singapur saboqlari.uchinchi dunyodan birinchisiga

PDF 38 pages 688.0 KB Free download

38 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 688.0 KB

File type PDF

Pages 38

Updated May 2026

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 38

singapursaboqlari.yuksaktaraqqiyotgaerishishuchunnimaqilmoqkerak? malayziyadan1965yiliajrabchiqqansingapurkorrupsiyabotqog‘igabotgan, qashshoqdavlatedi.ammoo‘shadavrdanboshlanganjarayonlar30yildavomidao‘z natijasiniko‘rsatibkelmoqda.bujarayonlargasingapurningboshvazirilikuanyu startberganedi.uhukumattepasida1990yilgachabo‘lib,boshqaruvinatijasida kichikdavlat"sharqiyosiyoyo‘lbarslari"to‘rttaligigakirdi.darvoqe,1960-90yillarida sanoatigurkirabrivojlanganosiyomintaqasidagidavlatlarnishundaynombilan atalgan.ushbudavlatlargasingapurqatoridagonkong,janubiykoreyavatayvan kiradi. likuanyudavlatinimuvaffaqiyatgaqandayerishtirganligihaqidato‘xtalibo‘tamiz. 1-saboq.investorlarnijalbqilish boshvazirningasosiytashvishiqashshoqdavlatuchunmablag‘topishedi.london iqtisodiyotmaktabinia’lobaholargatugatganlikuanyubiznesmenlardayfikrlab, faqatinvestorlardanginapultopishmumkinliginianglabyetadi.tabiiyboyliklari bo‘lmaganvaquruqlikxududlariozbo‘lganoroldaqandaymanfaatko‘rishmumkin? hozirhamushbumuammolarmavjudbo‘lsahamsingapurningrivojlanibboyishiga hechqandayxalalbermayapti.potensialinvestorlarningso‘rovlarigalikuanyujavob axtardi.soliqhamdaeksportdanimtiyozlar,logistikatomondanmamlakatningqulay joylashganligi,arzonishchikuchi,davlattomonidanbiznesboshlabolishuchunhech qandayporabermay,mablag‘kiritmayko‘makberishinitaklifqildi.korrupsiyabilan esao‘zialohidakurasholibbordi. hukumatpotensialinvestorlarningjamlanmasinishakllantirdi.oldqatorlarni,asosan, aqshmilliytranskorporasiyalariegalladi. harbirkorporasiyalargaalohidamenejerlartayinlandi.ularamaldorlardanedi,ammo likuanyuulargaekstra-klasssotuvchimutaxassislarigaqo‘yiladigantalabniqo‘ydi: "mijozlarga"singapurhukumatiningtakliflariniyetkazish,qiziqtiribvaimkonboricha takliflarningjozibadorligibilanmaftunqilish,mijozniqiziqtirganbarchakerakli ma’lumotlarnihechqandayto‘siqlarsiztaklifqilish.maqsad—"mijozlarni" mamlakatgajalbqilish. sotuvlarvoronkasiningkonversiyasihaqidagima’lumotlarnitopishningimkoni bo‘lmadi.ammoinvestorlarmamlakatgak

2 / 38

elishganinishak-shubhasizko‘rishmumkin. singapurelektronikaishlabchiqarishningoldingio‘rinlarigachiqishidainvestorlar qo‘yganpoydevorasosbo‘ldi. 2-saboq.zararko‘ribishlayotgansohalargashafqatqilmaslik investorlarningkelishimahalliyishlabchiqaruvchilaruchunmuammolarkeltirib chiqardi.likuanyudotasiyasizishlashgaqodirbo‘lmaganniqo‘llab-quvvatlashdan ma’niyo‘q,deganqarorgakeldi. to‘siqbo‘libturganbojlarmasalasinihalqilishkerakedi.chetelavtomobillariuchun bundaybojlarnimahalliyavtomobilyig‘uvchizavodnivaboshqaishlab chiqaruvchilarniqo‘llabturishuchunjoriyetilganedi."mersedesbens"moliya direktorining“qachongachazavodbundayko‘rinishdagidotasiyaniolibturadi?”degan savoligalikuanyu"doimo"debjavobberdi. likuanyubojlarnibekorqildi.mahalliyzavoddunyogigantlaribilanraqobatgadosh beraolmadi,chiqarayotganmahsulotinarxvasifatdanyutqazibkasodgauchradi. televizorvamuzlatkichishlabchiqaruvchilarbilanhamshundayholatyuzberdi. avtoindustriyadagisababsingarimaydonnifaqatginadunyogigantlariegalladi. --------- maishiyvasiyosiytarafdanmahalliyishlabchiqaruvchiniqo‘llab-quvvatlashdanvoz kechishnoto‘g‘riqarorbo‘lsahamiqtisodiytarafdano‘zinioqladi. --------- biror-birrahbarningbefoydayo‘nalishdagitarmoqniyopishqarorinibiznesgaham qo‘llashmumkin.kimnidirishdanbo‘shatishga,qaysidirrejavaambisiyalardanvoz kechishgato‘g‘rikeladi.biroqbuqarorbefoydavaistiqbolsizsohaniyelkada ortmoqlab,ungapulajratibyurishdanko‘raafzalroqdir,negaki,o‘shamablag‘ni boshqaistiqbolli,foydakeltiruvchivanafiyuqoriyo‘nalishgasarflashmumkin. investisionsiyosatningto‘g‘riliginatijasidahukumatningbiznesdanko‘rako‘proqva boshog‘rig‘ibo‘libturganmaishiymajburiyatlario‘z-o‘zidanhalbo‘ldi.ishsiz qolganlarinvestorlargayollanibishlayboshladilar,o‘znavbatidamahalliyishlab chiqaruvchilargaqaragandainvestorlarishlashuchunqulaysharoittaqdimetdiva yaxshiginahaqto‘layboshladi.investorlarkorxonasiko‘pdaromadko‘rishinatijasida bankrotgauchraganmahalliychiqaruvchilargaqaragandato‘lanadigansoliqlar miqdoriortdi. soliqlardavlatuchun—daromadman

3 / 38

bai.barchasarf-xarajatdanso‘ngsofdaromad qoladi.uniesadavlatbiznessifatidarivojlanishuchunyo‘naltiradi.serdaromad korxonabyujetdanpulolmay,balkiunito‘ldiribboradi. 3-saboq.ziqnabo‘lmaslik singapurninginvestorlaruchuneng"shirin"joyisoliqlarningpastligi.boshqa davlatlargaqaragandahozirhamuyerdasoliqlarpastdarajada.biznesgabo‘lgan soliqyuki—27,1%.rossiyadabuko‘rsatkich47%teng,buyukbritaniyada—32%. singapurdaxususiymulkegalaribo‘lgankompaniyalar,chetelliklarham dividendlardansoliqto‘lamaydilar.jadvaldako‘rsatilgandavlatdanfaqatgina birlashganarabamirliklarisingapurdanham"o‘tadi". 4-saboq.qoidalardaistisnogayo‘lqo‘ymaslik likuanyuhukumatdaishboshlashidanoqqonunnivauningoldidabarcha barobarliginibirinchio‘ringaqo‘ygan.singapurningqonunchiqaruvchitizimibritaniya koloniyasibo‘lgandavridanmerosbo‘libqolgan.likuanyuingliztilidaso‘zlashuvchi xitoyliklaroilasidavoyagayetgan,inglizmaktabinitugatganvainglizmadaniyatida ulg‘aygan.ikkinchioliyyuridikma’lumotnikembrijuniversitetidaolgan.qonunga bo‘lganhurmatvauningoldidaishsizdantomultimilliardergachabaravarligibritaniya ana’asigakiradi.shuninguchunbritaniyahukmronhuquqtizimidatarbiyalangan kadrlarnialmashtirmagan.o‘zidanesaqarindosh-urug‘chilikvaporaxo‘rlikka toqatsizlik,davlatboyliklarigako‘zolaytirmasliksifatlariniqo‘shdi. -------- davlatxizmatidabarchauchunqoidalarningbirligi,daxlsizlaryo‘qliginibildirgan. korrupsiyadaayblanibqo‘lgatushdingmi-qonunoldidajavobber.kimning qarindoshisanyokikimninghimoyasiostidasanvaavvalmukofotgaloyiqish qilganmisan-farqiyo‘q. ------- qonunbuzarlarnihaqiqatdanhamsudlashganvaqamashgan.jazodan,faqatgina, ishining"hidi"chiqqaninisezib,chetelganqochibketgankorrupsionerlaromon qolgan.likuanyunihamegallabturganamalidanshaxsiymanfaatlarida foydalanganlikdagumonqilingandaumustaqilkomissiyatuzdiradivakomissiya ishinitugatgunchahukumatdagivakolatinivaqtinchato‘xtatibturadi.komissiyahech qandaysalbiyholatnianiqlamaydi. likuanyu"singapurtarixi:uchinchidunyodanbirinchiga"deb,nomlangan memuarlaridaosiyodakorrups

4 / 38

ionan’analarasrlardavomidashakllanibkelganligini alohidata’kidlaydi.hozirdasingapurkorrupsiyaengkamdavlatlaro‘ntaligida ro‘yxatidauzoqyillardanberikelmoqda.transparencyinternationalro‘yxatida singapur6-o‘rinda.uningortidafarovonshvesiya,niderlandiya,kanada,buyuk britaniyavagermaniyaturibdi.janubiysharqiyosiyoningmuammolaridanyanabiri —uchliknomibilanmashhurmaiyalashganguruhlardir.ularhududhayotidamuhim o‘rintutganedi.singapurhukumatimahalliyuchliklarbilanshaqatsizkurashdivabu muammonimuvaffiqiyatlibartarafqildi.singapurtajribasiommaviykorrupsiya bo‘lmasa,mafiyamo‘rtlashib,kuchsizlanibqolishiniko‘rsatdi. singapurdabiznesyuritishningyagonaqoidasi—barchanarsabarchauchunbaravar. agarbiznesmenhukumatdagiobro‘-e’tiborliodamningqarindoshibo‘lsa,buuning biznesirivojlanadideganiemas,balki,amaldoruchunqo‘shimchanoqulaysavollar paydobo‘lishimumkin,degani. 5-saboq.rag‘bat,rag‘batvayanarag‘bat harbirdavlatuchununingfuqarolari—biznesxodimlari.faqatularoldidadavlat majburiyatlariko‘proq.asosiysikompaniyaishchilarikabi,mamlakatfuqarolariga rag‘batkerak. amaldorlaruchundavlatishberuvchibo‘lganligiboisularningmoddiyahvoliga alohidae’tiborqaratilgan.hukumatdagiyuqoridarajaliamaldoryirikxususiy kompaniyatopmenejeridaymaosholgan. sudyaengqimmatadvokatdanhamko‘pmaosholgan-yiligabirnechamingdollar, 1990yildanso‘ngesa,1milliondollardanyuqori. singapurdagito‘yo‘tganasrning80-yillari.dastlab,singapurdao‘qimishliayolga uylanmaslikurfbo‘lganedi.buurfnilikuanyumillatninggenofondigaputur yetkazmoqda,debhisoblaydiva1983yildagiso‘zlaribilanmunozaragastartberdi. davlattashkilotlaridaishlamaydiganlargadavlatpulto‘lamagan,ammooqilona iqtisodiysiyosattufayliularningdaromadioshibborishinikafolatgan. aholiniuybilanta’minlashmasalasigalikuanyualohidae’tiborqaratganvao‘z memuarlariningbirnechtabobidakeltiribo‘tgan.mamlakatmustaqilliginingdastlabki yillaridayonqo‘shnilaribilanjanjalchiqishehtimoliyuqoriedi.hukumatrahbari askarlardanolganxulosalaridanbiri:agarsoldatningyaqinlariuy-joybilanta’minlansa, uo‘zy

5 / 38

urtiuchuno‘lishgahamtayyor.likuanyuboshvazirlikdanketganidanso‘ng hamhukumatdaishinidavomettiraverdi.2015yilivafotetdi.biznesmenumri davomidaqozonganmuvaffiqiyatiningko‘rsatkichiuningtopganmablag‘ihisoblanadi. likuanyudabundaynarsaningo‘ziyo‘q.siyosatchivaamaldoruchunhisob raqamidagimilliardlarasosiysiemas,harholdabungasalbiyqaraladi.likuanyuning asosiyko‘rsatkichi—o‘zidankeyinqoldirgandavlatdir. *** tarjimonningkirishso'zi buyuksovetentsiklopediyasidalikuanyininguzunligi500belgidankambo'lgan maqolaberilgan:"likuanyu(1923yil16sentyabr,singapur),singapurdavlatarbobi. advokattayyorlashorqali.1951yildanberisingapurdaqonunamaliyotibilan shug'ullanadi.1951-1959yillardakasabauyushmasiharakatininga'zosi.1954yilda xalqharakatipartiyasiningboshkotibietibsaylandi.1955yildauqonunchilik majlisiningdeputatibo'ldi.1959yildagiumumiysaylovlardanso'ng,xalqharakati partiyasiko'pchilikovozto'plaganida,usingapurboshvazirilavoziminiegalladi». biografiklug'atyanadaixchamdir:"likuanyu(1923yildatug'ilgan),1959-1990 yillardasingapurboshvaziri."buningajablanarlijoyiyo'q:sovuqurushyillaridali kuanyyuaksil-sovet,amerikanparastlikpozitsiyasiniegallabkelgan,shuninguchun uningyutuqlariniommalashtirishustuvorvazifaemasedi. sovuqurushtugadi,lekinhaqliravishdayigirmanchiasrningikkinchiyarmidagieng taniqlisiyosiyarboblardanbirihisoblanishimumkinbo'lganodamningbironbirkitobi, nutqiyokimaqolasihechqachontarjimaqilinmaganvaommaviytirajdanashr etilmagan. uhaqidabizningdavrimizningengyiriksiyosatchilarishundaydeyishadi.buyuk britaniyaningsobiqboshvazirimargarettetcherochiqtanoladi:"boshvazirsifatida likuanyuningharbirnutqinio'qibchiqdimvatahlilqildim.utashviqottumaniniyo'q qilaoldivabugungikunningasosiymuammolarivaularninoyobravshanlikbilanhal qilishyo'llarito'g'risidao'zfikrlarinibildirdi.uhechqachonxatoqilmagan». aqshningsobiqprezidentijorjbushmaqtovdakamemas:“likuanyyumenilgari uchrashganengjo'shqinvaqobiliyatliodamlardanbiri.ushbukitobosiyoning muvaffaqiyatlirivojlanishtarixibilanqiziqqanharbirkishiuc

Want to read more?

Download all 38 pages for free via Telegram.

Download full file

About "singapur saboqlari.uchinchi dunyodan birinchisiga"

singapursaboqlari.yuksaktaraqqiyotgaerishishuchunnimaqilmoqkerak? malayziyadan1965yiliajrabchiqqansingapurkorrupsiyabotqog‘igabotgan, qashshoqdavlatedi.ammoo‘shadavrdanboshlanganjarayonlar30yildavomidao‘z natijasiniko‘rsatibkelmoqda.bujarayonlargasingapurningboshvazirilikuanyu startberganedi.uhukumattepasida1990yilgachabo‘lib,boshqaruvinatijasida kichikdavlat"sharqiyosiyoyo‘lbarslari"to‘rttaligigakirdi.darvoqe,1960-90yillarida sanoatigurkirabrivojlanganosiyomintaqasidagidavlatlarnishundaynombilan atalgan.ushbudavlatlargasingapurqatoridagonkong,janubiykoreyavatayvan kiradi. likuanyudavlatinimuvaffaqiyatgaqandayerishtirganligihaqidato‘xtalibo‘tamiz. 1-saboq.investorlarnijalbqilish boshvazirningasosiytashvishiqashshoqdavlatuchunmablag‘topishedi.london iqtisodiyotmaktabinia’lobaholargatugatgan...

This file contains 38 pages in PDF format (688.0 KB). To download "singapur saboqlari.uchinchi dunyodan birinchisiga", click the Telegram button on the left.

Tags: singapur saboqlari.uchinchi dun… PDF 38 pages Free download Telegram