1-ma'ruza. fiziologiyaga kirish.

PPT 43 pages 10.9 MB Free download

43 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 10.9 MB

File type PPT

Pages 43

Updated May 2026

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 43

mavzu: fiziologiya faniga kirish reja: 1. fiziologiya fani tibbiyotning ilmiy asosi sifatida 2. asosiy fiziologik tushunchalar 3. organizmning ichki muhiti 4. organizmda funktsiyalarning shakllanishi va boshqarilishining asosiy printsiplari questions of a theme: subject of physiology value of studying of physiology functions of an organism. the internal environment of an organism. fiziologiya so'zi yunoncha “physis” – tabiat, “logos” – ta'limot so'zlaridan iborat bo'lib, tirik organizm, undagi a'zolar, to'qimalar, hujayralar va hujayra tarkibiy elementlarining hayot faoliyati jarayonlarini (funktsiyalarini), organizmning tashqi muhit bilan munosabatini o'rganadi. fiziologiyani umumiy, xususiy, solishtirma va evolyutsion, shuningdek ixtisoslashgan va odam fiziologiyalariga bo'lish mumkin. odam fiziologiyasi – amaliy tibbiyotning nazariy asosi hisoblanadi, fiziologik jarayonlarning normal holatini bilgandagina kasallikni davolashda organizm faoliyatini dastlabki holatga qaytara olish mumkin. fiziologiya bu – hamma tibbiyot fanlarini saqlab turadigan ilmiy negizdir. k.bernar fiziologiya klinik fanlarni o'rganishning nazariy asosi hisoblanadi. sog'lom organizmda ro'y beruvchi fiziologik jarayonlarning asosini biladigan shifokor aniq diagnoz qo'yadi, adekvat davolashni belgilaydi, …

2 / 43

rgatish. bu shifokor tafakkurining poydevori hisoblanadi, uning professional ijodi bazasini tashkil qiladi. 2-vazifasi: bo'lajak shifokorni metodik tayyorlash. fiziologiyada u tirik organizmda birinchi manipulyatsiya ko'nikmalarini o'rganib, alohida tizimlar va butun organizm holatlarini baholaydi, bu esa bo'lajak shifokorda funktsional diagnostika ko'nikmalarini shakllanishining fundamenti hisoblanadi. 3-vazifasi: salomatlik darajasini to'g'ri, savodli izohlash, har bir odamda uni mustahkamlash yo'llari va usullarini aniqlashga imkon yaratish. fiziologiya shifokorni sog'liqni baholashga va o'zgaruvchan ekologik vaziyatga, faoliyat xarakteriga moslashish adaptatsiyasini bilishga tayyorlaydi. markaziy tormozlanish, asab tizimidagi summatsiya hodisalarini kashf etdi, markaziy asab tizimida ritmik bioelektrik jarayonlarning mavjudligini aniqladi, qo'zg'alishni amalga oshirishda metabolik jarayonlarning ahamiyatini asosladi. asab tizimini, uning organizm funktsiyalarini tartibga solishdagi etakchi rolini, shu jumladan qon aylanishining nerv regulyatsiyasini, asosiy vazomotor markazni ochdi (1871) va uning uzunchoq miyadagi lokalizatsiyasini aniqladi. qon, nafas fiziologiyasini o'rgandi. sistolik hajmning kattaligini, yurak urish tezligini va qo'y tanasidagi qonning umumiy miqdorini o'lchab, garvey 2 daqiqada barcha qon yurakdan o'tishi kerakligini va 30 daqiqada …

3 / 43

vlarning funktsiyalari, anestetik va dorilar ta'sirini o'rganish bo'yicha ishlari ma'lum vvedenskiy asab, mushak va nerv oxirlarining (asab-mushak apparatining uchta asosiy elementi) turli funktsional harakatchanlikka ega ekanligini aniqladi. i.pavlov o'zi kashf etgan hodisa — shartli refleks asosida fiziologiya fanining yangi bo'limini — yuqori nerv faoliyati fiziologiyasini yaratdi mushaklarning innervatsiya sxemalarini aniqlab, katta neyrogistologik tadqiqotlar o'tkazdi. nobel mukofoti bilan tabriklagan nutqida sherringtonning asarlari «nerv tizimi fiziologiyasi»da yangi davrni boshlab berdi villem eynxoven - gollandiyalik fiziolog, elektrokardiografiya asoschisi, 1903 yilda yurakning elektr faolligini qayd etish uchun qurilma ishlab chiqqan, 1906 yilda birinchi marta diagnostika maqsadida elektrokardiografiyadan foydalangan, 1924 yilda fiziologiya yoki tibbiyot bo'yicha nobel mukofotiga sazovor bo'lgan. i.p.pavlov 1904 yil «hazm qilish fiziologiyasi» s.ramon, i. kaxal 1906 yil «neyron nazariyasi» a. gulstrang 1911 yil «ko'z fiziologiyasi» r. barani 1914 yil «muvozanatni saqlash organining funktsiyasi» a. krog 1920 yil «kapillyarlarda qon aylanishi» a. xill 1922 yil «mushaklarda issiqlik hosil qilish» banting, d. makleod 1923 …

4 / 43

m. rodvel. 1994 yil (hujayralarda s oqsillarining signal roli) r.f.farshgott. 1998 yil «vistseral tizimlarda no neyrotransmitter sifatidagi roli» a. karlson, r. gringard. 2000 yil. «markaziy sinapslarning faoliyat mexanizmi» ta'sirchanlik modda va energiya almashinuvi o'sish va rivojlanish ko'payish qobiliyati to'qima suyuqligi qon limfa likvor sinovial suyuqlik ko'z ichi suyuqligi ichki quloq suyuqligi organizmning ichki muhiti haqidagi fikrni birinchi marta 100 yil oldin fiziolog klod bernar ifodalagan 1929 y. uolter kennon gomeostaz terminini kiritgan. gomeostaz – organizmning erkin va mustaqil ishini ta'minlovchi ichki muhitning doimiyligi. gomeokinez – yashash sharoitlari o'zgarganda ichki muhit parametrlarini yangi darajaga o'zgarishi. funktsiya (functio - faoliyat) butun organizm hayot faoliyatini ta'minlovchi hujayra, organ va tizimlarning spetsifik faoliyati fiziologik tizim – bu umumiy yoki ba'zan bir nechta funktsiyalarni bajaruvchi irsiy mustahkamlangan to'qima va organlar majmuasi funktsional tizim – p.k.anoxin bo'yicha organizm uchun foydali muvofiqlashtiruvchi natijaga erishish uchun alohida organlar va fiziologik tizimlarning dinamik majmui. organizm funktsiyalarining boshqarilishi funktsional tizim …

5 / 43

rv hujayralari – nerv tizimining asosi epitelial to'qima – qoplovchi va bez epiteliysi – sekretor hujayralar biriktiruvchi to'qima – shaxsiy biriktiruvchi (bo'sh va zich tolali), yog'li, suyakli, tog'ay, gemopoetik to'qima, qon mushak to'qimasi – skelet, yurak, silliq olib tashlash, yoki ekstirpatsiya usuli ko'chirib o'tkazish yoki transplantatsiya usuli denervatsiya usuli ligatura solish usuli tomirlar anostomozi usuli fistula qo'yish usuli kateterizatsiya usuli perfuziya usuli elektrofiziologik usullar hayvonga narkoz berib yoki uni boshqa usulda harakatsiz qilib, a'zolarning faoliyati o'rganiladi fiziologlar hayvonni har xil usulda operatsiya qilib, u tuzalgandan so'ng, tekshira boshlashadi. bunday hayvonda oylab va yillab tajriba o'tkazish mumkin. har bir hujayra, organlar faoliyati alohida o'rganiladi o'rganiladigan hodisani juda chuqur o'rganish bilan xarakterlanadi yaxlit bir butun yo'nalish organizm – bir butun tizim sifatida o'rganiladi. bir – birini takrorlashi organizmda struktura elementlarini rezervi va ularning funktsional mobilligi (harakatchanligi) organ va to'qimalarning jarohatlangan qismini regeneratsiyasi va yangi struktura elementlarini sintezi tashqi muhitning har xil sharoitlariga …

Want to read more?

Download all 43 pages for free via Telegram.

Download full file

About "1-ma'ruza. fiziologiyaga kirish."

mavzu: fiziologiya faniga kirish reja: 1. fiziologiya fani tibbiyotning ilmiy asosi sifatida 2. asosiy fiziologik tushunchalar 3. organizmning ichki muhiti 4. organizmda funktsiyalarning shakllanishi va boshqarilishining asosiy printsiplari questions of a theme: subject of physiology value of studying of physiology functions of an organism. the internal environment of an organism. fiziologiya so'zi yunoncha “physis” – tabiat, “logos” – ta'limot so'zlaridan iborat bo'lib, tirik organizm, undagi a'zolar, to'qimalar, hujayralar va hujayra tarkibiy elementlarining hayot faoliyati jarayonlarini (funktsiyalarini), organizmning tashqi muhit bilan munosabatini o'rganadi. fiziologiyani umumiy, xususiy, solishtirma va evolyutsion, shuningdek ixtisoslashgan va odam fiziologiyalariga bo'lish mumkin. o...

This file contains 43 pages in PPT format (10.9 MB). To download "1-ma'ruza. fiziologiyaga kirish.", click the Telegram button on the left.

Tags: 1-ma'ruza. fiziologiyaga kirish. PPT 43 pages Free download Telegram