8-sinf. undalma

PPTX 21 pages 1007.2 KB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1007.2 KB

File type PPTX

Pages 21

Updated May 2026

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

undalma @uzbek_tilim @uzbek_tilim 189-topshiriq 1. berilgan gaplardagi ajratilgan so‘zlarning o‘rnini aniqlang va tasniflang: a) shaxsga qaratilgan so‘zlar; b) hayvonlarga qaratilgan so‘zlar; d) jonsiz predmetlarga qaratilgan so‘zlar. 2. bu so‘zlarning egadan farqini tushuntiring. @uzbek_tilim 190-topshiriq berilgan gaplarga tinish belgilarini qo‘ying. qaysi gap bo‘lagi tushirib qoldirilayotganini aniqlang va uning sababini bayon qiling. kesimning shaxs-sonini aniqlang. gap bo‘laklari bilan aloqaga kirishmaydigan bo‘laklar @uzbek_tilim undalma kirish so‘z kirish so‘z birikmasi kiritma gap undalma va kiritmalar gapda ega, kesim, to‘ldiruvchi, aniqlovchi, hol vazifasida kela olmaydi. shuning uchun ularga nisbatan gap bo‘laklari bilan aloqaga kirishmaydi, degan ibora qo‘llaniladi. @uzbek_tilim so‘zlovchining nutqi, fikri qaratilgan shaxs, narsa yoki obyektni bildiradigan so‘z undalma deyiladi. kimga yoki nimaga e’tiborimizni qaratib gapirsak, o‘sha shaxs yoki narsa undalmadir: nilufar, gullarga suv quy. § undalma @uzbek_tilim @uzbek_tilim undalma undalmalar boshqa gap bo‘laklaridan vergul bilan ajratiladi. gap boshida kelib, kuchli undash ohangi bilan aytilsa, undalmadan so‘ng undov belgisi qo‘yilishi mumkin: odamlar! eshitmadim demanglar. undalmalar …

2 / 21

grammatik aloqaga kirishmaganligi sababli uning o‘rni erkin bo‘ladi. lekin undalma gapning qayerida kelishiga ko‘ra, alohida-alohida vazifa bajaradi. masalan, gap boshida kelsa, tinglovchining diqqatini nutq jarayoniga jalb qilishni maqsad qiladi: o‘quvchilar! bilim manbayi bo‘lgan kitobni seving! undalma gap o‘rtasi va oxirida kelsa, tinglovchiga murojaat etish orqali unga subyektiv munosabat ifodalashni maqsad qiladi: nechun kerak, rubob, senga shuncha g‘am?! (a. oripov) @uzbek_tilim undalma undalmalar nutq jarayoniga undalgan, diqqati jalb qilingan shaxs-predmetlar bo‘lgani uchun bosh kelishikda turadi. bu jihatdan u egaga o‘xshaydi, lekin undash ohangi bilan talaffuz qilinishi va kesim bilan moslashmasligi bilan egadan farq qiladi. ega grammatik jihatdan gapda kesim bilan bog‘lanadi. undalma esa grammatik jihatdan hech bir bo‘lakka bog‘lanmaydi. solishtiring: ahmad keldi. ahmad – ega. kesim bilan grammatik bog‘langan. ahmad, keldi. ahmad – undalma. kimningdir kelganligi ahmadga aytilyapti, kesim bilan grammatik bog‘lanmaydi. undash ohangi bilan talaffuz qilinadi. undalmalar yig‘iq, yoyiq; uyushgan, uyushmagan; takrorlangan, takrorlanmagan bo‘lishi mumkin. @uzbek_tilim bir so‘z bilan ifodalangan …

3 / 21

akror holda kelishi mumkin. bu hol kuchli his-hayajon bilan ifodalanganda, undalmaga alohida ahamiyat berilganda ro‘y beradi. undalma takrorlanganda aynan qaytarilishi, aniqlovchi bilan birikib kelishi yoki undalmaning o‘rnini mazmunan bosuvchi boshqa so‘z bilan almashib, qaytarilishi mumkin: o‘-o‘, boylik, boylik! mening uyimga sen kiradigan bo‘lsang-u, iymon ketadigan bo‘lsa, men senga o‘t qo‘yaman, o‘t. (i. sulton) seni unutolmas yuragim aslo, ey o‘rta osiyo, o‘rta osiyo!!! (v. inber) takrorlangan undalmalar @uzbek_tilim 1. ot bilan: yurak, sensan mening sozim. (u. nosir) 2. olmosh bilan: hoy sen, aytganimni bajardingmi? 3. so‘z birikmasi bilan: she’r aytgim kelyapti, aziz do‘stlarim, she’r aytgim kelyapti, go‘zal farg‘ona! (g‘. g‘ulom) 4. ibora bilan: hoy qizi tushmagur, nima deb aljirayapsan? (a. qahhor) 5. sifat bilan: azizim, dunyoga bevaqt kelibmiz. 6. son bilan: birinchi, birinchi, javob ber! 7. sifatdosh bilan: ey zulm ko‘rganlar, bizga qo‘shiling! 8. undov so‘z bilan: hoy, kel bu yoqqa. undalmalar quyidagi so‘z turkumlari bilan ifodalanadi @uzbek_tilim @uzbek_tilim 178-mashq. berilgan …

4 / 21

ilan qilinadigan murojaatda qo‘llanadigan «chiroyli murojaat so‘zlari» lug‘atini tuzing. kichraytirish, erkalash, hurmat shakllaridan unumli foydalaning. @uzbek_tilim 180-mashq. uyga vazifa «til ofati» mavzusida og‘zaki telenutq tayyorlang va sinfda uni namoyish etishga tayyorlaning. @uzbek_tilim foydalanilgan adabiyot: muhammadjon qodirov, hamid ne’matov, muhabbat abduraimova, ra’no sayfullayeva, baxtiyor mengliyev ona tili. umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 8-sinfi uchun darslik. toshkent. cho‘lpon nomidagi nmiu, 2019 image4.jpeg image5.png

5 / 21

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "8-sinf. undalma"

undalma @uzbek_tilim @uzbek_tilim 189-topshiriq 1. berilgan gaplardagi ajratilgan so‘zlarning o‘rnini aniqlang va tasniflang: a) shaxsga qaratilgan so‘zlar; b) hayvonlarga qaratilgan so‘zlar; d) jonsiz predmetlarga qaratilgan so‘zlar. 2. bu so‘zlarning egadan farqini tushuntiring. @uzbek_tilim 190-topshiriq berilgan gaplarga tinish belgilarini qo‘ying. qaysi gap bo‘lagi tushirib qoldirilayotganini aniqlang va uning sababini bayon qiling. kesimning shaxs-sonini aniqlang. gap bo‘laklari bilan aloqaga kirishmaydigan bo‘laklar @uzbek_tilim undalma kirish so‘z kirish so‘z birikmasi kiritma gap undalma va kiritmalar gapda ega, kesim, to‘ldiruvchi, aniqlovchi, hol vazifasida kela olmaydi. shuning uchun ularga nisbatan gap bo‘laklari bilan aloqaga kirishmaydi, degan ibora qo‘llaniladi. @uzbek_tili...

This file contains 21 pages in PPTX format (1007.2 KB). To download "8-sinf. undalma", click the Telegram button on the left.

Tags: 8-sinf. undalma PPTX 21 pages Free download Telegram