aruz_vazni_haqida_maqola_mashhura_opa

DOCX 4 sahifa 19,0 KB Bepul yuklash

4 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 19,0 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 4

Yangilangan May 2026

Sahifa ko'rinishi (4 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 4

aruz vazni haqida men adabiyot fanini go’zallik, nafosat tuyg’ularining rivojini, odamni tarbiyalaydigan, komillik sari yetaklaydigan nodir vosita deb hisoblayman. zero, buyuk adib abdulla qahhor aytganlaridek “adabiyot atomdan kuchli. uning kuchini o’tin yorishga sarflamaslik kerak” adabiyot-so’z san’ati. so’z orqali biz inson qalbini zabt etamiz. ayniqsa nazm bilan odam ruhiyatini obod etishimiz, uning qalbiga ezgulik, mehr-oqibat singari noyob tuyg’ular bosh ko’tarib g’alaba qilganini guvohi bo’lganmiz. o’zbekiston xalq shoiri a.oripovda shunday satrlar bor. hamdam bo’lding men bilan har qandayin damlarda, suhbat qurdik goh shodon, goho g’amgin onlarda. eng oliy baxtim mening onajonim she’riyat, topgan toj-u taxtim mening jonajonim she’riyat. asosan nazmda 3 ta vazn bor. 1.barmoq vazni. misralardagi bo’g’inlar miqdorini barmoqlar bilan sanash juda qulay va oson bo’lgani sababli, mazkur she’r qurilishi barmoq vazni deb yuritish rasm bo’lgan. 3 3 5 yigitlar/ maktubin/ bitganda qondan 3 3 5 kelinlar/ firoqdan/ chekkanda yohu 3 3 5 uning ham/ panohi/ qaytmadi jangdan 3 3 5 …

2 / 4

ni “malik ul-kalom” (so’z podshosi) deb e’zozlaymiz. o’zbekiston respublikasi birinchi prezidenti i.karimov alisher navoiy haqida shunday degan edi. “alisher navoiy bobomizni avliyo desak, ul zot avliyolarning avliyosi, mutafakkir desak mutafakkirlarning mutafakkiri, shoir desak shoirlarning sultonidir”. lutfiy, navoiy singari “zullisonayn” (ikki tili) ijodkor va mumtoz adabiyotimizning tayanchli vakillari ijodini o’rganishimiz uchun aruz sistemasini tushunishimiz lozim. maktabning 8-9-10-11-sinf adabiyot darsliklarida aruz vaznining rukn va taqte’si ko’rsatilgan. aruz vaznini bilish nazmiy satrlarni ifodali, ravon, chiroyli o’qish uchun katta ahamiyatga ega. aruz tizimida undosh va o unlisi bilan tugagan bo’g’inlarga cho’ziq – belgisi, unlilar a, i, u, o’, e bilan tugasa qisqa v belgisi qo’yiladi. aruz arab tilidan olingan bo’lib “arz qilish” degan ma’noni bildiradi. bu sistema arab olimi xalil ibn ahmad (719-791-yil) tomonidan yaratilgan . aruz ayniqsa, o’zbek mumtoz adabiyotida (x1-x11 asrlar) yetakchilik qildi. aruz vazni a.navoiy (“mezon ul-avzon”), mirza bobur (“muxtasar”) asarlarida o’rganildi. ular turkiy she’riyatdagi aruzning nazariy asoslarini, qonun va qoidalarini …

3 / 4

kn hazaj bahrlar keng qo’llangan. v v - - v v - - v v - - v - - meni shaydo/ qiladurg’on/bu ko’nguldur/bu ko’ngul, - v - - v v - - v v - - v - - xor-u rasvo/ qiladurg’on/ bu ko’nguldur/ bu ko’ngul 8-sinf darsligida lutfiyning “bu ko’nguldur, bu ko’ngul” g’azalini tahlili. g’azalning birinchi misrasi 4, ikkinchi misrasi ham 4, bir bandi sakkizta. demak, musamman-sakkizlik. bandning ikkinchi qatorida “xor-u rasvo” so’zlari uchinchi ruknga to’g’ri keladi. u shu sababli g’azalning barcha qismlari shunday belgilanadi. foilotun foilatun foilatun faulun taqte’si - v - -, - v - -, - v - -, v - - g’azal ramali musammani mahzuf (yoki maqsur) g’azal to’liq bo’lsa solim, noto’liq bo’lsa mahzuf (yoki maqsur) deyiladi. alisher navoiy 8-sinf darsligidagi “etmas” radifli g’azali. meni men is/tagan o’z suh/batiga ar/jumand etmas meni istar/ kishining suh/batin ko’nglum/ pisand etmas. taqte’ v---, v---,v---,v--- hazaji musammani solim …

4 / 4

aruz_vazni_haqida_maqola_mashhura_opa - Page 4

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 4 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"aruz_vazni_haqida_maqola_mashhura_opa" haqida

aruz vazni haqida men adabiyot fanini go’zallik, nafosat tuyg’ularining rivojini, odamni tarbiyalaydigan, komillik sari yetaklaydigan nodir vosita deb hisoblayman. zero, buyuk adib abdulla qahhor aytganlaridek “adabiyot atomdan kuchli. uning kuchini o’tin yorishga sarflamaslik kerak” adabiyot-so’z san’ati. so’z orqali biz inson qalbini zabt etamiz. ayniqsa nazm bilan odam ruhiyatini obod etishimiz, uning qalbiga ezgulik, mehr-oqibat singari noyob tuyg’ular bosh ko’tarib g’alaba qilganini guvohi bo’lganmiz. o’zbekiston xalq shoiri a.oripovda shunday satrlar bor. hamdam bo’lding men bilan har qandayin damlarda, suhbat qurdik goh shodon, goho g’amgin onlarda. eng oliy baxtim mening onajonim she’riyat, topgan toj-u taxtim mening jonajonim she’riyat. asosan nazmda 3 ta vazn bor. 1.barmoq vazni....

Bu fayl DOCX formatida 4 sahifadan iborat (19,0 KB). "aruz_vazni_haqida_maqola_mashhura_opa"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: aruz_vazni_haqida_maqola_mashhu… DOCX 4 sahifa Bepul yuklash Telegram