchun tegishli bilim va tajribaga ega buladi. mazkur kitob ommabop bulishi bilan birga badiiy asar emas, ilmiy asardir. bu kengaytirib yozilgan «fizik viktorina» bulib, ukigan mavzusi ustida fikr yuritadigan ukuvchi uchun yakindan yordam beradi. kitobni yozishdan asosiy makrad ukuvchilarni fizika fanidan olgan bilimlari asosida fikr yuritish va tasavvur kdlishga, muloxdzl yuritishga urgatishdan iborat. mazkur kitobni tayyorlashda, ilmiy-x;ayoliy asarlardagi materialdan, shu jumladan jyul vern, uells, mark tven va boshkalarning roman va ̂ ikoyalaridan oltan parchalarda tasvirlangan \ayoliy tajribalar, ya.i. perelmanning ^izikarli fizikaning birinchi va ikkinchi kitobidan, «fizikani bilasizmi», r.avezov va m.r.avezovlarning kizikarli kimyo, ya.i.perelmanning «k,izik,arli geometriya», kduraev va m.zokirovning «fizikadan anik, fanlardan savollarga javoblar» kitobidan v.m.varikachi va boshkalarning «jonli tabiat», a.yusupovning «fizikadan kizikarli savol javoblari» fan va turmush jurnallaridan fizika, bioloshya va tabiatga oid kullanmalardan foydalanildi. …$

3 / 123

,avoda tovush kdnday tezlik bilan tartsaladi? javob. xavoda tovush tezligi 330 m/s yoki 1200 km/soat. 5-savol. metrdan katga bulgan tsavdyay ryush mr tsoyaunmshpfnlgal? javob. metrdan katta ulchovlardan fakdt bittasi — kilometr k,onunlashtirilgan. dekometr, gektometr, miriametr bizning standartimizda y$k,. 6-savol. litr kattami yoki kub deshoitr? javob. litr bilan detsimetrni bir dob tushunish xyto bulpdi. ularning kattaligi bir-biriga juda yatsin->u, mono jump, aynpn baravar emas. xozirgi ulchovlarda tsriuyatsshggirnshts yamtr-kub detsimetrdan emas kilogrammdan olingan buyaib, vuvvmgshch v̂ ladipsh xaroratda olingan bir kilogramm suvmmig fjmtsshr. i ? fjm kub detsimetrdan 27 mm3 katgarok, shundyay 10iib, lmrshmmyaryyam biroz katgaro»; 7 -savol. ulchovlar xakdda nyutststsrii im n s f : javob. ulchovlarki bil, bu bilitsdir ( m f c # f*n fmmflftp/inii boshlangan. anikfanlarni ulchoalyarsia t1mshr i i muikmn emis. tabiatda ulchov va mivdorlar bilishmiig mmmy sĥ shlilir (d.i.mendeleev). 4 kdtsim zamonlarda ajdodlarimiz ̂ ozirgidek ulchov asboblariga ega bulishmagan. xayot, tirikchilik esa er ulchashni, biror narsaning …

4 / 123

$ilarda odam 20 (oyok; va kulidagi 20 barmo*u uzur kiladi. xaydovchining butun vujudidan ter kuyiladi, guyo kavo etish- mayotgandek. nshoyat, manzilga etib borishdi. kutib oluvchilar: - saxrodan kiynalmay utib oldilaringmi?-deb surashdi. shunda shakmatchilar: - atigi bir soatga etar-etmas yul ekan,-deb javob berishtsi. xaydovchi esa: - yuk 3 soatdan kam yurmadik,-deb turib oldi. kurinib turibdiki, aslida ikki soatlik mudtsat ba'zilarga bir soatdek, boishalarga esa 3 soatdektuyulishi mumkin. bunday kol x;ar kimga kam tanish. nakotki vakt xer kimga ̂ ar xil davomiylikda ta'sir etsa? 13 ob'ektiv birlikning yashash shakli bulgan va^g real vatst deyiladi. real va^gning asosiy xususiyatlarini tasavvur etish, idrok kdnish natijasida ongimizda «vak?» abstraktsiyasi kosil buladi. yukrridagi xodisada xaydovchi va yulovchilar fikridagi ziddiyat vak^ning sub'ektiv xarakgerga egaligidan, sub'ektov nisbiylikdpn kelib chikddi. jazirama issikdagi yul azoblari, befayz manzara va dikkatning tarangligidan tolik^an xaydovchi uchun \ar bir datsika uta kdyinchilik bilan utgan, shu tufayli uning nazarida ikki soatlik mudtsat 3 soatdektuyulgan. yulovchilar …$

5 / 123

$srtnashchilaridln biri anton no pigafetta kundalik tutib sabdoni boshdan oxirigpcha batafeil yozib borgan, lekin yashil burun orollari axolisi bilan suxbatda u yozuvlarining xakekdtga mos kelmaganishn \dyratt tushdi. naxoyatki, sayoxatchilar maxalliy axolidan: - bugun 19 iyul, chorshanbami?-deb surashganida, a^oli: - yuk, bugun 20 iyul payshanba,-deb javob tsilodi. bundan ajablangan pigafetta barcha yoeuyalarni birma-bir tekshirib chshadi. birok,kundalik daftprida kui sanalyari knmmasi tugri edi. shunga k^ramay bir kun yutsrlgandi. ortib dolgan bir kun. jyul vernning edramonlpridpp g>iri mister fileas fogg yodingizdami? u klub y'eolyrigya yr shirin i s0 kun ichida aylanib chikrman, deb garov uynaydi. keyin lrdpmchnsi pasportu bilan sharkka karab yul oladi xamda k^llab ajoyib pa garoyib sarguzashtlarni boshdan kechirib, safarni yakuilaydi. irok, ular katsrdon sha\arlariga kdytib kelishgandabvlgilyngyp muddat- 80 kundan tashkeri yana bir necha soat \pm utib ketgan, shundp fileas 14 fogg uzini garovdan yutkrzgan xis kdlib, gamga chukdi. ammo uning yordamchisi pasportu kuchaga chshdib «bugun»-«kechagi kun» ekanligini bilib keladi va …$

Want to read more?

Download all 123 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qiziqarli fizika"

kodir turaev olam yovdusi yoxud shzikarli fizika jizzax davlat pedagogika institutining 2008-yil mart oyidagi ilmiy kvngashi tomonidan chop etishga tavsiya shilindi alisher navoi nomidagi ^zbekiston milliy kugubxonasi nashriyoti toshkent —2009 professor olimjon dustmatov ta^riri ostida. takrizchilar: fizika-matematika fanlar doktori, professor raxmyatullya bskmirmev. pedagogika fanlari nomeodi, dotsent xyayrulla imatov. xamma fan so^alarida bulgani singari fizika fanida *im bizning oddimizda uzbek tilining tarakdoiyoti bilan borlits b?lgvm terminologiyani yaratish, mavjud terminlarni kurib chikish, sanoat, texnika va fan tarak^iyoti tomonidan kuyilgan talablarga muvofits mualliflar 2000 ga yakin savollar va javoblar tuplab shu savollarga tugri va anik javob berishga xrrakat kildilar. ushbu...

This file contains 123 pages in PDF format (11.8 MB). To download "qiziqarli fizika", click the Telegram button on the left.

Tags: qiziqarli fizika PDF 123 pages Free download Telegram