tarbiya 4 sinf 9-13 darslar

PDF 16 pages 2.4 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 16
18 9-dars basseyn – hoy baraka topkurlar, suvni o‘chirib yuringlar… – derdi rasulning buvisi doim. rasul buvisi nega hadeb suvni tejayverishini hech tushunmasdi. axir suv juda ko‘p-ku! jo‘mrakni burasangiz bas, suv sharillab oqadi, toki o‘chirmaguningizcha tinmaydi. rasulning dadasi suv quvurlari bo‘yicha muhandis. bir qishloqqa suv o‘tkazilayotgan ekan, dadasi rasulni ham olib ketdi. shahar o‘sha qishloqqacha salkam uch soat yurishdi. yo‘lning ikki tomonida keng dalalar, paxsalik uylar ko‘rinar edi. havo juda issiq, hammayoq chang edi. dadasi mas’ul odamlar bilan gaplashguncha rasul o‘sha atrofda o‘ynab yurdi. u ro‘paradan bir bola ikkita plastmassa chelak ko‘tarib kelayotganini ko‘rdi. – qalaysan, og‘ayni? – dedi rasul. – mening ismim rasul. chelagingdagi nima bor, suvmi? – ha, suv. echkilarni sug‘oraman, – dedi bola. – ikkita katta echkimiz va bitta uloqchamiz bor. mening ismim asqar. – kel, yordamlashaman, – dedi rasul. – suvni qayyerdan olasan? – hozir ko‘rsataman. asqar suvni echkilarning oldidagi tog‘oraga bo‘shatdi. bolalar orqaga qaytishdi. – …
2 / 16
ni himoya qilish, qo‘riqxonalar tashkil qilish, tabiiy hududlarni kengaytirish bo‘yicha davlat dasturi qabul qilindi. asqar suvni echkilarning oldidagi tog‘oraga bo‘shatdi. ikkovi orqaga qaytishdi. – mana shu yyerdan.. – deb asqar qo‘li bilan ko‘rsatdi. rasul suv to‘ldirilgan kichkina hovuzchani ko‘rdi. – bizda suv quvurlari yo‘q. hovuzni o‘zimiz qurganmiz. yomg‘ir yog‘ganda, hovuzni suvga to‘ldirib olamiz, keyin ehtiyot qilib ishlatamiz. yozda suvni maxsus mashinalarda ikki haftada bir olib kelishadi. o‘shandan sotib olamiz, lekin juda qimmat, – dedi bola. – yo tavba... – dedi rasul. – suv shunchalik qimmat bo‘ladi deb hecham o‘ylamagandim. – albatta qimmat, biroq suv bo‘lmasa, na ovqat qila olasan, na yuvina olasan. echkilar suvsiz qolsa, sut bermay qo‘yadi. shaharda katta basseynlar borligi va unda odamlar cho‘milishi rostmi? eh, qaniydi men ham o‘shanaqa basseynda bir martagina cho‘milsam! – rost... – dedi rasul noqulay bo‘lib. “men suvni soatlab ochib qo‘yib, hovliga suv sepaman. asqar esa bir martagina cho‘milishni orzu qilib yuribdi”, deb …
3 / 16
llalargacha yetib kelib, yildan-yilga kattaroq maydonlarni egallab olmoqda. bu jarayon “cho‘llanish” deb ataladi. cho‘llanish tufayli unumdor yyerlar, yo‘llar, butun boshli qishloqlar qum ostida qolmoqda. kuchli garmsel esgan paytlarda odamlar faqat uyda o‘tirishga majbur bo‘ladi, chunki ko‘chada turib bo‘lmaydi. garmsel tufayli uy hayvonlari shikastlanadi, bog‘lar, tomorqalarga katta talafot yetadi. yuzga yaqin oila yashaydigan qorayantoq qishlog‘ida ham shunday bo‘ldi. bir kuni qishloqqa buxorodan olimlar kelib, ko‘p daraxt ekish orqali cho‘llanishni to‘xtatish mumkinligini aytishdi. daraxtlar ildizi yyerosti suvlarini yuqoriga ko‘tarib, suv havzalarini qurib qolishdan saqlaydi, soya-salqin beradi, barglari orqali havoni tozalab turadi. har bir barg havodagi mayda chang va qum zarralarini qattiq tortib olib, ularning o‘pkamizga kirib ketishiga yo‘l qo‘ymaydi. yomg‘ir yog‘sa yoki suv suv sepilsa, barglar changlardan tozalanadi va yana xizmatini davom ettiradi. shuning uchun har bir yashil bargni himoya qilish, yangi daraxt ko‘chatlarini ekaverish kerak. bostirib kelayotgan cho‘l 10-dars ne dlya pechati ne dlya pechati ne dlya pechati ne dlya pechati …
4 / 16
bog‘bon muammoni o‘rganib chiqib, yo‘lini topdi – har bir ko‘chatning tagida biroz loy qo‘yib ekilsa, ular qurib qolmas ekan. namoz bog‘bon saksovulning boshqa, cho‘lda o‘sadigan navlarini ham o‘rganib chiqib, 50 gektar joyga 15 ming dona saksovul ekdi. futbol maydonini tasavvur qiling. mana shunday maydonlardan o‘ttiz beshtasi 50 gektar bo‘ladi. mana shu kattakon o‘rmon birgina insonning mehnati tufayli paydo bo‘ldi. chunki u biror marta “bir o‘zimning qo‘limdan nima ham kelardi?” demadi. tadqiqotchilarning aytishicha, yirik shaharlardagi harorat qishloq joylarga qaraganda 5-7 daraja issiq, havosi ham ancha quruq bo‘ladi. sababi betondan qurilgan ko‘pqavatli uylar, kondisionerlar va asfalt bilan qoplangan yo‘llar havoni nihoyatda qizdirib yuboradi. qizigan havo asta-sekin yuqoriga ko‘tarilib, mashinalardan chiqqan tutun va chang-to‘zon bilan aralashib, shahar ustida to‘planib qoladi. bu muammoning yagona yyechimi – daraxt ekib, shaharni ko‘kalamzorlashtirishdir. buning uchun, birinchi navbatda, bog‘lar, xiyobon va maysazorlar barpo qilish kerak. lekin ular uchun katta-katta maydon talab etiladi, shaharda esa joy tanqis. shu bois …
5 / 16
okim shahar ko‘chalaridagi chiqindi qanday to‘planishini kuzata boshladi. odatda xonadonlardagi chiqindilarni tashlab kelish 7-9 yashar bolalarga buyurilar ekan. bolalar esa ko‘pincha chiqindi solingan qopchalarni maxsus qutilarga olib borib tashlashga erinib, ko‘cha chetiga tashlab ketar ekan. oqibatda, siniq deraza nazariyasiga muvofiq ko‘chalar chiqindilarga to‘lib ketar ekan. hokim o‘quv yili boshida maktablarga borib, bolalar bilan uchrashdi. – kim top-toza shaharda yashashni istaydi? – deb so‘radi u bolalardan. – men! – deb baralla javob berdi hamma bolalar. axlatni qayta ishlash “siniq deraza nazariyasi” nima? bu odamlarning mayda qonunbuzarliklarga beparvoligidir. agar bino derazasidagi bitta oyna sinsa, ko‘p o‘tmay uning qolgan oynalarini ham sindirishar ekan. kimdir daraxt tagiga chiqindi tashlab ketsa, ko‘p o‘tmay bu joy axlatxonaga aylanib ketar ekan. 22 ne dlya pechati ne dlya pechati ne dlya pechati ne dlya pechati ne dlya pechati ne dlya pechati ne dlya pechati ne dlya pechati ne dlya pechati ne dlya pechati ne dlya pechati ne dlya …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tarbiya 4 sinf 9-13 darslar"

18 9-dars basseyn – hoy baraka topkurlar, suvni o‘chirib yuringlar… – derdi rasulning buvisi doim. rasul buvisi nega hadeb suvni tejayverishini hech tushunmasdi. axir suv juda ko‘p-ku! jo‘mrakni burasangiz bas, suv sharillab oqadi, toki o‘chirmaguningizcha tinmaydi. rasulning dadasi suv quvurlari bo‘yicha muhandis. bir qishloqqa suv o‘tkazilayotgan ekan, dadasi rasulni ham olib ketdi. shahar o‘sha qishloqqacha salkam uch soat yurishdi. yo‘lning ikki tomonida keng dalalar, paxsalik uylar ko‘rinar edi. havo juda issiq, hammayoq chang edi. dadasi mas’ul odamlar bilan gaplashguncha rasul o‘sha atrofda o‘ynab yurdi. u ro‘paradan bir bola ikkita plastmassa chelak ko‘tarib kelayotganini ko‘rdi. – qalaysan, og‘ayni? – dedi rasul. – mening ismim rasul. chelagingdagi nima bor, suvmi? – ha, suv. echk...

This file contains 16 pages in PDF format (2.4 MB). To download "tarbiya 4 sinf 9-13 darslar", click the Telegram button on the left.

Tags: tarbiya 4 sinf 9-13 darslar PDF 16 pages Free download Telegram