kimyoga kirish_083749

PDF 36 sahifa 2,8 MB Bepul yuklash

36 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 2,8 MB

Fayl turi PDF

Sahifalar 36

Yangilangan May 2026

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 36

1.anorganik kimoyga kirish kimyo fani – moddalar,ularning xossalari va bir-biriga aylanishidagi qonuniyatlarni o’rganadi. element yadro zaryadi bir xil bo’lgan atomlarning muayyan turi. atom yunoncha “atomos” so’zidan olingan bo’lib, ”bo’linmas” degan ma’noni bildiradi.oddiy va murakkab moddalar tarkibiga kiruvchi eng kichik zarracha. molekula (1)moddaning kimyoviy xossasini o’zida saqlovchi eng kichik zarracha. (2)o’zaro bog’langan atomlar guruhidan tashkil topgan zarracha. element → atom → molekula mol(modda miqdori) 1 mol moddaning massasini aniqlash uchun modda tarkibidagi atomlarning massalar yig’indisi topiladi.masalan: mr=h2so4 1*2+32+16*4=98 g/mol moddaning molekular massasiga son jihatdan teng bo’lib, grammlarda ifodalangan qiymati. valentlik o’zgarmas valentli – i,ii va iii guruh elementlari. o’zgaruvchan valentli – iv,v,vi va vii guruh elementlari. iv-guruh ii va iv valentlik v-guruh i,iii va v valentlik vi-guruh ii,iv va vi valentlik vii-guruh i,iii,v va vii valentlik oddiy moddalar tarkibi bir elemen(lar)dan tashkil topgan moddalar.masal an:fe,s6,p4,o3 murakkab moddalar tarkibi turli xil element atomlaridan tashkil topgan moddalar.masal an:h2so3, nacl,caco3 2.allotropiya allotropiya allotropiya hodisasining …

2 / 36

orda mavjud allotropik modifikatsiyalar 3.oksidlar oksidlar – biri kislorod bo’lgan ikki elementdan tashkil topgan murakkab moddalar.oksidlar formulasini sxematik ravishda e2on (e – element,n – elementning valentligi). oksidlarni formulasini tuzish,bunda elementlarning valentligiga asosan yoziladi. • co2• al2o3 • cao• na2o na ca cal oksdilarning nomlanishi: agar element o’zgaruvchan valentlikka ega bo’lib, bir necha xil oksid hosil qilsa, element nomidan so’ng uning valentligi qavs ichida rim raqamida yozliadi va chiziqcha bilan oksid yoziladi.masalan:co – uglerod(ii)-oksid, so3 – oltingugurt(vi)-oksid. doimiy valentlikka ega elementlarning oksidlari «element nomi + oksid» shaklida yasaladi.masalan: mgo – magniy oksid,al2o3 – alyuminiy oksid. oksidlarni nomlashda o’zgaruvchan valentli elementlar uchun kislorod sonining yunoncha nomidan foydalanish: co – uglerod monoksid, so2 – oltingugurt dioksid,wo3 – volfram trioksid,ruo4 – ruteniy tetraoksid. bundan tashqari oksdilarni tabiatda uchrashi,turmushda qo’llanilishi va tarixiy nomlar bilan ham nomlanadi.masalan:h2o –suv,sio2 – qum,kvars,mgo – magneziya,fe2o3 – qizil temirtosh. 4.asoslar asoslar(gidroksidlar) – deb metal atomi va bir yoki bir nechta …

3 / 36

h)3 metall atomi nomiga gidroksoguruh sonining yunoncha sonlarda ifodalanishini qo’shib ham gidroksidlarni nomlash mumkin: kalsiy digidroksid – ca(oh)2 vismut trigidroksid – bi(oh)3 . 5.kislotalar kislotalar(nordon suvlar)-tarkibida metallarga almashina oluvchi vodorod atomi va kislota qoldig’idan tashkil topgan murakkab moddalar. kislota faol vodorod atomi kislota qoldig’i sulfat kislota: h2so4 vodorod kislota qoldig’i kislotalarning sinflanishi: kislorod atomi bo’yicha sinflanishi: kislorodli kislotalar(h2so4,hno3,h3po4) kislorodsiz kislotalar(hcl,hbr,h2s) kislotalar sinflanishi: vodorod atomi bo’yicha ikki negizli kislotalar(h2so4) uch negizli kislotalar(h3po4) ko’p negizli kislotalar(h4p2o7) bir negizli kislotalar(hcl) 6.tuzlar tuzlar– metal atomlari(yoki ammoniy ioni nh4 +) va kislota qoldig’idan iborat bo’lgan murakkab moddalarga aytiladi. mnkm k – kislota qoldig’i; n – kislota qoldig’ining valentligi;m – metall atomining valentligi. tuzlar tarkibidagi metall atomi va kislota qoldig’ining valentligi son jihatdan teng bo’lganda(n=m) indekslar qo’yilmaydi. tuzlarning nomlanishi: o’zgaruvchan valentli metallardan hosil bo’lgan tuzlarni nomlashda metall atomi valentli rim raqamida qavs ichida yoziladi va chiziqcha bilan kislota qoldig’i nomi yoziladi.masalan:feso4 – temir(ii)-sulfat,cr(no3)3 – xrom(iii)-nitrat. o’zgarmas …

4 / 36

er 12 oddiy moddalar murakkab moddalar 2.allotropiya� allotropiya allotropiya hodisasi quyidagi elementlarda uchraydi: uglerodda mavjud allotropik modifikatsiyalar kislorodda mavjud allotropik modifikatsiyalar oltingugurtda mavjud allotropik modifikatsiyalar fosforda mavjud allotropik modifikatsiyalar 3.oksidlar� oksidlarni formulasini tuzish,bunda elementlarning valentligiga asosan yoziladi. oksdilarning nomlanishi: slayd nomer 25 4.asoslar � asoslarning nomlanishi: slayd nomer 28 5.kislotalar� kislotalar(nordon suvlar)-tarkibida metallarga almashina oluvchi vodorod atomi va kislota qoldig’idan tashkil topgan murakkab moddalar. slayd nomer 31 kislotalarning sinflanishi: kislotalar sinflanishi: 6.tuzlar� tuzlarning nomlanishi: tuzlarning formulalari:

5 / 36

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 36 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"kimyoga kirish_083749" haqida

1.anorganik kimoyga kirish kimyo fani – moddalar,ularning xossalari va bir-biriga aylanishidagi qonuniyatlarni o’rganadi. element yadro zaryadi bir xil bo’lgan atomlarning muayyan turi. atom yunoncha “atomos” so’zidan olingan bo’lib, ”bo’linmas” degan ma’noni bildiradi.oddiy va murakkab moddalar tarkibiga kiruvchi eng kichik zarracha. molekula (1)moddaning kimyoviy xossasini o’zida saqlovchi eng kichik zarracha. (2)o’zaro bog’langan atomlar guruhidan tashkil topgan zarracha. element → atom → molekula mol(modda miqdori) 1 mol moddaning massasini aniqlash uchun modda tarkibidagi atomlarning massalar yig’indisi topiladi.masalan: mr=h2so4 1*2+32+16*4=98 g/mol moddaning molekular massasiga son jihatdan teng bo’lib, grammlarda ifodalangan qiymati. valentlik o’zgarmas valentli – i,ii va iii guruh...

Bu fayl PDF formatida 36 sahifadan iborat (2,8 MB). "kimyoga kirish_083749"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: kimyoga kirish_083749 PDF 36 sahifa Bepul yuklash Telegram