укув жараёни техналогиялаштиришда дидактик масалаларни хал килинилиши

DOC 89.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1663884479.doc укув жараёнини технологиялаштиришда дидактикмасалаларни хал килиниши режа: 1. ташхисланувчи максад. 2. укув элементи. 3. абстракция погоналари. 4. узлаштириш даражалари. 5. тест. 6. узлаштириш коэффиценти. 7. таълим мазмуни. 8. укув дастури ва дарслик. 9. хулоса. ташхисланувчи максад нима учун “аник ургатилмаган максад” деяп- миз? чунки таълим максадини предмет ёки мавзулар буйича аник урнатиш учун у ташхисланувчан холда булиши керак. ташхисланувчан деганда укувчиларда шаклланаётган маълум сифат ёки хусусиятларни улчаш ва бахолаш тушунилади. максад ташхисланувчан тарзда урнатилиши мумкин, агар: - шаклланаётган билим, куникма ва шахс сифатлари етарли даражада аник ва равшан ифода этилиши ва тавсифланиши керакки, натижада уларни бошка хар кандай ижтимоий тажриба элементларидан хатосиз фарклаш мумкин булса (иф); -ташхисланаётган шахс сифатларининг шаклланганлик даражасини аниклаб оладиган усул, “курол” мавжуд булса ва улчаш амалга оширилса (уш). - улчаш натижаларига таяна оладиган сифат-ларни бахолаш мезони мавжуд булса (бм). шундай килиб, ташхисланувчанликнинг рамзий формуласини куйидагича ёзиш мумкин: тш=иф+уш+бм олий ва урта мактаблар ривожининг хозирги боскичида …
2
вчи (талаба) нинг “гарк” булиб кетмаслиги учун укитувчи нима килиши керак? жавоб тайёр: укитиш учун факат зарурий ахборотларнигина танлаб олиш ва укувчининг узлаштириш кобилиятига мос холда улар хажмини микдорий улчамга келтириш зарур. укув элементи. бу масалани амалда бажариш учун “укув элементи” (уэ) тушунчаси мавжуд. укув элементи деганда урганиш максадида танланган барча фан объектлари (фо) тушунилади. табиийки, уэ учун сони фо сонидан кичик булади. уэ ни танлаб олиши учун тайёрланаётган булажак мутахассис шахсига якин 3-5 йил ичида куйиладиган талабларни тасаввур кила олиш ва зарурий билим ва куникмалар таркибини аник ифодалаши керак. уэ сони ва таркибини саралашни икки усули мавжуд.биринчиси -эксперт усули булиб, махоратли ва тажрибали методистлар (укитувчилар) уз иш услубига таянган холда вазифани унча мураккаб булмаган методика ёрдамида хал этишади. иккинчиси- тажриба синов усули булиб, укув юрти битирувчисининг фаолияти тахлил килинади ва шу асосда маълум фан объектлари тугрисида керакли маълумотлар ажратиб олинади. хар икки усул хам амалиётда кулланилиб бир-бирини тулдиради ва …
3
. ривожланишнинг узлуксиз жараёни турли фанларда турлича, хатто бир фан булимлари уртасида хам нотекис кечади. шу боисдан фаннинг ривожланиш даражасини аниклаш хамда укув мавзулари буйича максадни аник белгилаш учун абстракция погоналари ва унга мос уэни баён килиш усуллари мавжуд. биринчи абстракция погонада (феноменологик- =1) нарса ва ходисаларнинг баёнини тавсифлаш чекланган, объектларнинг маълум тартибли руйхати келтирилган булади, уларнинг хусусият ва сифатлари кайд этилади. уэ оддий, одатдаги тилда тушутирилади. иккинчи абстракция погонада (аналитик-синтетик- =2 ) фан учун хусусий булган тушунча ва атамалар, конуниятлар уэ нинг асосий таркибини ташкил этади. жараёнларнинг кечиши ва ривожланиши йуналишларини башоратлашга имкониятлар тугилади. уэ фан тилида баён этилади. учинчи абстракция погонада ( прогностик - =3) фанга тегишли маълум ходисаларни уларнинг сонли назариялари асосида тушунтирилади, асосий жараёнларни моделлаштириш конун ва хусусиятларини аналитик тасавурлаш амалга оширилади. ходиса ва жараёнларнинг кечиш муддати ва сонини олдиндан оширилади. ходиса ва жараёнларнинг кечиш муддати ва сонини олдиндан айтиб бериш имкониятлари мавжуд булади. ривожланган фан …
4
н сохасида эришилган ва укув предметини юзага келтирган абстракция погонаси. уз- узидан куриниб турибдики, илмийлик коэффиценти 1/4 ( (((с((( чегараси булади. узлаштириш даражалари. юкорида уэ ни тушунтириш даражалари тугрисида фикр юритилди. уз навбатида укувчи (талаба) лар уэ ни кайси даражада узлаштиришлари ёки кандай махорат билан бажарилиши керак? бу саволга психологлар томонидан яратилган фаолият назарияси жавоб беради. фаолият назарияси замирида ётувчи пастулат шундан иборат-ки , хар кандай фаолият инсон томонидан олдин узлаштириб олинган ахборотлар ёрдамида амалга оширилади. ахборотлардан фойдаланиш характерига караб фаолиятнинг икки куринишини фарклаш мумкин. номахсулдор ва махсулдор. уларнинг бир-биридан фарки шундаки, номахсулдор фаолиятида инсон узига маълум булган харакат (алгоритм) коидаларидан фойдаланади ва бу жараёнда хеч кандай янги ахборотлар юзага чикмайди. у факат олдин узлаштирган усулларни кайтадан ишлаб чикади. махсулдор фаолиятини бажаришда инсон доимо янгиликка дуч келади ёки янги ахборотлар ( янги объектлар, ходисалар, жараёнлар, фаолиятлар, методлари) вужудга келади. хар икки фаолият тури хам мустакил равишда ёки ташкаридан курсатил ган …
5
в деб номлаймиз . ( (1( (( даража: хотира асосидаги харакат. бу фаолиятнинг алгоритим даражаси деб номлаймиз.((2( ((((даржа: ностандарт вазиятлардаги махсулдор харакат. бу фаолиятнинг эврестик даржаси деб номлаймиз. ( (3( (( даража: фаолиятнинг янги кирраларини тадкик килувчи махсулдор харакат. бу фаолиятнинг ижодий даражаси деб номлаймиз. ( (4( шундай килиб, билим ва куникмаларни узлаш- тириш сифати буйча таълим максадларининг ташхисланувчанлиги узлаштиришнинг зарурий даражаларини аниклаштиришни талаб этар экан. энди куйдаги саволларни уртага ташлаймиз: мухандис юкорида кайд килинган уэ ни кайси даражада узлаштириши керак? бу саволга жавоб бир хил булиши мушкил. баъзи бир уэ чукуррок, бошкалари эса паст даражада эгалланиши мумкин.бу нима билан асосланади? албатта, биринчи навбатда талабанинг булажак фаолиятига ва мутахасислик махоратига куйилган талаблар эътиборга олинади. агар талаба “кишлок хужалик машиналари” мутахассислигида таълим олаётган булса, шу сохадаги техникалардан энг куп учрайдиган механизмларни (1-6), агар келажакда авиация мутахассислиги буйича булса, самолётсозликда куп кулланадиган механизмларни (7-9) чукуррок урганиши керак булади. ёки бошкача килиб айтадиган …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "укув жараёни техналогиялаштиришда дидактик масалаларни хал килинилиши"

1663884479.doc укув жараёнини технологиялаштиришда дидактикмасалаларни хал килиниши режа: 1. ташхисланувчи максад. 2. укув элементи. 3. абстракция погоналари. 4. узлаштириш даражалари. 5. тест. 6. узлаштириш коэффиценти. 7. таълим мазмуни. 8. укув дастури ва дарслик. 9. хулоса. ташхисланувчи максад нима учун “аник ургатилмаган максад” деяп- миз? чунки таълим максадини предмет ёки мавзулар буйича аник урнатиш учун у ташхисланувчан холда булиши керак. ташхисланувчан деганда укувчиларда шаклланаётган маълум сифат ёки хусусиятларни улчаш ва бахолаш тушунилади. максад ташхисланувчан тарзда урнатилиши мумкин, агар: - шаклланаётган билим, куникма ва шахс сифатлари етарли даражада аник ва равшан ифода этилиши ва тавсифланиши керакки, натижада уларни бошка хар кандай ижтимоий тажриба элементларидан...

DOC format, 89.5 KB. To download "укув жараёни техналогиялаштиришда дидактик масалаларни хал килинилиши", click the Telegram button on the left.