denelerdiń qozǵalísí 7 klass (fizika)

PPTX 10 sahifa 722,4 KB Bepul yuklash

10 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 722,4 KB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 10

Yangilangan May 2026

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 10

mexanikalíq qozǵalís haqqínda ulíwma maǵlíwmatlar denelerdiń qozǵalísí mexanikalıq qozǵalıs dógerek – átirapımızda velosiped, avtomobil hám adamlardıń júriwin, aspanda qustıń, vertolyottıń, samolyottıń hám raketalardıń ushıwın (2-súwret), suwda balıqtıń, akula hám delfinlerdiń júziwin, jerdiń quyash átirapında, aydıń jer átirapında aylanıwın baqlaymız. denelerdiń qozǵalısları belgili nızam-qaǵıydalarǵa boysınadı. mısalı, alımlar baqlawlardıń nátiyjesinde aspan deneleriniń qaysı waqıtta keńisliktiń qaysı ornında bolıwın anıqlay aladı. tap sol sıyaqlı ay menen quyashtıń qashan tutılatuǵınlıǵın aldınan aytıp beriwi múmkin. qálegen deneniń mexanikalıq qoz – ǵalısı basqa denege salıstırǵanda baqlanadı. mısalı, avtomobil terekler hám imaratlarǵa salıstırǵanda, dáryanıń suwı jaǵısqa salıstırǵanda, samolyot jerdegi imaratlar, aspandaǵı bulıtlarǵa salıstırǵanda qozǵaladı. deneniń qozǵalısı baqlawshınıń turǵan ornına qarap hár qıylı boladı. deneniń mexanikalıq qozǵalısı dep basqa denelerge salıstırǵanda keńislikte turǵan ornın waqıt ótiwi menen ózgerisine aytıladı. qozǵalıstıń salıstırmalıǵı deneniń ornı jerge salıstırǵanda ózgermese, ol tınıshlıqta turıptı. biraq deneniń tınısh yamasa qozǵalıs jaǵdayı salıstırmalı. qayıqta otırǵan adam qayıqqa salıstırǵanda tınısh halda bolsa, jaǵısqa salıstırǵanda qozǵalısta. jerdegi …

2 / 10

lı, adam hám avtomobillerdiń qozǵalısı yamasa tınıshlıqtaǵı halı jerge salıstırǵanda alınadı. bul jaǵdayda jer – esaplaw denesi bolıp esaplanadı. átirapımızdaǵı barlıq denelerdiń tınıshlıq jaǵdayı yamasa mexanikalıq qozǵalısı tap sonday esaplaw denelerine salıstırǵanda qaraladı. eger jerdiń quyash átirapındaǵı qozǵalısı qarap atırılǵan bolsa, quyash esaplaw denesi boladı. deneniń qozǵalısı yamasa tınısh halı qaysı denege salıstırǵanda baqlanıp atırılǵan bolsa, sol dene esaplaw denesi dep ataladı. 3 – súwrette jerge salıstırǵanda 10 m/s tezlikte ketip baratırǵan platformanıń ústinde usı baǵıtta 1 m/s tezlik penen ketip baratırǵan adam súwretlengen. bul adamnıń qozǵalısı ushın platforma esaplaw denesi dep alınsa, onıń tezligi 1 m/s boladı. eger esaplaw denesi sıpatında jer alınǵan bolsa, adamnıń tezligi 11 m/s boladı (10 m/s + 1 m/s = 11 m/s). jolda ketip baratırǵan avtomobildiń, poyezd hám basqalardıń qozǵalısında esaplaw denesi sıpatında jer sharınıń ornına onıń betinde qozǵalmay turǵan imarat, tereklerdi alamız. mısalı, avtomobildiń qozǵalısı joldıń jaǵasındaǵı tereklerge salıstırǵanda, sol terek esaplaw denesi …

3 / 10

bolsaq, onıń biyiklik boyınsha qozǵalısı haqqındaǵı maǵlıwmatlardı da kórsetiwimiz kerek boladı. bunıń ushın tegisliktegi koordinatalar sistemasında joqarıǵa baǵıtlanǵan hám koordinata bası arqalı ótiwshi perpendikulyar kósher ótkeremiz. nátiyjede úsh ólshemli koordinatalar sisteması payda boladı. raketanıń qozǵalısın tolıq táriyiplew ushın úsh parametr beriledi: 1) esaplaw denesi (bul mısalda jer sharı alınadı); 2) koordinatalar sisteması (koordinatalar orayı jer sharında raketa ushqan orındaǵı noqatqa jaylastırıladı); 3) waqıttı esaplaw (raketanıń ushıw traektoriyasınıń belgili bir noqatında qaysı waqıtta bolǵanı). esaplaw denesine baylanıslı koordinatalar sisteması hám waqıt esaplaw sistemasın payda etedi. mısalı, «lasetti» avtomobili úyden shıǵıp, 10 minutta arqa tárepke qaray 8 km aralıqtı basıp ótken bolsın. bunda «lasetti»diń úydegi tınısh jaǵdayı da, joldaǵı qozǵalısı da jerge salıstırılıp qaraladı. «lasetti» ushın jer qozǵalmaytuǵın bolıp, esaplaw dene bolıp esaplanadı. shofyordıń saatınıń hám avtomobildiń spidometri járdeminde 10 minut dawamında avtomobildiń qansha aralıqtı basıp ótkenin anıqlawı múmkin. bunda úy – koordinata bası, onnan 8 km uzaqlaw aralıǵı bolsa koordinata basına …

4 / 10

denelerdiń qozǵalísí 7 klass (fizika) - Page 4

5 / 10

denelerdiń qozǵalísí 7 klass (fizika) - Page 5

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 10 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"denelerdiń qozǵalísí 7 klass (fizika)" haqida

mexanikalíq qozǵalís haqqínda ulíwma maǵlíwmatlar denelerdiń qozǵalísí mexanikalıq qozǵalıs dógerek – átirapımızda velosiped, avtomobil hám adamlardıń júriwin, aspanda qustıń, vertolyottıń, samolyottıń hám raketalardıń ushıwın (2-súwret), suwda balıqtıń, akula hám delfinlerdiń júziwin, jerdiń quyash átirapında, aydıń jer átirapında aylanıwın baqlaymız. denelerdiń qozǵalısları belgili nızam-qaǵıydalarǵa boysınadı. mısalı, alımlar baqlawlardıń nátiyjesinde aspan deneleriniń qaysı waqıtta keńisliktiń qaysı ornında bolıwın anıqlay aladı. tap sol sıyaqlı ay menen quyashtıń qashan tutılatuǵınlıǵın aldınan aytıp beriwi múmkin. qálegen deneniń mexanikalıq qoz – ǵalısı basqa denege salıstırǵanda baqlanadı. mısalı, avtomobil terekler hám imaratlarǵa salıstırǵanda, dáryanıń suwı jaǵısqa salıstırǵanda...

Bu fayl PPTX formatida 10 sahifadan iborat (722,4 KB). "denelerdiń qozǵalísí 7 klass (fizika)"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: denelerdiń qozǵalísí 7 klass (f… PPTX 10 sahifa Bepul yuklash Telegram