informatika_8_uzb

PDF 144 sahifa 2,9 MB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1 / 144
umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 8-sinfi uchun darslik ikkinchi nashri informatika va hisoblash texnikasi asoslari o‘zbekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi tomonidan tasdiqlangan «o‘zbekiston milliy ensiklopediyasi» davlat ilmiy nashriyoti toshkent – 2015 2 — savol va topshiriqlar; — mashqlar; — yodda tuting; © b. boltayev va boshqalar, 2011, 2015. © «o‘zbekiston milliy ensiklopediyasi» davlat ilmiy nashriyoti, 2011, 2015. isbn 978-9943-07-353-1 respublika maqsadli kitob jamg‘armasi mablag‘lari hisobidan chop etildi. mas’ul muharr ir : n. tayloqov – pedagogika fanlari doktori, professor. taqr izch i lar : b. karimov — toshkent shahridagi 90-umumiy o‘rta ta’lim maktabining oliy toifali informatika fani o‘qituvchisi; m. abdullayeva — toshkent shahridagi 322-umumiy o‘rta ta’lim maktabining informatika fani o‘qituvchisi. b. boltayev, a. azamatov, a. asqarov, m. sodiqov, g. azamatova — mustaqil o‘qish uchun; shartli belgilar: uo‘k 004.3(075) kbk 32.81(5o‘) b83 uo‘k 004.3(075) kbk 32.81(5o‘) 3 so‘zboshi siz tanishadigan va bundan keyin foydalanadigan ushbu darslik sizni informatika olamiga olib kiradi, uning sirlarini …
2 / 144
borotning qimmatbaho tovarga aylanib borayotgani infor- matika fanining nufuzi va ahamiyati o‘sib borayotganidan dalolatdir. ushbu darslik yordamida siz tezkor kompyuterlar va boshqa zamonaviy vositalardan foydalanishni o‘rganasiz. kompyuterda turli elektron jadvallar yordamida hujjatlar tayyorlab amaliy ishlash ko‘nikmalarini egallaysiz. mazkur darslik takomillashgan davlat ta’lim standarti va uz- viylashgan dasturga mos holda, ya’ni kursning maqsadi, vazifalari, o‘quvchilarning bilim va ko‘nikmalariga qo‘yilgan talablar asosida yozildi. o‘quvchilar informatika fanining asosiy tushunchalarini mukammal o‘zlashtirishi uchun darslikdagi mavzularda yetarlicha misol va masalalar keltirildi. sizlarning e’tiboringizga havola 4 etilayotgan mazkur darslik, o‘ylaymizki, zarur bilim va ko‘nik- malarni olishingizda, lozim bo‘lgan malakalarni egallashingizda yaqindan yordam beradi. darslikda keltirilgan misollarda soddadan murakkablikka tamoyiliga rioya qilingan. har bir mavzuda yoritilgan fikr, mulohaza va tushunchalarning misollar bilan boyitilganligi o‘quvchining fanni tezroq o‘zlashtirishiga imkon beradi. darslik uch bobdan iborat bo‘lib, dastlabki bobda kompyu- terlar va ularning tuzilishi, ikkinchi bobda operatsion sistemalar, uchinchi bobda esa elektron jadval imkoniyati, elektron jadvallar yordamida tayyorlangan hujjatlarda rasmlar …
3 / 144
a, nazariy asos fanlar sohasida olingan natijalardir. hisoblash texnikasi nazariy tomondan pozitsiyali sanoq sistema- sining rivoji, qat’iy tartib-qoida va mantiq nazariyasiga asoslangan. eramizdan avvalgi iv asrda yashab o‘tgan arastu (aristotel) o‘z asarlarida inson fikrlashi va mantiqiy xulosalar chiqarish usullarini tahlil etgan. bu yo‘nalishning rivojiga gotfrid vilgelm leybnits (1646–1716) belgili mantiq yo‘nalishini kashf etish bilan katta hissa qo‘shdi. ingliz matematigi jorj bul (1815–1864) leybnitsning bu g‘oyasini “mantiqning matematik tahlili” asarida (xix asr) yanada rivojlantirdi. e’tiborli tomoni shundaki, jorj bulning asaridagi har qanday miqdor va mantiqiy amallar natijasi faqat 0 yoki 1 qiymatni qabul qiladi. shunday qilib matematikada bul algebrasi yo‘nalishi vujudga keldi. bul algebrasi hisoblash mashinalari kashfiyotchilari uchun juda katta imkoniyat ochib berdi. hisoblash texnikasining rivojiga vatandoshimiz muhammad al-xorazmiy “al-jabr val-muqobala hisobi haqida qisqacha ki- tob”, “hind hisobi haqida kitob” va “qo‘shish va ayirish ha- qida kitob” asarlari orqali (ix asr) katta hissa qo‘shganligini e’tirof etmaslik mumkin emas. muhammad al-xorazmiy o‘z …
4 / 144
lanadigan qo‘l va oyoq barmoqlari yordamida faqat sanash ishlarini bajargan. lekin, bilasizki, bu vositalar yordamida ikki yoki undan ortiq raqamli sonlar ustida oddiygina qo‘shish amalini bajarish ham juda qiyin ish yoki buning umuman im- koni yo‘q. hisoblash bilan bog‘liq muammolarni hal etish uchun inson- lar asta-sekin turli sun’iy hisoblash vositalarini ixtiro eta boshlashdi. shub- hasiz, birinchi hisoblash vositalari eramizdan 6–5 asr avval foydala- nilgan cho‘pxat (ya’ni birka – belgi qo‘yib biror narsa hisobi olib boriladigan tayoqcha, taxtacha) va eramizdan 5–4 asr avval yunonlar (qadimgi greklar) foydalangan abakdir. abakka o‘xshash vosita boshqa xalqlarda ham foydalanilgan bo‘lib, yaponlarda – serobyan, xitoylarda – suan-pan, ruslarda – cho‘t deb atalgan. cho‘pxat abak suan-pan cho‘t serobyan 7 keyingi e’tiborli hisoblash vositalari bo‘lib shotland matematigi jon neperning tayoqchalari (1617-yil), ingliz matematika o‘qituvchilari – vilyam otredning doiraviy va richard delameynning to‘g‘ri burchakli logarifmik chizg‘ich (1632-yil) loyihalari hisoblanadi. mexanik mashinalar davri. nemis matematigi vilgelm shikkard 1623-yili loyihalashtirgan moslamadan …
5 / 144
di. ularning 1645-yilda yasalgan eng mukammali “arifmetik mashina” yoki “paskal g‘ildiragi” deb nomlandi. bu qurilma sonlarni “eslab” qolardi va 4 arifmetik amalni bajara olardi. paskalina shikkard moslamasi neper tayoqchalari logarifmik chizg‘ich shkalaning oxiri 8 1673-yilda nemis matematigi va fizigi gotfrid vilgelm leybnits ikkilik sanoq sistemasi qo‘llangan 4 amal bajara oladigan hamda ildiz chiqara oladigan mashina ixtiro etdi. yuqoridagi barcha mexanik qurilmalar qo‘l bilan harakatga keltirilar edi. ingliz matematigi charlz bebbij 1822-yilda bug‘da ishlaydigan va hisoblash jadvallarini chop eta oladigan ayirmali mashina ixtiro etdi. u dastur bilan boshqariladigan arifmetik, boshqarish, xotira, kiritish va chiqarish qurilmali hisoblash mashinasi g‘oyasi asoschisidir. ch. bebbijning bu g‘oyasi hozirgi kompyuterlarning tuzilishiga asos bo‘lgan. u bilan birga ishlagan ingliz matematigi ada avgusta lavleys (bayron) bebbij mashinasi uchun ilk dasturlarni ishlab chiqdi va ba’zi tushuncha hamda atamalarni kiritdi. lekin o‘sha zamon texnologiyasining chegaralanganligi sababli g‘oya hayotga tatbiq etilmay qoldi. yuqoridagi ixtirolar asosida quyidagi savollarga dastlabki javoblar olindi: • …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 144 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"informatika_8_uzb" haqida

umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 8-sinfi uchun darslik ikkinchi nashri informatika va hisoblash texnikasi asoslari o‘zbekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi tomonidan tasdiqlangan «o‘zbekiston milliy ensiklopediyasi» davlat ilmiy nashriyoti toshkent – 2015 2 — savol va topshiriqlar; — mashqlar; — yodda tuting; © b. boltayev va boshqalar, 2011, 2015. © «o‘zbekiston milliy ensiklopediyasi» davlat ilmiy nashriyoti, 2011, 2015. isbn 978-9943-07-353-1 respublika maqsadli kitob jamg‘armasi mablag‘lari hisobidan chop etildi. mas’ul muharr ir : n. tayloqov – pedagogika fanlari doktori, professor. taqr izch i lar : b. karimov — toshkent shahridagi 90-umumiy o‘rta ta’lim maktabining oliy toifali informatika fani o‘qituvchisi; m. abdullayeva — toshkent shahridagi 322-umumiy o‘rta ta’lim makta...

Bu fayl PDF formatida 144 sahifadan iborat (2,9 MB). "informatika_8_uzb"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: informatika_8_uzb PDF 144 sahifa Bepul yuklash Telegram