manzarali bog’dorchilik o’simliklarining kasalliklarini klassifikatsiyasi, o’simliklarni yuqumsiz va yuqumli kasalliklari

DOCX 60,4 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1666903094.docx manzarali bog’dorchilik o’simliklarining kasalliklarini klassifikatsiyasi, o’simliklarni yuqumsiz va yuqumli kasalliklari reja: o’simlik kasalliklari haqida umumiy ma’lumotlar noinfeksion kasalliklar infeksion kasalliklar 1.o’simlik kasalliklari haqida umumiy ma’lumotlar o’simlik kasalligi – kasallik qo’zg’atuvchi organizm, o’simlik va atrof-muhit faktorlari oralaridagi munosabatlarga asoslangan patologik jarayondir. rossiyaning 24507-81 raqamli gost iga ko’ra kasallik – fitopatogen yoki atrof-muhitning noqulay sharoitlari ta’sirida o’simlikning hujayralari, a’zolari yoki barcha qismlarida normal modda almashinuvi jarayoni buzilishidir. kasallik tufayli o’simlikning nafas olishi, fotosintezi, transpiratsiyasi, assimilyatlari barglardan ildizlarga oqib o’tishi, fermentlari va hujayra membranasining faoliyati, hujayraga lozim bo’lgan moddalar sintezi va boshqa funksiyalari ham buziladi. patologik jarayon. o’simliklardagi patologik jarayon bir-biri bilan yaqin aloqadagi va rivojlanishi bir-biri bilan yaqindan bog’liq bo’lgan morfologik va fiziologik-biokimyoviy o’zgarishlar shaklida namoyon bo’lishi mumkin. masalan, normal o’stirish birikmalari sintezi buzilsa (fiziologik-biokimyoviy o’zgarishlar yuz bersa), o’sish xususiyatlari o’zgaradi, misol uchun, o’simlik pakana bo’lib qoladi (morfologik o’zgarish). patomorfologik o’zgarishlar o’simlik o’sishi, butun o’simlik yoki uning ayrim organlarining shakli buzilishi …

n zararlangan ixroj (sutlama) o’simligining barcha qismlari deformatsiyasiga uchraydi. fitoplazma qo’zg’atadigan pomidorning stolbur kasalligi gullarning shakli buzilishiga olib keladi: gulkosabarglar hajmi kattalashadi, ular ko’pincha uzunasiga bir-biri bilan tutashib, qo’shilib, o’sib ketadi, gullar qo’ng’iroqchalar shakliga kiradi. ko’p kasallik qo’zg’atuvchilari gipertrofiya, giperplaziya, gipoplaziya, degeneratsiya va o’simlik to’qimalari nekrozi jarayonlarini paydo qilishi tufayli o’simliklarda gallar, bo’rtmalar, shishlar paydo qiladi. aksariyat hollarda o’simlik organlarining shakli o’zgarishi bilan birga kechadigan o’simlik hujayralarining hajmi kattalashishi gipertrofiya deb ataladi. masalan, kila kasalligi qo’zg’atuvchisi (plasmodiophora brassicae) bilan zararlangan karam ildizlari hujayralarining hajmi kattalashadi, shakli o’zgaradi, natijada ildizda shishlar rivojlanadi. kasallikning shunga o’xshash belgilari kartoshka tuganaklarida o’simlik rak kasalligi qo’zg’atuvchisi (synchytrium endobioticum) bilan zararlanganida ham namoyon bo’ladi. giperplaziya deb patogen yoki boshqa kasallik qo’zg’atuvchi agent ta’sirida va o’simlik hujayralari tez-tez bo’linishi natijasida hujayralar soni ko’payib ketishi tushiniladi. bo’rtma va gallar hosil bo’lishi, daraxt poyasida shishlar va bo’qoqlar rivojlanishi giperplaziyaning misollaridir. ba’zan gipertrofiya va giperplaziya birga uchraydi va tezda yirik …

jarayon natijasida nekroz – hujayralar nobud bo’lishi va nobud bo’lgan to’qima qismlari hosil bo’lishi kuzatiladi. nobud bo’lgan hujayralarning yig’indisi – o’simlik to’qimasining jigarrang tusli uchastkalari – nekrogen to’qima yoki nekroz deb ataladi. aksariyat hollarda hujayralar nekrozi o’simlik barglari zararlanganida dog’lar shaklida namoyon bo’ladi. patologik jarayon to’qima hujayralari sklerotizatsiya bo’lishi, ya’ni yog’ochlashishiga olib kelishi mumkin. hujayralar sklerozining misoli pomidor stolbur bilan zararlanishidir. sog’lom pomidor mevalarining tomir-tola dastalari juda kam rivojlangan, faqat ba’zi tolalarigina spiral shaklli va qalinlashgan bo’ladi. zararlangan mevalarning tomir-tola dastalari kuchli rivojlangan, tolalari g’ovaklashgan va yog’ochlashgan bo’ladi. patologik jarayon epidermis chatnashi va yorilishiga sabab bo’lishi mumkin. misol uchun epidermis yorilishi tok antraknoz (qo’zg’atuvchi gloeosporium ampelophagum) va g’o’za ildiz chirishi (qo’zg’atuvchi rhizoctonia solani) bilan zararlanganida uchraydi. zamburug’lar (misol uchun fusarium turlari) va bakteriyalar (erwinia turlari) qo’zg’atadigan chirish jarayonida matseratsiya, ya’ni hujayralararo modda erishi natijasida hujayra devorchalari yumshashi va hujayralar bir-biridan ajralib ketishi kuzatiladi. patofiziologik o’zgarishlar. fitopatogen xo’jayin o’simlik to’qimasiga kirishi …

atsiya kuchayishi. ildizlardan yuqorigi qismlarga ksilema orqali suv va mineral tuzlar o’tkazilishi buzilganda o’simlik yoki uning ayrim shoxlari butunlay nobud bo’lishi mumkin. suv transporti buzilishining sabablari ksilema hujayralari nobud bo’lishi, ildiz sistemasi kasallanishi, ildizchalar nobud bo’lishi va boshqalar bo’lishi mumkin. bakteriya hujayralari to’planib qolishi yoki kasallik qo’zg’atuvchisining mitseliysi o’sib ketishi tufayli tomirlarning ichi to’lib, tiqilib, suv qisman yoki butunlay o’tmaydigan bo’lib qolishi mumkin. parazit toksik metabolitlari ham tomirlar o’tkazuvchanligi yo’qotilishiga sabab bo’lishi mumkin. toksik moddalar ta’sirida o’simlik o’tkazuvchi tomirlarining ichki qismlarida o’tkazuvchi naylarining o’zak nurlari hujayralaridan o’ziga xos o’smalar – tillar o’sib chiqadi, ular tomir ichki qismlarining ancha hajmini egallashi va tomir o’tkazuvchanligini kamaytirishi mumkin. danakli mevali daraxtlar sitosporoz qo’zg’atuvchisi (cytospora leucostoma) ning toksinlari ta’sirida zararlanishdan bir sutka o’tgandayoq, novda tomirlarida elimsimon moddalar paydo bo’ladi va ular tomirlarning ichki yo’llarini butunlay bekitib qo’yadi. hujayralar suv bilan ta’minlanishi tartibi buzilishi butun o’simlik yoki uning ayrim qismlari nobud bo’lishiga olib keladi. fotosintez …

jarayonning qaysi bosqichda ekanligiga bog’liq. fakultativ parazitlar qo’zg’atadigan kasalliklar patologik jarayonning ilk bosqichlaridayoq fotosintetik faoliyatni kamaytira boshlaydi. agar patologik jarayonni obligat parazitlar qo’zg’atgan bo’lsa, uning ilk bosqichlarida fotosintez darajasi kamaymasligi, hatto kuchayishi mumkin. bu obligat parazitlar faqat xo’jayin o’simliklarning tirik hujayralari bilan oziqlanishi bilan bog’liq. karbonsuvlar almashinuvi buzilishi. o’sayotgan o’simliklarda karbonsuvlar miqdorini aniqlovchi fotosintez darajasi kuchli ravishda patologik jarayon darajasiga bog’liq. o’tkazuvchi sistema zararlanganida fotosintez mahsulotlarining assimilyasiya organlaridan o’simlikning boshqa qismlariga transporti ham buzilishi mumkin. karbonsuvlar ham o’simlik, ham kasallik qo’zg’atuvchisi uchun asosiy energiya manbai bo’lgani uchun, kasallik oksidlanish-tiklanish jarayonlarini kuchaytirishi bu moddalar ko’p sarflanishiga olib keladi. natijada patologik jarayon organizmning karbonsuvlari kamayib ketishiga va murakkab zahira karbonsuvlari gidrolizi kuchayishiga olib keladi. faol gidrolitik fermentlarga ega bo’lgani uchun, fakultativ parazitlar obligat parazitlarga nisbatan zahira karbonsuvlarni kuchliroq parchalaydi. azot almashinuvi buzilishi. zararlangan o’simlikning tarkibida azot bo’lgan birikmalari o’zgarishi shartlaridan biri – patogen mikroorganizmlarning proteolitik fermentlari mavjud bo’lishidir. oqsillar parchalanishi va aminokislotalar …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "manzarali bog’dorchilik o’simliklarining kasalliklarini klassifikatsiyasi, o’simliklarni yuqumsiz va yuqumli kasalliklari"

1666903094.docx manzarali bog’dorchilik o’simliklarining kasalliklarini klassifikatsiyasi, o’simliklarni yuqumsiz va yuqumli kasalliklari reja: o’simlik kasalliklari haqida umumiy ma’lumotlar noinfeksion kasalliklar infeksion kasalliklar 1.o’simlik kasalliklari haqida umumiy ma’lumotlar o’simlik kasalligi – kasallik qo’zg’atuvchi organizm, o’simlik va atrof-muhit faktorlari oralaridagi munosabatlarga asoslangan patologik jarayondir. rossiyaning 24507-81 raqamli gost iga ko’ra kasallik – fitopatogen yoki atrof-muhitning noqulay sharoitlari ta’sirida o’simlikning hujayralari, a’zolari yoki barcha qismlarida normal modda almashinuvi jarayoni buzilishidir. kasallik tufayli o’simlikning nafas olishi, fotosintezi, transpiratsiyasi, assimilyatlari barglardan ildizlarga oqib o’tishi, fermentlari v...

Формат DOCX, 60,4 КБ. Чтобы скачать "manzarali bog’dorchilik o’simliklarining kasalliklarini klassifikatsiyasi, o’simliklarni yuqumsiz va yuqumli kasalliklari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: manzarali bog’dorchilik o’simli… DOCX Бесплатная загрузка Telegram