namangan_viloyati_namangan_shahar_70_umumiy_o'rta_ta'lim_maktabi

PPTX 14 sahifa 3,9 MB Bepul yuklash

14 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 3,9 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 14

Yangilangan May 2026

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 14

namangan viloyati namangan shahar 70-umumiy o’rta ta’lim maktabi o’qituvchisi abdullayeva feruzaning “kimyo ” darslarida “tuzlar” mavzusida tayyorlagan taqdimoti. reja: 1.tashkiliy qism 2.pedagogik iqlim yaratish 3.oyning muhum sanalari 4.o’tilgan mavzuni sòrash 5.yangi mavzu bayoni 6.mustahkamlash 7.uyga vazifa tuzlar tuzlar — kimyoviy birikmalar sinfi; oddiy sharoitda ionli tuzilishga ega boʻlgan kristall moddalar. ularga metall kationlari va kislota qoldigʻi anionlaridan tashkil topgan moddalar kiradi. elektrolitik dissotsiatsiya nazariyasiga muvofiq, tuzlar eritmada musbat zaryadlangan ionlar — kationlar (asosan, metallar) va manfiy zaryadlangan iondar — anionlarga dissotsilanadigan kimyoviy birikmalardir. tuzlar quyidagi turlarga boʻlinadi: oʻrta (yoki neytral) tuzlar, nordon (yoki gidro) tuzlar, asosli (yoki gidrokso) tuzlar, aralash tuzlar, qoʻsh tuzlar, kompleks tuzlar — natriy sulfat, k4r2o7 — kaliy pirofosfat, ch3coona — natriy atsetat. nordon tuzlar gʻosil boʻlganida kislotadagi vodorod atomlari metallga batamom almashinmaydi: mas., nahso4 — natriy gidrosulfat, sa(nso3)2 — kaltsiy gidrokarbonat. asosli tuzlar hosil boʻlganida asosning barcha gidroksil guruxlari metallga toʻliq almashinmaydi: mas., znohcl — pyx …

2 / 14

ri anion tarkibiga kirsa, bunday qoʻsh tuzlarni kompleks tuzlar deb qarash kerak; mas., agar kclmgcl2 tarkibidagi magniy metali anion tarkibiga kirsa, k [mgcl3] shaklli kompleks tuzlar, 3nafalf3 tarkibidagi alyuminiy metali anion tarkibiga oʻtsa, na3[alf6] shaklli kompleks tuzlar kelib chiqadi. umuman qoʻsh tuzlar bilan kompleks tuzlar orasida anik, chegara yoʻq: qoʻsh tuzlar atsidokomplekslar jumlasiga kiritiladi. tuzlar laboratoriya usulida kislota va asoslarni bir-biriga taʼsir ettirib olinadi. tuzlarning tavsifli xossalaridan biri uning qutbli eritmalarda, ayniqsa, suvda eruvchanligidir. tabiatda tuzlar koʻl, dengiz va okean suvlariga yigʻila boradi. suv havzalari quriganida oʻsha joylarda osh tuzi (nacl) va boshqa tuzlar konlari paydo boʻladi. oʻzbekiston va qozogʻiston hududlaridagi tuz konlari 1943—48-yillarda ilk oʻzbek kimyogarlaridan s. muqimov (1899—1956) ragʻbarligidagi ilmiy ekspeditsiya tomonidan oʻrganildi. "dengizkoʻl" (buxoro), "tuzkon" (jizzax), "shoʻrkon" (fargʻona), "xoʻjakon" (surxondaryo) shoʻr suv havzalarining mineral, tuzli eritmalarning gidrokimyoviy tarkibi, tuzli qatlamlarning hosil boʻlish qonuniyatlari aniklandi. bu havzalar osh tuzi bilan bir katorda qimmatli natriy sulfat, shuningdek, kaliyli, magniyli …

3 / 14

y nitrat, kaliy nitrat, kaliy sulfat) mineral oʻgʻitlar sifatida ishlatiladi. kundalik roʻzgʻorda isteʼmol uchun nacl tuzi (osh tuzi) ishlatiladi. tuzlar, tabiiy tuzlar — choʻkindi tuz konlarini hosil qiluvchi, suvda tez erish hususiyatiga ega boʻlgan, shoʻr va achchiqshoʻr taʼmli minerallar guruhi. kimyoviy tarkibi — xloritlar va natriy, kaliy, magniyning sulfatlari. tout tuzi (galit), silvin, karnallit, kainit, poligalit, longbeynit, mirabilit, tenarditlar muhim tuzlar sirasiga kiradi. hosil boʻlish vaqti va sharoitiga qarab t. konlari 3 tipga boʻlinadi. yer yuzasidan ozmikoʻpmi chuqurlikda joylashgan qattiqt.ning yirik qatlamlari yoki shtok va gumbazeimon yotqiziqlari boʻlib, ilgarigi geologik davrlar mobaynida hosil boʻlgan choʻkindi qazilma konlari. dunyo boʻyicha t. kazilmalarining 30% shu tipdagi konlarga toʻgʻri keladi. chuqurlikdagi tabiiy t.ning yer osti suvlari taʼsirida erib chiqib ketishi natijasida hosil boʻladigan tuzli manbalar vanamakoblar. bu konlardan choʻktirish yoʻli bilan tosh tuzining 50% dan ortigʻi qazib olinadi. zamonaviy tuz konlari (shoʻr koʻl, qoʻltiq va lagunalar) yer yuzida keng tarqalgan boʻlib, bu tipga …

4 / 14

namangan_viloyati_namangan_shahar_70_umumiy_o'rta_ta'lim_maktabi - Page 4

5 / 14

namangan_viloyati_namangan_shahar_70_umumiy_o'rta_ta'lim_maktabi - Page 5

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 14 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"namangan_viloyati_namangan_shahar_70_umumiy_o'rta_ta'lim_maktabi" haqida

namangan viloyati namangan shahar 70-umumiy o’rta ta’lim maktabi o’qituvchisi abdullayeva feruzaning “kimyo ” darslarida “tuzlar” mavzusida tayyorlagan taqdimoti. reja: 1.tashkiliy qism 2.pedagogik iqlim yaratish 3.oyning muhum sanalari 4.o’tilgan mavzuni sòrash 5.yangi mavzu bayoni 6.mustahkamlash 7.uyga vazifa tuzlar tuzlar — kimyoviy birikmalar sinfi; oddiy sharoitda ionli tuzilishga ega boʻlgan kristall moddalar. ularga metall kationlari va kislota qoldigʻi anionlaridan tashkil topgan moddalar kiradi. elektrolitik dissotsiatsiya nazariyasiga muvofiq, tuzlar eritmada musbat zaryadlangan ionlar — kationlar (asosan, metallar) va manfiy zaryadlangan iondar — anionlarga dissotsilanadigan kimyoviy birikmalardir. tuzlar quyidagi turlarga boʻlinadi: oʻrta (yoki neytral) tuzlar, nordon (yoki gi...

Bu fayl PPTX formatida 14 sahifadan iborat (3,9 MB). "namangan_viloyati_namangan_shahar_70_umumiy_o'rta_ta'lim_maktabi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: namangan_viloyati_namangan_shah… PPTX 14 sahifa Bepul yuklash Telegram