turli tarixiy davrlarda tarbiya va pedagogik fikr. o’rta osiyoda pedagogika tarixi fanining maydonga kelishi va rivojlanishi, manbalari

DOCX 15 pages 33.2 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 33.2 KB

File type DOCX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

turli tarixiy davrlarda tarbiya va pedagogik fikr. o’rta osiyoda pedagogika tarixi fanining maydonga kelishi va rivojlanishi, manbalari reja: 1. pedagogika tarixi fanining maqsad va vazifalari. 2. o’rta osiyoda ta’lim – tarbiya va pedagogik fikrlar. 3. qadimiy ma’rifiy yodgorliklarda ta’lim va tarbiya. 4. islom dinida ta’lim – tarbiya masalalari. 5. sharq mutafakkirlari ilmiy faoliyatining dunyoviy bilimlarning tarkalishidagi o’rni. pedagogika tarixi fan va o’quv predmeti sifatida. oliy o’quv yurtlarida pedagogika tarixi kursini o’tishda faqat o’tmish pedagoglarining emas, balki mashhur faylasuf, yozuvchi, jamoat va davlat arboblari, dinshunos olimlarning pedagogik qarashlari ham o’rganiladi. bu buyuk allomalarning hayoti, ijodi va ular qoldirgan madaniy – ma’rifiy meros yosh avlod uchun ibrat va namunalar, ularning ta’lim – tarbiyaga oid ma’rifiy ta’limotlari yoshlarni ona – vatanga, millatga sadoqat va hurmat ruhida tarbiyalashda, ularni iymon va e’tiqodli, insof va diyonatli, odob – axloqli, oqil va odil inson qilib tarbiyalashda, o’zligini anglatishda benazir qadriyatdir. xx asrga qadar davrlardagi ijtimoiy va …

2 / 15

ir temur asos solgan saltanat davrida ijtimoiy hayotda yuksalish, ilm-fan, madaniyat gurkirab rivojlangan. bu davrda yashab ijod etgan al-buxoriy, at-termiziy, farobiy, beruniy, ibn sino, yusuf hos hojib, mahmud qoshg’ariy, yassaviy, naqshband, ulug’bek, navoiy, bobur kabi buyuk daholar jamiyat tarixi va jahon madaniyati rivojiga benazir hisssalarini qo’shganlar. bu buyuk mutafakkirlar turli fanlarga oid yaratgan asarlarida ma’naviy-madaniy qadriyatlarning ilmiy-falsafiy asoslarini ishlab chiqdilar. 1917-1990 yillarda ijtimoiy-siyosiy madaniy sohalarda kommunistik mafkura ta’lim-tarbiyaning asosi qilib qo’yilishiga qaramay xalqimizning tafakkuri, ma’naviy darajasi, pedagogik ong rivojlanib bordi. 1991 yilda o’zbekiston mustaqil bo’lishi bilan milliy ong, ma’naviyatimiz manbai – tarixi madaniy qadriyatlarimizni o’rganish va tiklashga musharraf bo’ldik. “ta’lim to’g’risida”gi qonun, «kadrlar tayyorlash milliy dasturi» asosida ta’lim-tarbiya mazmunan yangi bosqichga ko’tarildi, inson, uning har tomonlama uyg’un kamol topishi va farovonligi uchun zamin yaratildi. pedagogika tarixi ilmining manbalari, ilmiy nazariy va milliy asoslari hamda asosiy bo’limlari. har bir millatning o’ziga xos milliy madaniyati va ma’rifati umuminsoniy madaniyat va ma’rifatning ajralmas …

3 / 15

dilar. ma’lumki milliy pedagogikamiz tarixi ijtimoiy-siyosiy hayot asosida, markaziy osiyoda yashagan qardosh xalqlarning berdaq, maxtumquli, abdurahmon jomey kabi shoir, adiblarning, xorijiy sharq va ovrupa mamlakatlarining buyuk mutafakkir, shoir va pedagog olimlari sa’diy sheroziy, jaloliddin rumiy, jan-jak russo, k.d. ushinskiy va boshqalarning pedagogik qarashlariga bog’liq holda rivojlangan. eng qadimgi davrlardan xiii asrgacha o’rta osiyoda ta’lim-tarbiya va pedagogik fikrlar. markaziy osiyodagi arxeologik topilmalar va yozma manbalarning guvohlik berishicha, dastlabki ibtidoiy jamoa va keyinchalik quldorlik tuzumi davrida ham turon hududida ijtimoiy – madaniy hayot rivojlangan. «avesto» sof diniy kitob bo’lmay, ijtimoiy – falsafiy, madaniy, adabiy – tarixiy qimmatga ega bo’lgan nodir qomusiy yodgorlikdir. unda adolat va sulh ulug’lanadi. vii asrda arabistonda shakllangan islom dini viii asrga kelib markaziy osiyoda keng yoyildi. markaziy osiyo arablar tomonidan bosib olindi. markaziy osiyoda arab davlati – xalifaligi o’rnatilib, «qur’on» qonun – qoidalari markaziy osiyoda ham amalga oshirildi. viii asr oxiri, ix asr boshida arab xalifaligining markazi bag’dodda …

4 / 15

ar. zardushtiylik ta’limotida ta’lim – tarbiya. ma’lumki, markaziy osiyo hududida qadim – qadimdan turli dinlar, diniy aqidalar paydo bo’ldi. ularda aholining ijtimoiy – madaniy hayoti, turmush tarzi va an’analari ma’lum o’lchovga solindi va belgilandi. bunday dinlardan eng qadimiysi va eng mashhuri zardushtlik dini, zardushtlik ta’limotidir. zardushtlik dinining asoschisi zardusht atalmish buyuk tarixiy shaxsdir. zardusht sharqning faylasufi, notig’i, shoiri, donishmandi bo’lgan. zardusht – o’z nasihatlari – o’gitlarida adolatni targ’ib etadi, yaxshi xulq – odobni e’zozlaydi. uning ta’limoti uch nuqtada: xumata – yaxshilik, nuxta – to’g’ri so’z, xvarishita – yaxshi xulqlarda mujassamlashgan. u chorvadorlar, dehqonlar va hunarmandlar hayotini badaviy ko’chmanchi yo’lto’sarlar chopqinidan himoya qiladi. adolat va odillik g’oyasini olg’a suradi. «avesto» eng qadimgi ma’rifiy yodgorliklar namunasi sifatida. vii-xiii asrlarda o’rta osiyoda ijtimoiy va madaniy hayot, maktab va pedagogik fikr. «avesto» zardushtiylikning muqaddas kitobi bo’lishi bilan birga, ilm – fan, hayotiy voqealar haqida mukammal ma’lumot beradigan eng ko’hna manbaa hisoblanadi. unda o’rta osiyo …

5 / 15

larga davlat hisobidan nafaqa tayinlash lozim, bir yo’la 2 – 3 ta tuqqan ayollar mukofot olishga sazovordir. islomda ta’lim-tarbiya. islom jahonga keng yoyilgan dindir. uning ta’limotlari - qur’oni karimda bayon etilgan. islom dinida onalar mo’’tabar zot sifatida ulug’lanadi va sharaflanadi. islom dinida mehnat qilish ibodat qilish bilan barobarligi, mehnat qilishdan uyalmaslik kerakligi aytiladi. zero, mehnat – inson hayotining ko’rki, bezagidir. mehnat insonga baxt – saodat, farovonlik baxsh etadi. halol mehnat ma’naviy hayotning mezonidir. mehnat insonni uch balodan saqlaydi: yurak siqilishidan, axloqiy buzilishdan, muhtojlikdan. qur’onda ilmga katta e’tibor berilgan. bunga unda «ilm» so’zining 765 marta takrorlanishi yorqin dalildir. ilmlarni o’rganish har bir inson uchun farzdir. ilm o’rganishdan murod mansab emas, avval o’qigan ilmiga o’zi amal qilib, so’ng xalq va vatan oldidagi burchni ado etishdir. islom dini ilm talab qilinishini ibodat darajasiga ko’taradi, ilm talabini ixtiyoriy ibodatdan yuqori qo’yadi. islom ta’limotiga ko’ra, ilm olishda erkak ham, ayol ham teng huquqlidir. islom ta’limotida …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "turli tarixiy davrlarda tarbiya va pedagogik fikr. o’rta osiyoda pedagogika tarixi fanining maydonga kelishi va rivojlanishi, manbalari"

turli tarixiy davrlarda tarbiya va pedagogik fikr. o’rta osiyoda pedagogika tarixi fanining maydonga kelishi va rivojlanishi, manbalari reja: 1. pedagogika tarixi fanining maqsad va vazifalari. 2. o’rta osiyoda ta’lim – tarbiya va pedagogik fikrlar. 3. qadimiy ma’rifiy yodgorliklarda ta’lim va tarbiya. 4. islom dinida ta’lim – tarbiya masalalari. 5. sharq mutafakkirlari ilmiy faoliyatining dunyoviy bilimlarning tarkalishidagi o’rni. pedagogika tarixi fan va o’quv predmeti sifatida. oliy o’quv yurtlarida pedagogika tarixi kursini o’tishda faqat o’tmish pedagoglarining emas, balki mashhur faylasuf, yozuvchi, jamoat va davlat arboblari, dinshunos olimlarning pedagogik qarashlari ham o’rganiladi. bu buyuk allomalarning hayoti, ijodi va ular qoldirgan madaniy – ma’rifiy meros yosh avlod uchun i...

This file contains 15 pages in DOCX format (33.2 KB). To download "turli tarixiy davrlarda tarbiya va pedagogik fikr. o’rta osiyoda pedagogika tarixi fanining maydonga kelishi va rivojlanishi, manbalari", click the Telegram button on the left.

Tags: turli tarixiy davrlarda tarbiya… DOCX 15 pages Free download Telegram