sportchilarning oqilona ovqatlanishi

DOCX 24,4 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1534914175_72323.docx sportchilarning oqilona ovqatlanishi reja: 1. sportchilarning oqilona ovqatlanishi 2. sportchi ovqatlanishining maqsadga muvofiqligini aniqlash olib borilgan ilmiy tadqiqotlar sportchi vujudi ovqatlanish jarayonlarining bir qator o‘ziga xos xususiyatlari mavjudligini ko‘rsatadi. ayniqsa, katta sportda yuqori natijalarga erishish uchun muntazam shug‘ullanish va musobaqalar davomida sportchi vujudiga tushadigan kuchli yuklamalar moddalar va energiya almashinuvining dastlabki va muhim bosqichlariga katta e'tibor berish kerakligini taqozo qiladi. bu borada yig‘ilgan ma'lumotlar tahlili sportchi ovqatlanishida quyidagi asosiy beshta qoidaga amal qilish zarurligini ko‘rsatadi: 1. sportchi vujudining tegishli quvvat bilan ta'minlanishi u sarflagan umumiy quvvatga mos kelishi. 2. ovqatlanishda oziq moddalar, suv, vitaminlar va mineral moddalar umumiy miqdorining va bir-biriga nisbatini sport turi, bajariladigan jismoniy zo‘riqish tezligi, davomiyligi va ko‘lamiga qarab belgilash. 3. musobaqaga tayyorlanish, musobaqa davri va musobaqadan keyingi davrlar aynan o‘ziga xos holda ovqatlanishni (oziq moddalarining muvozanatlantirish miqdori, tartibini) talab qiladi. 4. mushak massasi va kuchini oshirib borishda unga mos keladigan kunlik ovqatni belgilab olish. 5. …

k mahsulotlaridan tayyorlangan ovqatlarda esa uglevodlar ko‘p bo‘ladi. kunlik ovqatning umumiy energetik qiymati esa uning tarkibidagi oqsil, yog‘, uglevodlar miqdori bilan aniqlanadi. bu moddalar ichida uglevodlar asosiy quvvat manbai hisoblanib, sport mashg‘ulotlari bilan shug‘ullanilganida dastavval aynan ular ishga tushadi. yog‘ va oqsillar bu borada ikkinchi va uchinchi darajalidir, ularning quvvat hosil bo‘lishi uchun sarflanishi ko‘pincha favqulodda holat tug‘ilganidagina sodir bo‘ladi. bulardan tashqari, jismoniy faoliyat uchun quvvat bermasada, me'yoriy fiziologik va biokimyoviy jarayonlarning borishi uchun vitaminlar hamda mineral moddalar ham kerak. bu moddalarga bo‘lgan talab doim bir xil bo‘lmasdan bajariladigan ishning xususiyatlariga qarab o‘zgarib turadi. shunday ekan, turli sport turlari bilan shug‘ullanishda iste'mol qilinadigan ovqatning hajmi, tarkibida ular bilan qabul qilingan quvvat miqdorini bilish muhim amaliy va nazariy ahamiyatga ega masaladir. 35-37-jadvallarda har xil sport turlari bilan shug‘ullanganda iste'mol qilinadigan me'yoriy ovqatning energetik qiymati va ba'zi vitaminlarga talab miqdori keltirilgan: 37-jadval ayrim sport turlariga ko‘ra qabul qilinishi lozim bo‘lgan kunlik ovqatning …

q qilish 2 2 3 2 20 75 mashq qilishning asosiy davri 2 3 10 2,5 25 100-150 musobaqa davri 2 2 10 2 25 200-250 musobaqadan keyin (3-4 kun o‘tganda) 1 2 3 3 25 200-250 39-jadval sportchilarning ayrim ma'danli moddalarga bo‘lgan talabi (yakovleev, 1977) ma'danli moddalar talab (g/sut) ma'danli moddalar talab (g/sut) kalsiy 2,0 kaliy 5 fosfor 4,0 osh tuzi 20-25 magniy 0,8 temir 0,020 har xil sport bilan shug‘ullanuvchilar orasida to‘g‘ri ovqatlanish masalasi hal qilinsa, birinchidan, qo‘lga kiritiladigan natijalar yuqori bo‘ladi, ikkinchidan, sport bilan shug‘ullanish jarayonida ko‘ngilsiz tarkibiy va vazifaviy buzilishlarning oldi olinadi va nihoyat, uchinchidan, ma'lum darajada iqtisodiy tejamkorlikka erishiladi. lekin hamma gap har bir sport turi bilan shug‘ullanuvchilar uchun kundalik ovqatning tarkibiy va miqdoriy jihatdan aniq qilib belgilashning juda qiyinligidadir. hozirga qadar qanchalik tadqiqot ishlari olib borilmasin, bu borada yechilmagan muammolar nihoyatda ko‘p. ma'lumki, sportning har qanday turi bilan shug‘ullanishda tegishli maqsad ma'lum rejaga asosan …

pp va c vitaminlar yetarli miqdorda bo‘lishi tavsiya qilinadi, chunki ular mashq qilish tufayli tanada sodir bo‘ladigan moddalar va quvvat almashinuvining qayta tashkil qilinishi zarur. 36-jadvalda mashq qilishning turli davrlarida ayrim vitaminlarga bo‘lgan talab me'yorlari keltirilgan. bu bosqichda mashq qilish qon tarkibida bir talay o’zgarishlarni keltirib chiqaradi. ulardan eng muhimi ko’plab gemoglabin va mioglobinlarning hosil bo‘lishi hisoblanib, u vujudning temirga bo‘lgan talabini oshiradi. shuning uchun ehtiyojni qondirish maqsadida tarkibida temir moddasi bor mahsulotlardan yetarli miqdorda tanovul qilish lozim. chaqqonlikni oshiradigan va tez bajariladigan mashqlar kishining fosforga bo’lgan talabini ham oshiradi. bu modda sut, qatiq mahsulotlari va go‘shtda serob bo‘ladi. biz yuqorida chaqqonlikni shakllantiruvchi hatti-harakatlarga boy tayyorlanish bosqichida qabul qilinadigan oziq moddalarning asosiy qismi uglevodlardan iborat bo’lishini aytganda, asosan sabzavot va meva-chevalarni nazarda tutdik. uglevodlar hissasini non va non mahsulotlari, makaronlar hisobidan ko‘paytirish maqsadga muvofiq emas. chunki ovqatda non va makaronlar hisobidan uglevodlar ko‘paysa, tanada chaqqonlik va tezlikni oshiruvchi fiziologik va …

g‘lar yuqorida ko‘rib o‘tganimizdek, oqsil va uglevodlarga qaraganda ikki baravardan ko‘proq energetik manba bo‘lib xizmat qiladi. ko‘rish analizatori faoliyati oshirilishini talab qiladigan sport turlari (otish sporti, qilichbozlik) bilan shug‘ullanuvchilar ratsionida a vitamini serob bo‘lishi kerak. qanday sport turi bilan shug‘ullanishdan qat'i nazar, har bir sportchining ovqatlanish bobidagi shaxsiy xususiyatlari, milliy an'analari, urf-odatlari ham muhim ahamiyatga ega. chunki vujud uzoq yillar davomida iste'mol qilib kelingan taomlarga o‘rganib qolgan, tanadagi moddalar va quvvat almashinuvi jarayonlari aynan shunday taomlarga moslashgan bo‘ladi. hazm a'zolarida amalga oshiriladigan gidrolizlanish va so‘rilish jarayonlari ham “o‘z” taomlariga moslanib, ularni tez va to‘liq o‘zlashtiradi. masalan, kavkazliklar ko‘proq go‘shtli ovqatlarni, boltiqbo‘yi mamlakatlarida sut va sut mahsulotlarini sevib iste'mol qilishadi. o‘zbeklar ovqatida non, un mahsulotlari ko‘proq o‘rin tutadi. agar sportchi musobaqalarga qatnashish uchun o‘zga mamlakatlarga borib qolsa, u yeydigan taomlar turi va miqdorining odatdagi holdan keskin o‘zgarishi dastavval uning me'da-ichak tizimida bir qator hazm bo‘lish jarayoni bilan bog‘liq salbiy siljishlarni yuzaga …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "sportchilarning oqilona ovqatlanishi"

1534914175_72323.docx sportchilarning oqilona ovqatlanishi reja: 1. sportchilarning oqilona ovqatlanishi 2. sportchi ovqatlanishining maqsadga muvofiqligini aniqlash olib borilgan ilmiy tadqiqotlar sportchi vujudi ovqatlanish jarayonlarining bir qator o‘ziga xos xususiyatlari mavjudligini ko‘rsatadi. ayniqsa, katta sportda yuqori natijalarga erishish uchun muntazam shug‘ullanish va musobaqalar davomida sportchi vujudiga tushadigan kuchli yuklamalar moddalar va energiya almashinuvining dastlabki va muhim bosqichlariga katta e'tibor berish kerakligini taqozo qiladi. bu borada yig‘ilgan ma'lumotlar tahlili sportchi ovqatlanishida quyidagi asosiy beshta qoidaga amal qilish zarurligini ko‘rsatadi: 1. sportchi vujudining tegishli quvvat bilan ta'minlanishi u sarflagan umumiy quvvatga mos kelishi...

Формат DOCX, 24,4 КБ. Чтобы скачать "sportchilarning oqilona ovqatlanishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: sportchilarning oqilona ovqatla… DOCX Бесплатная загрузка Telegram