tadqiqotda nazariy muammolari, ularni hal qilish yo’llari va bosqichlari. tadqiqotda argumentasiya usulidan foydalanish

DOC 96.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1694781719.doc tadqiqotda nazariy muammolari, ularni hal qilish yo’llari va bosqichlari. tadqiqotda argumentasiya usulidan foydalanish reja: 1. nazariy tadqiqot: xususiyati, maqsadi va vazifalari 2. nazariya: mohiyati va funksiyalari. nazariya va fakt 3. nazariy tadqiqot bosqichlari. ilmiy tadqiqotda argumentasiyani ishlatish 4. ilmiy tadqiqotda argumentasiyani ishlatish. isbotlashning yo’llari va usullari 5. ilmiy tadqiqotda bahs va diskussiya nazariy tadqiqot: xususiyati, maqsadi va vazifalari empirik tadqiqotda olingan ma’lumotlar va faktlar nazariy tadqiqotda mantiqiy tahlil, mavhumlashtirish, umumlashtirish, xayoliy eksperiment o’tkazish, asoslab berish jarayonlari doirasiga kiritiladi, izlanish predmetiga aylandi. empirik va nazariy tadqiqot izlanishni o’ziga xos tiplari (turlari) bo’lib, ular tadqiqot predmeti bo’yicha farqlanadilar: empirik tadqiqotlar hodisalarni bevosita, qanday kuzatilsa, priborlarda qayd qilinsa, shundayligicha o’rganishga qaratilgan; nazariy tadqiqotda esa hodisalarni ortida bo’lgan, bevosita idrok hodisalarni ortida bo’lgan, bevosita idrok qilib bo’lmaydigan, lekin kuzatilgan hodisalarni harakatida namoyon bo’ladigan xossalar, bog’lanishlar, qonuniyatlar tadqiq qilinadi. shunday qilib, nazariy tadqiqot vazifalaridan biri empirik tadqiqotda qo’lgan kiritilgan faktlarni tushuntirishdir. faktlarda hodisalar, ularning …

tni ifodalaydigan tushuncha va tamoyillarni ishlab chiqishni taqozo qiladi. nazariy bilish jarayoni sababiy asos va qonuniyatni kashf qilish, ularni tushuntiradigan nazariyani yaratish bilan yakunlanadi. shu yo’l bilan k.darvinning evolyusion nazariyasi, a.eynshteynning nisbiylik nazariyasi, dj.keynsning makroiqtisodiy taraqqiyot nazariyasi ishlab chiqilgan. yaratilgan nazariya, bir tomondan, keyingi empirik va nazariy tadqiqotlarni o’tkazish, texnologik loyihalarni ishlab chiqish, ikkinchi tomondan, jamiyatda ijtimoiy islohotlarni amalga oshirish uchun asos bo’lib xizmat qiladi. nazariyaning bunday xislati uning asos va qurol sifatida yaratuvchanlik kuchini namoyish qiladi. har qanday tadqiqot konkret ifodalangan maqsadga ega. nazariy tadqiqot maqsadi quyidagilardan iborat: · empirik tadqiqotda qo’lga kiritilgan natijalarni tahlil qilish. · o’rganilayotgan obyekt tavsifini berish. · obyektning muhim xossalari va tomonlarini tushunish imkoniyatini beradigan g’oya va tushunchalarni shakllantirish. · obyektning mavjudligini belgilab beradigan sabab, asos va qonuniyatlarni ochish, tushuntirib berish. · obyektning xossalari va qonuniyatlarini tushuntirib beradigan, shu orqali bashorat qilish imkoniyatiga ega bo’lgan nazariyani ishlab chiqish. tadqiqot oldiga qo’yilgan maqsad izlanishni birinchi …

dqiqotda tasdiqlash, natijalarni ishonchli bo’lishini asoslash. ko’rinib turibdiki, nazariy tadqiqotlar fanda izlanish jarayoni, yo’li va oqibatini hal qilib beradigan bo’g’inni tashkil qiladi.bu bo’g’inning asosiy unsuri esa nazariya uni ishlab chiqish, amaliyot va texnologiyaga tadbiq qilishdir. nazariya: mohiyati va funksiyalari. nazariya va fakt ishlab chiqilgan nazariya ilmiy tadqiqotning eng samarali natijasi va yakunidir. uning samaradorligi shundan iboratki, nazariya obyekt doirasiga kirgan barcha faktlarni tushuntiradi, o’rganilayotgan xossa, aloqadorlik va qonuniyatlar xususida bir-butun tasavvur beradi, o’zini tarkibidagi konseptual unsurlar (tavsif, tushunchalar, tamoyillar) tizim xarakteriga ega, amaliyot va texnologiyaga tatbiq qilish imkoniyati mavjud. nazariya tushunchasi keng va tor ma’nolarda ishlatiladi. keng ma’noda nazariya predmet yoki voqyelikning biron-bir tomonini tushuntiradigan qarash, g’oya va ta’limotlarni birlashtirgan bilish shaklidir. bu tipdagi nazariyani tarkibiy qismlari turli darajada asoslangan faktlar tasavvurlar va tamoyillardan tashkil topgan. konseptual yadro rolini o’ynagan bir nechta tamoyil, rahbar g’oya qolgan tushunchalar, qarashlar, umumlashmalar va gipotetik xislatga ega bo’lgan tasavvurlarni birlashtiradi, hosil bo’lgan bilim nazariya …

i. shunday unsurlarga ega bo’lgan nazariya yetuk nazariya darajasiga ko’tariladi. magnetizm nazariya, eynshteynning nisbiylik nazariyasi, bertalanfining umumiy tizim nazariyasi shular jumlasidandir. ijtimoiy-gumanitar fanlarda tadqiqot obyekti xususiyatiga qarab bilimlar nazariya va ta’limot shaklida ishlab chiqiladi. nazariyadan farqliroq ta’limot qat’iy bilim shakllari va tamoyillar strukturasiga, har bir mulohaza fakt va eksperiment natijalari bilan tasdiqlangan bilim tizimi ko’rinishiga ega bo’lmasdan, asosan voqyelikning biron-bir sohasi xususida bildirilgan nazariy g’oyalar va tasavvurlar majmuasidir. izlanish obyekti nisbatan aniq struktura va funksiyalarga ega bo’lgan taqdirda tadqiqot nazariyani ishlab chiqish bilan yakunlanadi. shunday holatni tilshunoslik, psixologiya, pedagogika, iqtisodiy menedjment fanlarida kuzatish mumkin. psixologiyada bu ijtimoiy rollar nazariyasi, shaxs fazilatlari nazariyasi va boshqalar. ayrim ishlab chiqilgan ilmiy-psixologik g’oyalar ham nazariya, ham ta’limot sifatida belgilanadi. masalan, ijtimoiy o’rganish nazariyasi inson tomonidan ijtimoiy jarayonlar ta’sirida amalga oshadigan tajriba va bilim orttirishni tavsiflaydigan ta’limot hisoblanadi. bilish va amaliyotda ilmiy nazariya uchta-tavsiflash, tushuntirish va bashorat qilish funksiyalarini bajaradi. tavsiflash funksiyasi kuzatish va eksperimentdan …

xulosalar asosida obyektni qanday bo’lishini, undagi jarayonlar qanday kechishi va oqibatni oldindan aytib berish imkoniyati mavjuddir. tabiiy-ki bunday nazariyada rivojlantirilgan tadqiqot apparati, takomil uslubiy vositalar bo’lishi kerak. aytaylik, demografiya (aholishunoslik) o’zini nazariyasi, tadqiqot metodi va statistikaga tayanib yaqin va uzoq vaqtga mo’ljallangan aholini o’sish dinamikasini bashorat qiladi, prognizlashtirish modelini ishlab chiqadi. nazariya va fakt. fakt empirik bilish natijasi sifatida o’rganilayotgan hodisa haqida ma’lumot beradi. nazariya esa bitta faktni emas, balki fakt ortida bo’lgan hodisa, u bilan turdosh hodisalar, ular o’rtasidagi aloqadorliklar va mavjud qonuniyatlarni tavsiflaydi, tushuntiradi. fakt yakka, individual hodisa haqidagi axborotni saqlaydi. nazariya obyektga oid barcha faktlarni umumlashtiradi, ular uchun umumiy bo’lgan qoida yoki xulosaga ega bo’ladi. bundan kelib chiqadiki, fakt yakkalikni, nazariya umumiylikni ifodalaydilar. mazkur qat’iy farq ayni paytda ular o’rtasida dialektik bog’lanishni taqozo etadi. dialektik bog’lanishni asosida: 1. nazariya faktlarda ifodalangan mazmunni umumlashtiradi, tushuntiradi, shu asosda obyektning holati va funksiyalarini bashorat qilishi mumkin. 2. fakt nazariy qoida …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "tadqiqotda nazariy muammolari, ularni hal qilish yo’llari va bosqichlari. tadqiqotda argumentasiya usulidan foydalanish"

1694781719.doc tadqiqotda nazariy muammolari, ularni hal qilish yo’llari va bosqichlari. tadqiqotda argumentasiya usulidan foydalanish reja: 1. nazariy tadqiqot: xususiyati, maqsadi va vazifalari 2. nazariya: mohiyati va funksiyalari. nazariya va fakt 3. nazariy tadqiqot bosqichlari. ilmiy tadqiqotda argumentasiyani ishlatish 4. ilmiy tadqiqotda argumentasiyani ishlatish. isbotlashning yo’llari va usullari 5. ilmiy tadqiqotda bahs va diskussiya nazariy tadqiqot: xususiyati, maqsadi va vazifalari empirik tadqiqotda olingan ma’lumotlar va faktlar nazariy tadqiqotda mantiqiy tahlil, mavhumlashtirish, umumlashtirish, xayoliy eksperiment o’tkazish, asoslab berish jarayonlari doirasiga kiritiladi, izlanish predmetiga aylandi. empirik va nazariy tadqiqot izlanishni o’ziga xos tiplari (turlari) bo...

DOC format, 96.5 KB. To download "tadqiqotda nazariy muammolari, ularni hal qilish yo’llari va bosqichlari. tadqiqotda argumentasiya usulidan foydalanish", click the Telegram button on the left.

Tags: tadqiqotda nazariy muammolari, … DOC Free download Telegram