1_4_sinf_“jarangli_va_jarangsiz

DOCX 5 pages 57.1 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 57.1 KB

File type DOCX

Pages 5

Updated May 2026

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

$1-4-sinf “jarangli va jarangsiz undoshlar” mavzusini o’tish jarayonida hosil bo’lgan bo’shliqlar ustida ishlash metodikasi jarangli va jarangsiz undosh tovushlarning yozuvda ifodalanishi 0 ‘quvchilarga jarangli va jarangsiz undosh tovushlar talaffuzini kuzatishga asoslanib tanishtiriladi. bunda jufti bor jarangli va jarangsiz undoshlar ajratiladi. kuzatishda o'quvchilar faol qatnashishi va ularga jufti bor jarangli undosh bilan jarangsiz undoshlarni ajratish qanchalik muhim ekanini yaqqol ko'rsatish uchun faqat bitta undosh tovush bilan farqlanadigan baqir — paqir, gid - kul, dil — til, zina — sina, joy — choy kabi so'zlardagi tovushlami taqqoslash maqsadga muvofiq. bunda o'qituvchi o'quvchilar diqqatini b~p, v—f , g—k, d~t, z~s,j~ch, j —sh tovushlari biri jarangli, ikkinchisi jarangsiz undoshdan iborat tovush juftlarini hosil qilishiga qaratadi, ularning talaffuzidagi farqni amaliy tushuntiradi (jarangli undosh tovushlarda shovqin va qisman ovoz qatnashadi, jarangsiz undoshlarda esa faqat shovqin eshitiladi). xattaxtaga quyidagicha yozib qo'yiladi: jufti bor jarangli undoshlar: b, i\ g, d, z,j,j, g ‘- jufti bor jarangsiz undoshlar: p, …$

2 / 5

sh ekanini) bilib oladilar. kuzatish natijasi xattaxtaga quyidagi ko‘rinishda yoziladi (yoki kar- tonda tayyorlangan ko'rgazma ko'rsatiladi): jufti yo‘q jarangli undoshlar: i, m, n, r, ng, u jufti yo‘q jarangsiz undoshlar: q, h bolalar jufti yo‘q jarangli undosh tovush so'zning oxirida kel ganda ham alifbodagi xuddi shu harf yozilishini, ya’ni talaffuzi doim yozilishiga mos kelishini bilib olishlari yetarli. jufti bor jarangli undosh tovushlar so'z oxirida kelganda, bunday moslik bo'lmaydi, ya’ni ko'pincha uning jarangsiz jufti talaffuz qilinadi (maktap, ozot kabi). bunday so'zlar o'zbek tilida ko'p bo'lgani uchun i sinfdanoq o'quvchilarni ularning ayrimlari bilan tanishtirish zaruriyati tug'iladi. dasturga ko'ra, 1 -sinf o'quvchilari b va d jarangli undoshi so'z oxirida kelganda, uning jarangsiz jufti p va 1 talaffuz qilinishi bilan va bunday so'zlaming yozilishini qanday tekshirish bilan tanishtiriladi. ulaming talaffuzi va yozilishini tekshirishda fonetikaga asoslaniladi. o'quvchilar fonetik bilimlariga asoslangan holda, jufti bor jarangli undoshlarning yozilishini quyidagicha tushuntiradilar: — kitob so'zi oxirida jufti bor undosh …

3 / 5

ilar qanday so‘zlar tekshirishni talab qilishi va uning sababini, qanday so'zlar tekshiruvchi so'z hisoblanadi va nima uchunligini bilishlari zarur. o'qituvchi qanday so'zlar tekshirishni talab qilishini tushuntirish uchun jufti bor jarangli va jarangsiz undosh tovushi bo'lgan so'zlar ustida kuzatish o'tkazadi: maktabim — maktab, tuzi — tuz kabi. o'quvchilar yozilishi talaffuzidan farq qiladigan so'zlarni va so'zdagi jarangsiz undosh tovush o'ziga mos harf biian ifodalanishini taqqoslash bilan so'zning oxirida jufti bor undosh tovush kelsa, u so'z tekshirishni talab qilishiga ishonadilar. tekshirishga tayangan holda, yozishga imkoniyat yaratish uchun o'quvchilar tekshiruvchi so'zni tekshiriladigan so'zdan doim oldin yozadilar: avlodi — avlod, kitobi — [image: ]kitob hurmatli o’quvchilar , bugun siz bilan tanishayotgan mavzumiz jarangli va jarangsiz undosh tovushlari va ularning imlosi bilan tanishish ekan, avvalam bor siz bilan ularning hosil bo’lish usulini yodga olib o’tamiz. undosh tovushlar o’pkadan chiqayotgan havoning bo’g’iz bo’shlig’iga keiganda turli xil to’siqlarga uchrab hosil bo’lishi haqidagi ma’lumot bilan siz avvaldan tanishsiz. endi …

4 / 5

ndi siz bilan yangi mavzu bo’yicha olgan bilim, ko’nikmangizni quyidagi mashqlar orqali aniqlab, tushunchalaringni mustahkamlab olamiz. gaplarni o‘qing. 1. bog‘bon ko‘chatni ekdi. 2. shamol ko‘-chatni egdi. 3. mard maydonda bilinadi. 4. bahor mart oyidan boshlanadi. faqat bir harfi bilan farqlangan so‘zlarni toping,gva k, d vat tovushlarini talaffuz qiling. qaysi tovushni talaffuz qilganingizda shovqin va ovoz,qaysi tovushni talaffuz qilganingizda faqat shovqin eshitiladi? gaplarni ko‘chiring, gva k, d vatharflarining tagiga chizing. ekdi-egdi,mard-mart so’zlar ma’nosi farqlanadi. so‘zlarni o‘qing. gul — kul, barg — park, vahm — fahm,jim — chim. juftlab berilgan so‘zlarning birinchi tovushini talaffuz qiling. ular qanday tovushlar? javob namunasi: gulso‘zida birinchi tovush g— jarangli, k— uning jarangsiz jufti. gul-kul,barg-park,vahm-fahm,jim-chim. 1-4-sinf “jarangli va jarangsiz undoshlar” mavzusini o’tish jarayonida hosil bo’lgan bo’shliqlar ustida ishlash metodikasi image1.png

5 / 5

1_4_sinf_“jarangli_va_jarangsiz - Page 5

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "1_4_sinf_“jarangli_va_jarangsiz"

1-4-sinf “jarangli va jarangsiz undoshlar” mavzusini o’tish jarayonida hosil bo’lgan bo’shliqlar ustida ishlash metodikasi jarangli va jarangsiz undosh tovushlarning yozuvda ifodalanishi 0 ‘quvchilarga jarangli va jarangsiz undosh tovushlar talaffuzini kuzatishga asoslanib tanishtiriladi. bunda jufti bor jarangli va jarangsiz undoshlar ajratiladi. kuzatishda o'quvchilar faol qatnashishi va ularga jufti bor jarangli undosh bilan jarangsiz undoshlarni ajratish qanchalik muhim ekanini yaqqol ko'rsatish uchun faqat bitta undosh tovush bilan farqlanadigan baqir — paqir, gid - kul, dil — til, zina — sina, joy — choy kabi so'zlardagi tovushlami taqqoslash maqsadga muvofiq. bunda o'qituvchi o'quvchilar diqqatini b~p, v—f , g—k, d~t, z~s,j~ch, j —sh tovushlari biri jarangli, ikkinchisi jarangsiz un...

This file contains 5 pages in DOCX format (57.1 KB). To download "1_4_sinf_“jarangli_va_jarangsiz", click the Telegram button on the left.

Tags: 1_4_sinf_“jarangli_va_jarangsiz DOCX 5 pages Free download Telegram