mintaqaviy_iqtisodiyot_darslik_g_m_shadieva_va_boshqalar_samarqand

PDF 438 sahifa 4,3 MB Bepul yuklash

438 sahifa mintaqaviy_iqtisodiyot_darslik_g_m_shadieva_va_boshqalar_samarqand — PDF

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 4,3 MB

Fayl turi PDF

Sahifalar 438

Yangilangan May 2026

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 438

o‘zbekiston respublikasi oliy ta' lim, fan va innovatsiyalar vazirligi samarqand iqtisodiyot va servis instituti mintaqaviy iqtisodiyot darslik o‘zbekiston respublikasi prezidentining 24 dekabr 2021-yil 60-sonli “davlat oliy ta’lim muassasalarining akademik va tashkiliy-boshqaruv mustaqilligini ta’minlash bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi qarori hamda samisi ilmiy kengashining 2023-yil 30-maydagi 10-son qaroriga asosan №067-30/05 sonli “o‘quv adabiyotining nashr ruxsatnomasi” bilan nashr qilishga ruxsat etilgan. samarqand – 2023 uo‘k: 332.1(075) m 52 kbk: 65.04ya7 g.m.shadieva, t.s.sharipov, sh.a.sultonov, z.s.artikov, l.u.maxmudov, a.p.xazratov, d.s.musinov. mintaqaviy iqtisodiyot. [matn]: darslik / samarqand iqtisodiyot va servis instituti – samarqand.: «fan bulog’i» nashriyoti, 2023 - 442 bet. taqrizchilar: r.gaybullayev - tdiu samarqand filiali “buxgalteriya hisobi, soliq va moliya” kafedrasi professori, i.f.d. a.bektemirov - samarqand iqtisodiyot va servis instituti “investitsiya va innovatsiyalar” kafedrasi professori, i.f.d. ushbu darslikda oʻzbekistonning iqtisodiy mintaqalari, ularning holati, mavjud ishlab chiqarish va xizmat koʻrsatish infratuzilmasini modernizatsiya va diversifikatsiya qilish, korxonalar faoliyati samaradorligini oshirish yoʻllari, ijtimoiy hamda demografik holatni oʻrganish, mamlakatimiz aholisi …

2 / 438

gashining 2023-yil 30-maydagi majlisda muhokama qilingan va nashrga tavsiya etilgan. (30.05.2023-yil 10-sonli majlis bayoni). isbn: 978-9910-9864-5-1 ©g.m.shadieva, t.s.sharipov, sh.a.sultonov, z.s.artikov, l.u.maxmudov, a.p.xazratov, d.s.musinov. “samisi” – 2023 y. © “fan bulog‘i” nashriyoti, 2023 y. kirish “mintaqaviy iqtisodiyot” iqtisodiyotning yangi tarmoqlaridan biridir. yaqin yillargacha iqtisodchilar juda koʻplab muammolarni tadqiq etishgan boʻlsada, biroq hududiy oʻzgarishlar tahlil etilmagan. geograflar esa, muammolarning oddiy taʻrifini berib xaritada tasvirlashadi. shaharlar rivojlanishini rejalashtiruvchilar ham shahar maketini yaratish bilan bogʻliq boʻlgan mashgʻulot bilan cheklanib qolishgan. oxirgi oʻn yillikda turli kasb egalari - iqtisodchilar, geograflar, ekologlar, shahar va mintaqa iqtisodchilari dolzarb muammolar ustida umumlashgan holda tadqiqot ishlarini olib borishdi. xususan, 1940-yilda u.ayzard tomonidan mintaqashunoslik faniga asos solindi. makon (joy) xarakteriga ega boʻlgan iqtisodiy tizimlarni oʻrganadi. mintaqaviy yoki “makon (joy)” iqtisodiyoti quyidagi savol bilan ifodalanishi mumkin, “nima, qaerda va nima uchun? savoli iqtisodiy faoliyatning har bir turiga tegishli boʻlib, ishlab chiqarish korxonalari, fermer xoʻjaliklari va boshqa turdagi biznes faoliyati, uy xoʻjaligi, …

3 / 438

iqtisodiyot darajasida, uy xoʻjaliklari yoki biznes firmalarida qarorlarni qabul qilishda yuzaga kelishi mumkin1. jumladan, biznes firmasi bozor, material manbalari, ishchi kuchi, xizmatlar va boshqa hududiy omillar bilan bogʻliq boʻlgan qulay joyni tanlaydi. biznes faoliyati bilan shugʻullanmaydigan tashkilotlar, uy xoʻjaligi, ijtimoiy tarmoqlar ham joy tanlash muammosi bilan toʻqnashadi. bunda narx-navo va foyda nuqtayi nazaridan qulay boʻlgan joy tanlash bilan bogʻliq boʻlgan qiziqishlar yuzaga keladi. shu sababdan mintaqaviy iqtisodiyot fanida barcha ijtimoiy-iqtisodiy obektlarning joylashuvi muhim tadqiqot ishi sifatida oʻrganiladi. mintaqaviy iqtisodiyot fanida joyga baho berishda transport va aloqa xizmatlarining roli yuqoridir. xususan, tovar va xizmatlarning 4 hududiy joylashuvi dolzarb muammolardan biri hisoblanadi. bu, oʻz navbatida, bir qator omillarga – transport, transport va aloqa vositalarining texnik holati, logistika xizmatlariga bogʻliqdir. shu sababdan, mintaqaviy iqtisodiyot fani transport omili nuqtayi nazaridan turli xil joylarning imkoniyatlarini oʻrganadi. aynan alohida mintaqada iqtisodiyotning shakllanishi iqtisodiy munosabatlarga bevosita bogʻliqdir. mintaqaviy iqtisodiyot fani hududiy makonda narx-navo bilan bogʻliq boʻlgan qarorlarni …

4 / 438

larda va joylarda joylashtirish qarorlarini qabul qilishda muhim rol oʻynaydi. har bir iqtisodiy faoliyat maʻlum bir joyni talab etadi. mazkur darslikda joy va masofa bir oʻlchov birligida tahlil etiladi. hududda joy va masofa ikki tomonlama rol oʻynaydi. birinchi tomondan, masofa qiymat va noqulaylikni oʻzida aks ettiradi. insonlarning oʻzaro iqtisodiy munosabatlarida masofa bilan bogʻliq boʻlgan toʻsiqlarni bartaraf etishda transport va aloqa vositalari muhim rol oʻynaydi. misol uchun, mahsulotni bozorga olib borish zaruriyati yuzaga kelganda masofa bilan bogʻliq boʻlgan noqulayliklarni bartaraf etishda transport muhim rol oʻynaydi. har qanday inson faoliyati uchun maʻlum bir joyni tanlab olishi zarur. shu sababdan aynan bu masalalar oʻquv qoʻllanmaning tadqiqot yoʻnalishlari hisoblanadi. mintaqaviy iqtisodiyotda joy yoki hududni tanlashga boʻlgan raqobatning yuzaga kelishi asosiy qonuniyatlardan biri hisoblanadi. bu esa, maʻlum bir joyda yoki biron bir nuqta atrofida yerdan foydalanish bilan bogʻliq boʻlgan tadqiqot yoʻnalishlarini oʻrganish zaruriyatini yuzaga keltiradi. misol uchun, bozor markazi atrofida qishloq xoʻjaligi zonalarining joylashuvi yoki …

5 / 438

g fundamental asoslarini shakllantirish tamoyillari oʻrganiladi. bu tahlil shaharsozlik bilan bogʻliq muammolar yechimida muhim rol oʻynaydi. taʻkidlash lozimki, mintaqaviy iqtisodiyot alohida mintaqa doirasida urbanizatsiya qonuniyatlarini - shaharlar funksiyasi va uning oʻlchamlari, shaharlar joylashuvini tadqiq etadi. katta shahar oʻzining funksiyasini qanday bajarmoqda? yoki hududiy tarkibda uning oʻrni qanday boʻlmoqda? qanday oʻlchamdagi shaharlar davlat obektlari va biznes faoliyati uchun yaxshi joy hisoblanadi? rivojlangan yoki rivojlanmagan hududlarda qanday oʻlchamdagi va tarkibdagi shaharlarni joylashtirish zarur? mazkur savollar mintaqaviy iqtisodiyot fani boʻyicha yaratilayotgan darslikning dorlzarbligini yanada oshiradi. oʻzbekiston respublikasi milliy iqtisodiyotini raqamli iqtisodiyotga oʻtkazish va erkinlashtirishda ishlab chiqarish kuchlarini toʻgʻri hududiy tashkil etish, mintaqalar rivojlanishini davlat tomonidan tartibga solib borish katta ahamiyatga ega. zero, har qanday tizimning, shu jumladan iqtisodiy makonning mukammalligi, barkamol shakllanishi eng avvalo uning tarkibiy qismlariga, hududlardagi mavjud tabiiy, mineral xom-ashyo, agroiqlimiy va mehnat resurslaridan, infrastruktura hamda moddiy, moliyaviy va fan-texnika yutuqlaridan foydalanishga, joylarda sogʻlom ekologik va ijtimoiy muhitni yaxshilashga, ularning ishlab …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 438 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"mintaqaviy_iqtisodiyot_darslik_g_m_shadieva_va_boshqalar_samarqand" haqida

o‘zbekiston respublikasi oliy ta' lim, fan va innovatsiyalar vazirligi samarqand iqtisodiyot va servis instituti mintaqaviy iqtisodiyot darslik o‘zbekiston respublikasi prezidentining 24 dekabr 2021-yil 60-sonli “davlat oliy ta’lim muassasalarining akademik va tashkiliy-boshqaruv mustaqilligini ta’minlash bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi qarori hamda samisi ilmiy kengashining 2023-yil 30-maydagi 10-son qaroriga asosan №067-30/05 sonli “o‘quv adabiyotining nashr ruxsatnomasi” bilan nashr qilishga ruxsat etilgan. samarqand – 2023 uo‘k: 332.1(075) m 52 kbk: 65.04ya7 g.m.shadieva, t.s.sharipov, sh.a.sultonov, z.s.artikov, l.u.maxmudov, a.p.xazratov, d.s.musinov. mintaqaviy iqtisodiyot. [matn]: darslik / samarqand iqtisodiyot va servis instituti – samarqand.: «fan bulog’i» nas...

Bu fayl PDF formatida 438 sahifadan iborat (4,3 MB). "mintaqaviy_iqtisodiyot_darslik_g_m_shadieva_va_boshqalar_samarqand"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: mintaqaviy_iqtisodiyot_darslik_… PDF 438 sahifa Bepul yuklash Telegram