57-iqlimi, suvlari, tuproqlari va hayvonot dunyosi

PPTX 21 sahifa 6,6 MB Bepul yuklash

21 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 6,6 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 21

Yangilangan May 2026

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 21

57-iqlimi, suvlari, tuproqlari va hayvonot dunyosi iqlimi surxondaryo vodiysining iqlimi quruq subtropik.lekin atrofidagi tog‘larga ko‘tarilgan sari iqlim o‘zgaradi.okrugning tekislik qismida yoz serquyosh, issiq va quruq,tog‘ga tomon harorat pasayib boradi. qish qisqa va iliq,lekin atrofidagi tog‘larda sovuqroq bo‘ladi. yozda okrugning tekislik qismi juda isib ketadi. iyulning o‘rtacha harorati denovda +28,2°c, sherobodda +32,1°c ga yetadi. yozda havo harorati termizda +50°c ga ko‘tarilganligi kuzatilgan (1914- yil 21- iyulda). bu respublikamizda qayd qilingan eng yuqori haroratdir. iqlimi qish okrugning tekislik qismida iliq bo‘lib, yanvarning o‘rtacha harorati sherobod va termizda +2,8°c ga teng. lekin atrofidagi tog‘larning 2500—3000 m balandliklarida yanvarning o‘rtacha harorati –6°c dir. ba’zan qishda sovuq havo massalari tog‘lardan o‘tib, tekislik qismi haroratini pasaytirib yuboradi. shunday kezlarda havo harorati –20 –25°c gacha pasayadi. iqlimi surxondaryo okrugida yog‘inlar notekis taqsimlangan. okrugning janubidagi tekisliklarga eng kam yog‘in (yiliga 133—230 mm) tushadi. lekin tog‘ yonbag‘irlari bo‘ylab ko‘tarilgach, yog‘in miqdori ortib, 500—600 mm ga yetadi. hisor tog‘larining janubiy …

2 / 21

ekundiga 54,6 m3, eng ko‘pi sekundiga 470 m3, eng kami 5,7 m3. qoratog` daryosi qoratog‘ daryosi hisor tog‘ining 4200 m balandlikdagi janubiy yonbag‘ridan shu nom bilan boshlanadi. uning uzunligi 100 km atrofida. qoratog‘ daryosi qor-muzlarning erishidan to‘yinadi, binobarin, eng ko‘p suvi may — iyun oylariga to‘g‘ri keladi. uning o‘rtacha yillik suv sarfi sekundiga 23 m3, maksimal suv sarfi sekundiga 239 m3, minimal 2,5 m3. surxondaryo daryo surxondaryo to‘polon bilan qoratog‘ daryolarining qo‘shilgan yeridan amudaryogacha 196 km. shu masofada o‘ng tomondan sangardak va xo‘jairok irmoqlarini qo‘shib oladi. surxondaryo, asosan, qor-muzlarning erishidan to‘yinib,o‘rtacha ko‘p yillik suv sarfi qorovultepa qishlog‘i yonida sekundiga 70,2 m3 ni tashkil etadi, eng katta suv sarfi sekundiga 600 m3, eng kami sekundiga 0,1 m3. surxondaryo daryosi sheroboddaryo daryo sherobod daryo boysun tog‘i va uning davomi hisoblangan ko‘hitang tog‘ining sharqiy yonbag‘ridan boshlanuvchi irg‘oyli va qizilsoy daryolari qo‘shilishidan vujudga keladi.u sherobod shahridan quyida qorasuvdaryo deb yuritiladi.uning uzunligi 186 km bo‘lib, …

3 / 21

arida alluvial-o‘tloq va botqoq tuproqlar uchrasa, janubiy qismidagi qum massivlarida qumli va qumloq tuproqlar uchraydi tuproqlari okrugning 500 m dan 1200 m balandlikkacha bo‘lgan qismida oddiy va to‘q tusli bo‘z tuproqlar tarqalgan. bunday tuproqlar ko‘p joylarda o‘zlashtirilib, madaniy bo‘z tuproqqa aylantirilgan. surxondaryoning 1500—2500 m dan balandda bo‘lgan tog‘ yonbag‘irlarida to kibidagi chirindi 4—6 foizga boradi. 2500 m dan yuqorida yaylov mintaqasi boshlanib, tog‘-o‘tloq, o‘tloq, o‘tloq-botqoq tuproq uchraydi. o‘simliklari o‘simliklari. okrugning 500 m balandlikkacha bo‘lgan qismida cho‘l mintaqasiga oid o‘simliklardan rang, iloq,qo‘ng‘irbosh, no‘xatak, shuningdek, shuvoq va boshqa o‘simliklar o‘sadi. yirik daryo qayirlarida to‘qay o‘simliklari mavjud.yerosti suvlari yer betiga yaqin bo‘lgan joylarda sho‘ralar o‘sadi. surxondaryo vodiysining janubiy qismidagi qumloqlarda juzg‘un, qum ilog‘i, quyonsuyak kabi o‘simliklar uchraydi. adirda ko‘proq efemer o‘simliklar hamda shuvoq, kavrak,qo‘ziquloq, bir yillik astragal, javdar, bug‘doyiq kabilar mavjud.shuningdek, adirlarda butasimon o‘simliklardan itburun, bodom, zirk kabilar ham o‘sadi. o‘simliklari surxondaryo tog‘larida (1500—2500 m) bug‘doyiq, javdar,tirchoq, yovvoyi arpa, shirach; qurg‘oqchil va toshloq …

4 / 21

o‘rsiq, kiyik, tog‘ takasi, tog‘ qo‘yi, hindiston maynasi, qaldirg‘och, kemiruvchilardan kalamush, qo‘shoyoq, yumronqoziq yashaydi. to‘qaylarida to‘qay mushugi, qirg‘ovul, yovvoyi cho‘chqa, chiyabo‘ri, tulki, g‘oz, o‘rdak uchraydi. sudralib yuruvchilardan o‘qilon, turkiston kapcha iloni, gekkon kaltakesagi bor. bulardan tashqari, yana jayra, tasqara, chil va kakliklar ham yashaydi. surxondaryo okrugi tabiatini, xususan, amudaryo to‘qayzorlarini va ko‘hitang tog‘ landshaftini himoya ostiga olish uchun surxondaryo qo‘riqxonasi tashkil etilgan. bu qo‘riqxona ikki qismdan iborat. birinchi qismi payg‘ambarorol qo‘riqxonasini o‘z ichiga oladi. unda to‘qay landshafti hamda o‘simliklardan baland bo‘yli qamishzorlar, ilonpechak, yovvoyi jiyda, tol va teraklar; hayvonlardan xongul, to‘ng‘iz, tulki, to‘qay mushugi, chiyabo‘ri, quyon, tojdor tustovuq, ilon va boshqalar himoya qilinadi. surxondaryo qo‘riqxonasi qo‘riqxonaning ikkinchi qismi sobiq ko‘hitang buyurtmaxonasi hududini o‘z ichiga olib, tog‘ landshafti hamda morxo‘r, buxoro tog‘ qo‘yi, burgut himoya ostiga olingan.shuningdek, qo‘riqxona hududida zarautkamar arxeologik yodgorligi ham joylashgan. image1.jpg image2.jpg image3.jpg image4.jpg image5.jpg image6.jpg image7.jpg image8.jpg image9.jpg image10.jpg image11.jpg image12.jpg image13.jpg image14.jpg image15.jpg image16.jpg image17.jpg …

5 / 21

57-iqlimi, suvlari, tuproqlari va hayvonot dunyosi - Page 5

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 21 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"57-iqlimi, suvlari, tuproqlari va hayvonot dunyosi" haqida

57-iqlimi, suvlari, tuproqlari va hayvonot dunyosi iqlimi surxondaryo vodiysining iqlimi quruq subtropik.lekin atrofidagi tog‘larga ko‘tarilgan sari iqlim o‘zgaradi.okrugning tekislik qismida yoz serquyosh, issiq va quruq,tog‘ga tomon harorat pasayib boradi. qish qisqa va iliq,lekin atrofidagi tog‘larda sovuqroq bo‘ladi. yozda okrugning tekislik qismi juda isib ketadi. iyulning o‘rtacha harorati denovda +28,2°c, sherobodda +32,1°c ga yetadi. yozda havo harorati termizda +50°c ga ko‘tarilganligi kuzatilgan (1914- yil 21- iyulda). bu respublikamizda qayd qilingan eng yuqori haroratdir. iqlimi qish okrugning tekislik qismida iliq bo‘lib, yanvarning o‘rtacha harorati sherobod va termizda +2,8°c ga teng. lekin atrofidagi tog‘larning 2500—3000 m balandliklarida yanvarning o‘rtacha harorati –6°c ...

Bu fayl PPTX formatida 21 sahifadan iborat (6,6 MB). "57-iqlimi, suvlari, tuproqlari va hayvonot dunyosi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: 57-iqlimi, suvlari, tuproqlari … PPTX 21 sahifa Bepul yuklash Telegram