3-sinf ona tili qoidalari

PDF 48 pages 4.4 MB Free download

48 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.4 MB

File type PDF

Pages 48

Updated May 2026

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 48

nutq - gaplar orqali bildirilgan fikr. nutq gaplardan, gap esa so'zlardan tuziladi 3-sinf ona tili fanidan 1-qoida matn nutqning yozma shakli. matn mazmun jihatdan bog‘langan gaplar. matn gaplardan tuziladi. 3-sinf ona tili fanidan 2-qoida matnda gaplar mazmun jihatdan bog‘langan bo`ladi. 3-sinf ona tili fanidan 3-qoida matnga sarlavha toppish mumkin. 3-sinf ona tili fanidan 4-qoida so`zlar kim?, nima?, qanday?, qanaqa?, nima qildi?, nima qilyapti?, nima qiladi?, nima qilmoqchi? kabi so'roqlarga javob bo'ladi. 3-sinf ona tili fanidan 5-qoida gaplar so'zlardan tuziladi. kim?, nima? so'roqlari shaxs-narsa nomini bildiruvchi so'zlarga beriladi. shaxs- narsa belgisini ifodalaydigan so‘zlar qanday?, qanaqa? so'roqlariga javob bo'ladi. nima qildi?, nima qilyapti?, nima qilmoqchi? so'roqlari shaxs-nar- saning harakatini bildiradigan so'zlarga beriladi 3-sinf ona tili fanidan 6-qoida tovushlar yozuvda harflar bilan ifodalanadi 3-sinf ona tili fanidan 7-qoida 3-sinf ona tili fanidan 8-qoida unli tovushlarni talaffuz qilganimizda havo og'izdan erkin o‘tadi: [a], [e], [i], [o], [u], [o‘]. unli tovushlar ovozdan tashkil topadi. unli …

2 / 48

ra, teng-dosh; keyingi yo'lga birgalikda ko'chiriladi: shar-shara, ko‘- ngil, de-ngiz. 3-sinf ona tili fanidan 13-qoida undosh tovushlar ovoz va shovqinning ishtirok etishiga ko‘ra jarangli va jarangsiz bo'ladi. [b], [d], [g], [j], [i], [m] [n] [r], [v], [y], [z], [g‘] [ng]-jarangli undoshlar. [f], [h], [k], [p] [q] [s], [t], [x], [sh], [ch] -jarangsiz undoshlar. 3-sinf ona tili fanidan 14-qoida 3-sinf ona tili fanidan 15-qoida talaffuzda ayrim so'zlarning oxirida kelgan jarangli undosh o'rniga uning jarangsiz jufti eshitiladi: kitob, avlod, ozod, mayiz, yalpiz. bunday so'zlar oxirida qaysi harf yozilishini aniqlash uchun shu so'zdan so‘ng unli qo'shib aytiladi: kitob - kitobi, mard-mardi, yalpiz-yalpizi. ayrim so`zlar oxirida kelgan d va t undoshlari aytilmay qoladi, lekin yoziladi. payvand, baland, rost. 3-sinf ona tili fanidan 16-qoida 3-sinf ona tili fanidan 17-qoida ba’zi so‘zlarda ikkita bir xil undosh yonma-yon keladi: g‘alla, telegramma, kassa, pilla. bo‘g‘in ko‘chirishda so‘zlardagi yonma-yon kelgan bir xil undoshning biri oldingi yo‘lda qoldirilib, ikkinchisi keyingi …

3 / 48

lar ma’nosiga qarab, ma’lum bir vazifani bajaradi. mustaqil ma’noli so‘z gapning bo‘lagi bo‘lib keladi: quyosh nuri olamni yoritadi gapida fikrni o‘ziga qaratayotgan bo‘lak nur so‘zi bo‘lsa, u haqda fikr bildiruvchi bo‘lak yoritadi so‘zidir. har ikki bo‘lak gapning asosini tashkil etadi: nur(i) yoritadi. gapdagi boshqa so‘zlar gapning asosiy mazmunini to‘ldirish uchun xizmat qiladi: quyosh (nuri), olamni (yoritadi). 3-sinf ona tili fanidan 23-qoida gapning asosiy mazmunini tashkil etgan gap bo‘laklari bosh bo‘laklardir. asosiy mazmunni to‘ldirish uchun qo‘llanilgan bo‘laklar ikkinchi darajali bo‘laklardir. g‘ayratli bola charchashni bilmaydi. —bola, bilmaydi— bosh bo‘laklar; g‘ayratli, charchashni— ikkinchi darajali bo‘laklar. 3-sinf ona tili fanidan 24-qoida ega va kesim gapning bosh bo‘laklaridir. ular birgalikda gapning asosini tashkil etadi. gapning kim yoki nima haqida aytilganini bildiradigan bo‘lagi ega deb ataladi. gapning egasi haqida nima deyilganini bildirgan bo‘lak kesim deyiladi. kesim gapning boshqa bo‘laklarini o‘z atrofiga birlashtiradi. bolalar maktabda o‘qiydilar. bu gapda bosh bo‘lak ikkita: kimlar? bolalar (ega), nima qiladilar? o‘qiydilar …

4 / 48

— kesim. 2. ikkinchi darajali bo‘laklar: qanday qo‘shiqchilar? — yosh qo‘shiqchilar. nimaga tayyorlandilar? — tanlovga tayyorlandilar. qanday tayyorlandilar? — puxta tayyorlandilar. 3-sinf ona tili fanidan 27-qoida gapda so‘zlar mazmunan o‘zaro bog‘lanadi. gapda so‘zlarning bog‘lanishi so‘roqlar yordamida aniqlanadi. 3-sinf ona tili fanidan 28-qoida sifatlar quyidagicha yoziladi: chiziqcha bilan yoziladi: to‘ppa-to‘g‘ri, kap-katta; qo‘shib yoziladi: oppoq; ajratib yoziladi: och pushti. 3-sinf ona tili fanidan 29-qoida ma’no va shakl jihatidan umumiy qismga ega bo‘lgan so‘zlar asosdosh so‘zlardir: do‘st, do‘stlik, do‘stona; bog‘, bog‘bon, bog‘dorchilik. asosdosh so‘zlar uchun umumiy qism asos deb nomlanadi: chizg‘ich, chiziq, chizma, chiziqli, chizmachi. 3-sinf ona tili fanidan 30-qoida -chi, -la, -kor, -dosh, -li, -siz— so‘z yasovchi qo‘shimchalardir. baliqchi— baliq (asos), -chi (so‘z yasovchi qo‘-shimcha), sozla—soz (asos), -la (so‘z yasovchi qo‘shimcha), nurli — nur (asos), -li (so‘z yasovchi qo‘shimcha), g‘allakor — g‘alla (asos), -kor (so‘z yasovchi qo‘shimcha), vatandosh—vatan (asos), -dosh (so‘z yasovchi qo‘shimcha), tuzsiz— tuz (asos), -siz (so‘z yasovchi qo‘shimcha). yangi ma’noli …

5 / 48

anidan 35-qoida otlar birlik shaklida (o‘quvchi, bulbul) va ko‘plik shaklida (o‘quvchilar, bulbullar) qo‘llanadi. birlikdagi otlar kim? yoki nima? so‘rog‘iga, ko‘plikdagi otlar kimlar? yoki nimalar? so‘rog‘iga javob bo‘ladi. -lar qo‘shimchasi birlikdagi otdan ko‘plikdagi otni hosil qiladi. 3-sinf ona tili fanidan 36-qoida ot tarkibida kelgan -lar qo‘shimchasi so‘zlashuvda ba’zan –la tarzida aytiladi, ammo doim -lar yoziladi. 3-sinf ona tili fanidan 37-qoida -chi, -kor, -dosh, -zor, -loq qo‘shimchalari so‘z asosiga qo‘shilib ot yasaydi. -chi, -kor, -dosh qo‘shimchalari shaxs ma’nosini, -zor, -loq qo‘shimchalari o‘rin-joy ma’nosini bildirgan otlar yasaydi: navbat — navbatchi, suhbat — suhbatdosh, olma — olmazor, tosh — toshloq. 3-sinf ona tili fanidan 38-qoida shaxs-narsa belgisini bildirgan so‘z sifat deyiladi. sifatlar qanday? yoki qanaqa? so‘rog‘iga javob bo‘ladi. sifatlar gapda otlarga bog‘lanib keladi: zangori osmon, mevali bog‘, ko‘rkam bino. 3-sinf ona tili fanidan 39-qoida so‘z asosiga so‘z yasovchi -li, -siz, -dor qo‘shimchalarining qo‘shilishi bilan sifat hosil qilinadi: kuch — kuchli shamol; mador — madorsiz …

Want to read more?

Download all 48 pages for free via Telegram.

Download full file

About "3-sinf ona tili qoidalari"

nutq - gaplar orqali bildirilgan fikr. nutq gaplardan, gap esa so'zlardan tuziladi 3-sinf ona tili fanidan 1-qoida matn nutqning yozma shakli. matn mazmun jihatdan bog‘langan gaplar. matn gaplardan tuziladi. 3-sinf ona tili fanidan 2-qoida matnda gaplar mazmun jihatdan bog‘langan bo`ladi. 3-sinf ona tili fanidan 3-qoida matnga sarlavha toppish mumkin. 3-sinf ona tili fanidan 4-qoida so`zlar kim?, nima?, qanday?, qanaqa?, nima qildi?, nima qilyapti?, nima qiladi?, nima qilmoqchi? kabi so'roqlarga javob bo'ladi. 3-sinf ona tili fanidan 5-qoida gaplar so'zlardan tuziladi. kim?, nima? so'roqlari shaxs-narsa nomini bildiruvchi so'zlarga beriladi. shaxs- narsa belgisini ifodalaydigan so‘zlar qanday?, qanaqa? so'roqlariga javob bo'ladi. nima qildi?, nima qilyapti?, nima qilmoqchi? so'roqlari shax...

This file contains 48 pages in PDF format (4.4 MB). To download "3-sinf ona tili qoidalari", click the Telegram button on the left.

Tags: 3-sinf ona tili qoidalari PDF 48 pages Free download Telegram