vitaminlar va ma’danli moddalar

DOCX 23,8 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1534914059_72321.docx vitaminlar va ma’danli moddalar reja: 1. vitaminlarning nomlanishi, tabiiy manbalari 2. vitaminlarning nomlanishi vitaminlarning ilmiy tarifi ilk bor angliyada ishlab yurgan polyak olimi k.funk tomonidan 1911 yilda e'lon qilinsada, ularning mavjudligini tajriba yo‘li bilan ancha oldin, aniqrog‘i 1880 yili rus tadqiqotchisi n.lunin aniqlagan. uning tajribalarida bir guruh sichqonlar tabiiy sut bilan, ikkinchi gurux esa toza oqsil, yog’, uglevod va mineral moddalardan iborat “sun'iy” sut bilan boqilganda, ma'lum vaqt o‘tishi bilan ikkinchi guruh hayvonlari ozib-to’zib birin-ketin o’lib ketishgan. birinchi guruh sichqonlari esa qo‘shimcha ovqat berilmasa ham bemalol yashayverishgan. u o’zining “hayvonlar ovqatlanishida noorganik tuzlarning ahamiyati” nomli doktorlik dissertatsiyasida hayvon hayotini faqat oqsil, yog‘, uglevod hamda mineral moddalar bilan saqlab qolib bo‘lmasligi buning uchun ovqat tarkibida yana qandaydir tiriklik uchun muhim bo‘lgan moddalar bo‘lishi zarur degan haqli xulosaga keladi. lekin peterburglik yosh vrachning ushbu fikriga o‘z vaqtida tegishli e'tibor berilmadi. faqat 1897 yili gollandiyalik x.eykman po‘sti tozalangan guruch bilan ovqatlanib ksal …

lar tarkibida azot bo‘lmasa ham, baribir vitaminlar deb atalgan. 1929 yili f. gopkins va k.funklarga vitaminlar borasida olib borgan ishlari uchun halqaro nobel mukofoti berildi. tirik vujudlarning hamma turlari ham vitaminlarga muhtoj emas, masalan o’simliklar va ko’pgina bakteriyalar vitaminsiz hayot kechiraveradi. ayrim vitaminlar hayvon tanasida sintezlash xususiyatiga ega, masalan s vitamini kalamushlarda hosil bo‘ladi va shuning uchun ular singa kasalligi bilan og‘rimaydi. odam va maymunlarda esa u sintezlanmagani uchun, ovqat bilan tegishli miqdorda doimiy ravishda qabul qilib turilmasa ular bu kasalikka chalinadi. u yoki bu vitaminlar bo‘lmasligidan yuzaga keladigan kasalliklar “avitaminozlar” deb yuritiladi. barcha vitaminlarga tegishli bo‘lgan umumiy xususiyatlardan biri shuki, ular quvvat manbai va hujayra hamda to‘qimalar hosil bo‘lishi uchun plastik material bo‘lib xizmat qila olmaydi. vitaminlarni o‘rganishda ularning fiziologik xususiyati yoki kimyoviy tarkibiga ko‘ra guruhlarga ajratish qiyin. shuning uchun ularni eruvchanlik xususiyatiga qarab yog‘da (a, d, e, k vitaminlar) va suvda eruvchi (b vitaminlar kompleksi, c va p …

ladi. vitaminlar nomenklaturasi (nomlanishi) uch xil, ya'ni lotin harflari asosida, kimyoviy (halqaro) nomlanishi va ularning fiziologik ta'sir etish xususiyatiga ko‘ra berilgan. vitaminlarning nomlanishi, tabiiy manbalari va ularga bo‘lgan kecha-kunduzlik ehtiyoj lotin harflariga ko‘ra nomlanishi kimyoviy (xalqaro) nomla nishi fiziologik nomlanishi kashf etilgan vaqti tabiiy manbalari kecha kunduzlik ehtiyoj (o‘rtacha) 1 2 3 4 5 6 a retinol antikseroftalmik vitamin 1913 qaymoq, jigar, buyrak, tuxum sarig’i, baliq yog’i, tuzlanmagan sariyog’, kartoshka, ko’katlar, sabzi, pomidor, qalampir va boshqalar 1,0-1,5 mg d kalsiferol antiraxit vitamin 1922 baliq yog’i, sariyog’, tuxum sarig’i, pishloq, sut, dengizdan olinadigan yegulik mahsulotlar va boshqalar 0,025 mg e tokoferol antisteril ko‘payish vitamini 1922 o’simlik yog’lari, kunga boqar, makkajo’xori, paxta, soya, unib chiqayotgan don, donlarning kepagi, sabzavotlar, ismaloq, karam va boshqalar 5,0 mg k filloxinon antigemorragik vitamii 1935 pomidor, o’simliklarning yashil qismlari, itburun, malina, soya, yong‘oq, karam, sabzavotlar, jigar va boshqalar 0,015 mg b1 tiamin antinevritik vitamin 1926 xamir va …

948 qoramol jigari, sut va sutqatiq mahsulotlari, baliq, tuxum sarig’i, xamir va pivo achitqisi, ko’katlar, ismaloq, endi unib chiqqan bug’doy, dengizdan olinadigan yegulik mahsulotlari va boshqalar 0,001 mg bs yoki b9 folat kislota antianemik vitamin 1941 pivo va xamir achitqilari, ismaloq, rangli karam, non, jigar va boshqalar 2,0 mg h biotin antiseborroy vitamin 1935 xar xil achitqilar, jigar, rangli karam, no‘xat, soya, sut va boshqalar 0,01 mg c askorbin kislota antiskorbut (singaga qarshi vitamin) 1925 itburun, qora smorodina, sitrus mevalari, pomidor, kartoshka, yer tut, qalampir, jigar va boshqalar 60-108 mg p sitrin (rutin) kapillarlarni mustahkamlovchi vitamin 1936 s vitamini mavjud mahsulotlar, olxo’ri, olcha, uzum, chernika, brusnika, klyukva va boshqalar 35-50 mg vitaminlarning fiziologik ta'sir etish xususiyatiga ko’ra guruhlanishi vitaminlar guruhi qisqacha fiziologik xarakteristikasi vitaminlarning nomlari tananing umumiy reaktiv- ligini oshiruvchi vitaminlar markaziy nerv sistemasining funksional holatini, moddalar almashinuvini, to’qimalar trofikasini boshqarib boradi b1, b2, pp, a va c antigemorrogik xususiyatli …

, под ред афанасьева ю.и.- м.: медицина, 1989.

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "vitaminlar va ma’danli moddalar"

1534914059_72321.docx vitaminlar va ma’danli moddalar reja: 1. vitaminlarning nomlanishi, tabiiy manbalari 2. vitaminlarning nomlanishi vitaminlarning ilmiy tarifi ilk bor angliyada ishlab yurgan polyak olimi k.funk tomonidan 1911 yilda e'lon qilinsada, ularning mavjudligini tajriba yo‘li bilan ancha oldin, aniqrog‘i 1880 yili rus tadqiqotchisi n.lunin aniqlagan. uning tajribalarida bir guruh sichqonlar tabiiy sut bilan, ikkinchi gurux esa toza oqsil, yog’, uglevod va mineral moddalardan iborat “sun'iy” sut bilan boqilganda, ma'lum vaqt o‘tishi bilan ikkinchi guruh hayvonlari ozib-to’zib birin-ketin o’lib ketishgan. birinchi guruh sichqonlari esa qo‘shimcha ovqat berilmasa ham bemalol yashayverishgan. u o’zining “hayvonlar ovqatlanishida noorganik tuzlarning ahamiyati” nomli doktorlik diss...

Формат DOCX, 23,8 КБ. Чтобы скачать "vitaminlar va ma’danli moddalar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: vitaminlar va ma’danli moddalar DOCX Бесплатная загрузка Telegram