infeksion va noinfeksion kasalliklar o‘simliklarni yuqumsiz va yuqumli kasalliklari

PPT 33 pages 2.7 MB Free download

33 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.7 MB

File type PPT

Pages 33

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 33

қишлоқ хўжалик биотехнологияси фанига кириш режа: kasallik turlari va ularning klassifikatsiyasi. 2. patogen mikroorganizmlar ta’sirida paydo bo‘ladigan kasalliklar. 3. infeksiya manbalari. 4. yuqumsiz kasalliklar 5. noqulay tabiiy sharoitda paydo bo‘ladigan kasalliklar. 6. oziqaning yetishmasligi yoki ortib ketishidan paydo bo‘ladigan kasalliklar. ўсимлик касалликларининг классификацияси kasalliklarni kelib chiqishiga qarab, ikki guruhga - yuqumli va yuqumsiz kasalliklarga bo'lish mumkin. yuqumli kasalliklar o'simlikdan-o'simlikka tarqalish xossasiga ega bo'lgan zararli mikroorganizmlar, bakteriyalar, zamburug'lar, viruslar, gulli parazitlar keltirib chiqaradigan kasallikdir. o'simliklrning oziqlanishi uchun zarur moddalardan birortasining yetishmasligi yoki ortiqchaligi, haroratning yuqori yoki past bo'lishi, havo nisbiy namligining past yoki yuqori bo'lishi, atrof-muhitning zararli moddalar bilan ifloslanishi tufayli yuqumsiz kasalliklar kelib chiqadi. yuqumli yoki parazitlar hamda infeksion kasalliklari. o‘simlikdan o‘simlikka yuqadigan kasalliklar infeksion yoki yuqumli kasalliklar deb hisoblandi. infeksion kasalliklar zamburug’lar, bakteriyalar, viruslar, viroidlar, plazmidlar, nematodlar, gulli parazitlar orqali kelib chiqadi. zamburug’lar qo‘zg‘atadigan kasalliklar-mikoz kasallik bakteriyalar qo‘zg‘atadigan kasalliklar- bakterioz kasallik. aktinomitsetlar qo‘zg‘atadigan kasalliklar – aktinomikoz viruslar qo‘zg‘atadigan kasalliklar …

2 / 33

en, faqat zaif o‘simliklarni, ular uchun noqulay bo‘lgan muayyan ob-havo va boshqa sharoitlar mavjud bo‘lganidagina zararlaydigan qo‘zg‘atuvchilarni esa kuchsiz patogen yoki yarim parazit, deb atashadi. infeksion kasalliklar asosida parazitizm, ya’ni bir organizm o‘zining energiyaga ehtiyojini o‘simlik orqali qoplashi jarayoni yotishi tufayli o‘simlik kasalliklari qo‘zg‘atuvchilarini ko‘p hollarda parazitlar deb ham atashadi. parazitga ozuqa manbai bo‘lib xizmat qiladigan o‘simlik xo‘jayin o‘simlik deb ataladi. parazitning o‘simlikning moddalarini o‘zlashtirishi jarayoni o‘simlikning normal hayoti buzilishiga, ya’ni kasallik paydo bo‘lishiga olib keladi. virulentlik qo‘zg‘atuvchi organizm xo‘jayin o‘simlikning muayyan navining chidamlilik genini yengib, unda kasallik qo‘zg‘atish qobiliyati mavjudligini ifodalaydi, avirulentlik – aksincha, patogenning bunday qobiliyati yo‘qligini bildiradi. virulentlik va avirulentlik patogenning alohida fiziologik irq (patotip, rasa) larini aniqlashda qo‘llaniladi. masalan, gommoz, fitoftoroz, zang, un-shudring va boshqa kasalliklarini qo‘zg‘atuvchi bakteriya va zamburug‘larning bir necha o‘nlab irqlari aniqlangan, jumladan 1932-1989 yillarda markaziy osiyoda sariq (puccinia striiformis) va qo‘ng‘ir (puccinia triticina) zang qo‘zg‘atuvchi zamburug‘larning, mutanosib ravishda, 30 va 32 irqi …

3 / 33

rivojlanishi va faqat bir muayyan o‘simliklar doirasini zararlaydi. patogenlar yashash organlarga, to‘qimalarga, o‘simliklarga qarab bir nechta guruhlarga bo‘linadi: filogenetik yoki parazitlar aniq guruh o‘simliklarda yashaydi. misol: puccinea grammines organotrop – parazitlar aniq organlarda yashaydi. misol: plasmodiophora brassicae gistotrop – parazitlar aniq to‘qimalarda yashaydi. misol: xanthomonas malvacearum ontogenetik – patogenlar o‘simliklarni ma’lum bir yoshda zararlantirishi mumkin misol: verticillium dahliae infeksion jarayon infeksiya – bu o‘simliklarni zararlanishi. infeksion jarayon – bu kasalliklarni rivojlanishi. kasallik esa patogenlarni va o‘simliklarni munosabatlar ta’sirida rivojlanadi. infeksion jarayon o‘tish uchun ba’zi sharoitlar bo‘lishi kerak: patogen, o‘simlik va abiotik faktorlar. bu sharoitlar kasalliklarni rivojlanishi uchun kerak. agar bir qancha sharoitlar bo‘lmasa, kasallik paydo bo‘lmaydi, infeksion jarayon ham rivojlanmaydi. infeksion jarayon o‘simlikda bir nechta bosqichga bo‘linadi: o‘simlik ichiga kirishi. inkubatsion davr. o‘simliklarning zararlanishi. o‘ziga xos belgilarga ega bo‘lgan kasalliklarni yuzaga kelishi. noinfeksion kasalliklari yuqumsiz kasalliklar o‘simliklarni o‘sishi uchun tuproqda, suvda va havoda har xil noqulay sharoitlar ta’sirida paydo bo‘ladi. …

4 / 33

an nurlar ta’sirida yuzaga keladigan kasalliklar. tuproqdagi oziqa moddalarning yetishmasligi yoki ortiqchasi natijasida kelib chiqadigan kasalliklar. suv tanqisligi yoki ortiqligi tufayli yuzaga keladigan kasalliklar o‘simlikning umumiy fiziologik aktivligi suvning normal miqdoriga bog‘liq. o‘simlikda suv miqdorini kamayishi tufayli murakkab moddalar oddiy moddalarga parchalanadi (kraxmal qandga aylanadi) sitoplazmaning kolloid ximiyaviy xususiyati o‘zgaradi, o‘simlikning tudgor holati yo‘qoladi. suv tanqisligi o‘simliklarda har xil kasalliklarni yuzaga keltiradi. suv yetishmasligi tufayli o‘simlik turgor holatini yo‘qotadi, ildiz to‘qimalari quriydi. co2 ni assimilyatsiya qilish xususiyatini yo‘qotgan plastidalar parchalanadi. bunda fermentlar faoliyati buziladi, oqsil parchalanishi kuzatiladi. suvning tansiqligi bundan tashqari: donli ekinlarni qurishi. daraxt uchlarini qurib qolishi. barglarni bevaqt to‘kilishi. makkajo‘xori so’tasini oq tusga kirishi. bodring mevasini taxir bo‘lishi. kartoshka tuganagini qo‘shimcha mayda tuganakchalar hosil qilish kasalliklarini vujudga keltiradi. 2. suvni tuproqda keragidan ortiqcha bo‘lishi o‘simlikni kuchsizlanishiga, barglarni sarg‘ayishiga sababchi bo‘ladi. tuproqda namlikning ko‘pligi tufayli o2 kamayadi. o2 ning yetishmasligi esa ildizni nafas olishiga salbiy ta’sir qilib, o‘simlikning zaiflashiga …

5 / 33

з) 2 .олмада юқори харорат сабабли баргларни сарғайиши past temperatura ta’sirida kelib chiqadigan kasalliklar. havo orqali past temperaturani o‘simliklarga ta’siri natijasida sitoplazmaning kolloid qismi iviydi, ya’ni muzlaydi. past temperatura ta’sirida bo‘ladigan kasalliklar xilma-xildir: novdani pishib yetilmaganligi ya’ni yog‘ochlanmaganligi bilan bog‘liq bo‘lgan kasallik. daraxt tanasining suvsizlanishi bilan bog‘liq bo‘lgan kasalligi. sovuq urish tufayli yuzaga keladigan shishlar ya’ni rak kasalligi. sovuq urishi ta’sirida daraxtning o’zak qismi va po‘stlog‘ida hosil bo‘ladigan yoriqlar. kuzgi ekilgan ekinlarni sovuq urishi. donni sovuq urishi yorug‘likni ko‘p yoki kam bo‘lishi natijasida yuzaga keladigan kasalliklar. yorug‘likni yetishmasligi tufayli o‘simliklarda patologik protsess, ya’ni o‘sishdan keyin o‘simlikni qiyshiq va rangsiz bo‘lishi ko’zatiladi, ayniqsa nihollarda. ikki pallani o‘simliklar qorong‘ilikda o‘sganda poyasi uzun va ingichka bo‘lib, bargi maydalashadi. bir pallali o‘simliklarda esa poyasi unchalik o‘smas, barglari kattalashib ketadi. yorug‘likning xaddan oshiq bo‘lishi soyada o‘sadigan o‘simliklarga salbiy ta’sir qilib, ularni o‘sishdan qoldiradi va ko‘pincha ular qurib ketadi. 1 .олмани қуёшда куйиши 2 .қуёш таъсирида …

Want to read more?

Download all 33 pages for free via Telegram.

Download full file

About "infeksion va noinfeksion kasalliklar o‘simliklarni yuqumsiz va yuqumli kasalliklari"

қишлоқ хўжалик биотехнологияси фанига кириш режа: kasallik turlari va ularning klassifikatsiyasi. 2. patogen mikroorganizmlar ta’sirida paydo bo‘ladigan kasalliklar. 3. infeksiya manbalari. 4. yuqumsiz kasalliklar 5. noqulay tabiiy sharoitda paydo bo‘ladigan kasalliklar. 6. oziqaning yetishmasligi yoki ortib ketishidan paydo bo‘ladigan kasalliklar. ўсимлик касалликларининг классификацияси kasalliklarni kelib chiqishiga qarab, ikki guruhga - yuqumli va yuqumsiz kasalliklarga bo'lish mumkin. yuqumli kasalliklar o'simlikdan-o'simlikka tarqalish xossasiga ega bo'lgan zararli mikroorganizmlar, bakteriyalar, zamburug'lar, viruslar, gulli parazitlar keltirib chiqaradigan kasallikdir. o'simliklrning oziqlanishi uchun zarur moddalardan birortasining yetishmasligi yoki ortiqchaligi, haroratning yuqo...

This file contains 33 pages in PPT format (2.7 MB). To download "infeksion va noinfeksion kasalliklar o‘simliklarni yuqumsiz va yuqumli kasalliklari", click the Telegram button on the left.

Tags: infeksion va noinfeksion kasall… PPT 33 pages Free download Telegram