1_sinf_ona_tili_darsida_”so'z_ma’nosi”

DOCX 6 стр. 24,2 КБ Бесплатная загрузка

6 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 24,2 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 6

Обновлено Май 2026

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 6

1-sinf ona tili darsida ”so'z ma’nosi” mavzusini o’tish bo’yicha amaliy tavsiyalar. so'zlarning ma’nosini tushuntirish o'quvchilar lug'atini boyitadi, nutqini o'stiradi. boshlang'ich sinflarda o'qitiladigan fanlarning atamalari ham tushuntirilishi lozim bo'lgan so'zlar qatoriga kiritiladi. atamalarning ma’nosini tushuntirish mazkur so'z anglatgan tushunchani yaxshi fahmlab olishga yordam beradi. masalan, predmet atamasining ma’nosini tushuntirish bilan o'quvchilar predmet keng ma’noda qo'llanishini, tabiatdagi barcha narsa, hodisa, tushunchalar predmet deyilishini bilib oladilar. bu ot, sifat, son, fe’l kabi atamalarni tez fahmlab olishda ularg yordam beradi. so'zning ma’nosini tushuntirish juda kam vaqt olishi va darsning asosiy mavzusidan o'quvchilar diqqatini chalg'itmasligi kerak. bu ning uchun o'qituvchi har bir darsga tayyorlanish jarayonida ma’nosi tushuntirilishi lozim bo'lgan so'zlarni, uni tushuntirishning eng qulay usullarini va darsning qaysi o'rnida tushuntirishni belgilab oladi. o'qish kitoblaridagi matnlarda birinchi marta uchragan, bola lar ma’nosini bilmaydigan ayrim so'zlar matnni o'qishdan oldin tushuntiriladi. matnni o'qish jarayonida so'z ma’nosini tushuntirishga chek qo'yish kerak. agar biror so'zni matnni o'qish vaqtida tushuntirish zaruriyati …

2 / 6

2. so'z ma’nosini lug‘atdan va o'qish kitoblarida matn ostida be rilgan izohdan foydalanib tushuntirish. bunda o'quvchilarni izohdan mustaqil foydalanib, s o ‘z ma’nosini mustaqil tushunib olishga o'rgatish muhim ahamiyatga ega. 3. so'z ma’nosini shu so'zning ma’nodoshi yordamida tushuntirish. masalan, sabo — shabada, mudofaa — himoya, sozanda — musiqachi, diyor — vatan, inshoot — bino, samo — osmon kabi. so'zni sinonim tan lash bilan tushuntirganda, shu so'zning stilistik (uslubiy) ahamiyatini ham ko'rsatish zarur. 4. tanish bo'lmagan so'z bilan ifodalangan tushunchani tanish bo'lgan so'z bilan ifodalangan tushunchaga (uning antonimiga) taqqos lash orqali tushuntirish. masalan, ishchan tushunchasini clangasa tu- shunchasiga, rostgo'y so'zini yolg'onchi so'ziga taqqoslab tushuntirish mumkin. ko'chma ma’noda ishlatilgan so'z va so'z birikmalari, tasviriy vo sitalar, maqollar ham taqqoslash usulidan foydalanib tushuntiriladi. 5. so'zni o'ziga yaqin tushuncha — boshqacha ifoda etish bilan tushuntirish. bunda tushuntiriladigan so'zning izohi qisqa va aniq bo'lishi kerak. masalan, o ‘zboshimchalik — o'z xohishicha ish tutish, ishni o'zi …

3 / 6

uchun o'quvchilar o'rgangan badiiy asardan axloqiy fazilatga ega bo'lgan asar qahra- monining qilgan ishlari tahlil qilinadi. xulosa qilib aytganda, so'z ma’nosini tushuntirish ustida ishlash o'quvchilar lug'atini boyitadi, nutqini ravonlashtiradi. m a’nodosh so‘zlar ustida ishlash m a ’nodosh so'zlar (sinonimlar) talaffuzi, yozilishi har xil bo'lgan bir umumiy tushuncha(ma’no) ifodalaydigan so ‘zlardir. sinonimlar bir-biridan qo'shimcha ma’no qirrasi, emotsional bo‘yog‘i, qo'llanilishi jihatidan o'zaro farqlanadi. katta, ulug1, buyuk, zo'r, azim, ulkan, bahaybat, haybatli, yirik, gigant sinonimik qatorini tashkil qilgan so'zlardan katta so'zi keng tushunchani anglatib, aniq tushunchaga nisbatan ham, mavhum tushunchaga nisbatan ham ishlatilaveradi. ulug', buyuk, zo'r, azim, ulkan so'zlari hajmi ancha katta bo'lgan narsalarga, bahaybat, haybatli so'zlari esa o'lchovi juda katta bo'lgan narsalarga nisbatan ishlatiladi. yirik kam ishlatiladi. gigant kitobiy uslubga xos bo'lib, asosan joy, qurilishga nisbatan qo'llanadi. sinonimlar tilni leksik tomondan boyitadi, shuning uchun bnnday so'zlar bilan ishlash juda muhim. kishi lug'atida sinonimlar qancha ko'p bo'lsa, uning til ifodaliligi shuncha ortadi. o'zbek …

4 / 6

adi. o'quvchilar sinonimlarni ikki guaihga ajratib aytadilar. buning uchun so'zlar quyidagi kabi berilishi mumkin: vatan, maqsad, diyor, niyat, mamlakat, murod, yurt. 2. berilgan so'zga sinonim tanlash. o'qituvchi otni o'tganda osmon, sifatni o'tganda mazali, fe’lni o'tganda ko'nikmoq so'zlarini aytadi. o'quvchilar bu so'zlarga sinonim tanlaydilar: osmon — ko'k, samo, falak; mazali — lazzotli, laziz, totli; ko'nikmoq — o'rganmoq, odatlanmoq, odat qilmoq. 3. tushirib qoldirilgan sinonim so'zlarni o'z o'rniga qo'yib, matnni ko'chirish. bunda yozilishi kerak bo'lgan sinonim so'zlar ro'yxati tekshirish uchun beriladi. 0 ‘quvchilar sinonimlarni o'rniga qo'yib, ularning qo‘llanilishidagi farqni tushuntiradilar. 4. ma’nodosh so‘zlardan mosini qo‘yib gaplarni k o ‘chirish. buning uchun sinonim so'zlar qatori qavs ichida beriladi, o'quvchi gapning mazmuniga mosini tanlab gapni ko'chiradi: daryo suvini (bahor, ko'klam) toshirar, odam qadrini (mehnat, ish) oshirar. oltin ( o ‘t, olov, alanga)da, odam (ish, mehnat)da bilinadi. birlashgan (yov, dushman) ni qaytarar. 5. sinonim so‘zlar qatoridan foydalanib didaktik material tuzish va i bilan mashq ishlash. …

5 / 6

$i, keyin maxsus mashqlar ishlatiladi: 1.berilgan so‘zlarga antonim tanlash. otni o'tganda:azob - ..., do'stlik - ..., oq - ..., yoshlik - . .., sifatni o'tganda: dangasa - ... , anqov - ..., rostgo'y -..., dono -..., kasal ..., fe’lni o'tganda: kasallandi - ... , yondi ..., boshladi- ... kabi beriladi. o'quvchilar berilgan otgarohat, dushmanlik, qora, qarilik; sifatga mehnatkash, hushyor, yolg'onchi, nodon, sog‘\ fe’lga sog'aydi, o'chdi, tugatdi antonimlarini tanlab, jufti bilan yozadilar. 2. zid m a ’noli so‘zlarni qatnashtirib gap tuzish. bunda o'qituvchi antonim tanlab gap tuzish uchun so'z beradi, o'quvchilar berilgan so'zga antonim tanlaydilar va ularni qatnashtirib gapiar tuzadilar. 3. berilgan gapga antonim topib qo‘yish. o'qituvchi „ to'g'ri odam ... so'zdan or qilur. yosh kelsa ishga, ... ketsa oshga. yaxshi gap — moy. ... gap — loy. gapni oz so'zla, ishni ... ko'zla" kabi gapiar beradi, o'quvchilar gap mazmuniga mos antonim topib, gapni o'qiydilar (yoki yozadilar). o'quvchilar lug'atini ma’nodosh va …$

Хотите читать дальше?

Скачайте все 6 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "1_sinf_ona_tili_darsida_”so'z_ma’nosi”"

1-sinf ona tili darsida ”so'z ma’nosi” mavzusini o’tish bo’yicha amaliy tavsiyalar. so'zlarning ma’nosini tushuntirish o'quvchilar lug'atini boyitadi, nutqini o'stiradi. boshlang'ich sinflarda o'qitiladigan fanlarning atamalari ham tushuntirilishi lozim bo'lgan so'zlar qatoriga kiritiladi. atamalarning ma’nosini tushuntirish mazkur so'z anglatgan tushunchani yaxshi fahmlab olishga yordam beradi. masalan, predmet atamasining ma’nosini tushuntirish bilan o'quvchilar predmet keng ma’noda qo'llanishini, tabiatdagi barcha narsa, hodisa, tushunchalar predmet deyilishini bilib oladilar. bu ot, sifat, son, fe’l kabi atamalarni tez fahmlab olishda ularg yordam beradi. so'zning ma’nosini tushuntirish juda kam vaqt olishi va darsning asosiy mavzusidan o'quvchilar diqqatini chalg'itmasligi kerak. bu ...

Этот файл содержит 6 стр. в формате DOCX (24,2 КБ). Чтобы скачать "1_sinf_ona_tili_darsida_”so'z_ma’nosi”", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: 1_sinf_ona_tili_darsida_”so'z_m… DOCX 6 стр. Бесплатная загрузка Telegram