shimoliy amerika1111

PPT 47 pages 3.9 MB Free download

47 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.9 MB

File type PPT

Pages 47

Updated May 2026

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 47

daryolari; missisipi makenzi yukon shimoliy amerika ichki suvlarining harakterli xususiyatlari: daryo va ko‘l xavzalarining maydoni, makondagi geografik taksimlanishi, sersuvligi, gidrologik rejimi, xalq xo‘jaligidagi ahamyati bevosita uning relef va iqlim sharoiti bilan belgilanadi. atmosfera yog‘inlari ko‘p tushadigan dengiz va musson iqlimli joilarda daryolar tizimi va gidrografik tur yaxshi rivojlangan, yil davomida sersuv va to‘lib oqadi, yer osti suvlari yaxshi to‘yingan va yer yuzasiga yaqin yotadi, yoysimon chukmalar qor va yomg‘ir suvlari bilan to‘lgan. yog‘inlar kam yog‘adigan kontinental iqlimli yerlarda aksincha, daryolar siyrak, gidrografik tur kam rivojlangan, daryolarning sersuvligi axyon-axyonda kuzatiladi, yer osti suvlari yer yuzasidan chukurda yotadi, botiqlar suvsiz, kontinental rejim xukmronlik qiladi. shimoliy amerika ichki suvlarining harakterli xususiyatlari: daryo va ko‘l xavzalarining maydoni, makondagi geografik taksimlanishi, sersuvligi, gidrologik rejimi, xalq xo‘jaligidagi ahamyati bevosita uning relef va iqlim sharoiti bilan belgilanadi. atmosfera yog‘inlari ko‘p tushadigan dengiz va musson iqlimli joilarda daryolar tizimi va gidrografik tur yaxshi rivojlangan, yil davomida sersuv va …

2 / 47

siyoning yenisey daryosiga (bu yerda ham o‘rtacha yillik suv sarfi 19800 m3/sek) to‘g‘ri keladi missisipi daryosi shimolda yuqori ko‘lning fapb tomonidagi muz ko‘llardan va botqoqliklardan boshlanib, janubda meksika qo‘ltig‘iga kuyiladi. uning uzunligi 3750km. missisipi morfologik jixatdan uch qismga bo‘linadi. yukori qismi ensiz o‘zanlardan, tor vodiylardan iborat bo‘lib, mayda-mayda ko‘llar orqali oqib o‘tadi. kristall jinslar yer yuziga chiqib qolgan joylarda ko‘plab ostonalar hosil bo‘lgan. missurining kuyilish joyigacha 20 dan ortiq to‘g‘onlar qurilgan. o‘rta kismida daryo vodiysi 10-15 km gacha kengayib, buyuk daryo asosan bitta o‘zandan oqib o‘tadi. daryoning kuyilish joyida o‘rtacha yillik suv sarfi 19000 m3/sek, maksimal sarfi 50000-80000 m3/sek va minimal sarfi 3000-5000 m3/sek. ni tashkil etadi. suv satxinint ko‘tarilib-pasayish farqi 14-18 m gacha boradi. missisipining yuqori oqimi qishda 3-4 oy davomida muzlaydi. missisipi atamasi mahalliy indeeslar tilidan olingan bo‘lib, "suvlar otasi", "buyuk daryo" degan ma’noni anglatadi. xuddi shunday misuri atamasi ham mahalliy axrli tilidan olingan bo‘lib, "loyka daryo" demakdir. …

3 / 47

yoning sibir daryolariga o‘xshab ketadi. kishda qariyb 6-7 oy mobaynida qor bilan koplanadi. sentyabr-oktyabrda muzlab, yukori oqimida mai va quyi oqimida iyunnnig boshlarida muzdan ozod bo‘ladi. daryo asosan qor suvlaridan va qisman yomg‘ir hamda grunt suvlaridan to‘yinadi. makenzi xavzasining yukori qismida va uning irmoqlarida tosh ostonalari juda ko‘p. shimoliy amerikaning yirik daryolaridan biridir.u kanadaning qoyali tog’laridan boshlanib,shimolga qarab oqadi va suvini shimoliy muz okeaning bofort dengiziga quyadi.daryoning uzunligi 4600 km bo’lib bir necha ko’llar bilan tutashgan. makkenzi-shimol daryosi bo’lib u 6 oy mobaynida muz bilan qoplanadi va may oyining boshlarida muzdan ozod bo’ladi. shimoliy amerikaning tinch okean xavzasiga kuyiladigan barcha daryolari kordilera tof tizimining g‘arbiy yon bag‘ridan boshlanadigan qisqa, sersuv, tezoqar va gidroenergiya resurslariga boy daryolardir (yukon, freyzer, kolumbiya, sakramento, kolorado va boshkalar). bular orasida eng yirigi va alyaska xayotida katta ahamiyatga ega bo‘lgan yukon daryosi koyali tog‘larning g‘arbiy yon bag‘ridan boshlan yukon yassi tog‘ligi orqali oqib o‘tib tinch okeanning …

4 / 47

jinslardan tarkib topgan. kolorado daryosi materikning g’arbiy ismida joylashgan.u kordilyera tog’laridan boshlanib,tinch okeaniga quyiladi.kolorado daryosining uzunligi 320 kmga cho’zilgan katta kanoni bilan butun dunyoga mashhur.tabiatga ajoyib hushmanzara tuhfa etgan bu kanonning yon bag’irlari turli davrlarda paydo bo’lgan har xil rangli jinglardan tarkib topgan. kolumbiya daryosi ham kolorado daryosiga o’xshab ketadi.u kordelyera tog’ining sharqiy qismidan boshlanib,ichki yassi tog’liklarni kesib o’tib,o’z suvini okeanga quyadi. kolumbiya (2250 km) va kolorado (grin-river irmog‘i bilan 3200 km) daryolari kordilera tog‘ tizimining sharqiy qismidagi koyali tog‘lardan boshlanib, ichki yassi tog‘liklardan va platolardan chuqur kanonlar hosil qilib oqib o‘tadi va g‘arbiy tof tizmalarini kesib o‘tib okeanga kuyiladi. kolorado daryosidagi katta kanon butun dunyoga mashxur, u daryo oqimi bo‘ylab 320 km masofaga cho‘zilgan. kanonning devorlari turli geologik davrlarda paydo bo‘lgan har xil rangli jinslardan tarkib topgan. kullari. shimoliy amerikaning yirik kullari kelib chikishiga ko‘ra muz-tektonik ko‘llar tipiga mansub bo‘lib, ular kanada qalqonining g‘arbiy va janubiy chegaralarida joylashgan. bularga …

5 / 47

oyada michigan (chukurligi 265 m) va guron (chukurligi 222 m) ko‘llari joylashgan. yukori ko‘ldan sent-meri daryosi oqib chiqib guronga quyiladi. guron ko‘li michigan bilan makino bug‘ozi orkali tutashgan. bu zinapoyaning 174 m balandl1-1gida boshqa ko‘llardan o‘zining sayozligi bilan farq qiladigan eri ko‘li (chuqurligi 64 m) joylashgan. o n t a r i o eng past, balandligi dengiz satxidan 75 m ko‘tarilib turgan uchinchi zinapoyada ontario ko‘li joylashgan. eri ko‘lini ontario bilan uzunligi 54 km bo‘lgan niagara daryosi tutashtirib turadi. bu dare eri kulidan oqib chiqadi va ontario ko‘liga quyiladi. o‘rtacha yillik suv sarfi 5900 m3/sek. dolomitli ohaqtoshdan va gilli slanendan tuzilgan vodiy, ostonalar, sertepa qirlar suv oqimi ta’sirida yemirilib bormoqda daryo suvi katta balandlikdagi kuest-tik jarlikdan otilib tushib, dunyoga mashxur bo‘lgan niagara sharsharasini hosil qiladi. kozi oroli sharsharani ikki okimga bulgan. kanadadagi chap qismini kengligi 800 m, balandligi 48 m va aksh data unt qismini kengligi 300 m, balandligi 51 …

Want to read more?

Download all 47 pages for free via Telegram.

Download full file

About "shimoliy amerika1111"

daryolari; missisipi makenzi yukon shimoliy amerika ichki suvlarining harakterli xususiyatlari: daryo va ko‘l xavzalarining maydoni, makondagi geografik taksimlanishi, sersuvligi, gidrologik rejimi, xalq xo‘jaligidagi ahamyati bevosita uning relef va iqlim sharoiti bilan belgilanadi. atmosfera yog‘inlari ko‘p tushadigan dengiz va musson iqlimli joilarda daryolar tizimi va gidrografik tur yaxshi rivojlangan, yil davomida sersuv va to‘lib oqadi, yer osti suvlari yaxshi to‘yingan va yer yuzasiga yaqin yotadi, yoysimon chukmalar qor va yomg‘ir suvlari bilan to‘lgan. yog‘inlar kam yog‘adigan kontinental iqlimli yerlarda aksincha, daryolar siyrak, gidrografik tur kam rivojlangan, daryolarning sersuvligi axyon-axyonda kuzatiladi, yer osti suvlari yer yuzasidan chukurda yotadi, botiqlar suvsiz, ko...

This file contains 47 pages in PPT format (3.9 MB). To download "shimoliy amerika1111", click the Telegram button on the left.

Tags: shimoliy amerika1111 PPT 47 pages Free download Telegram