zarnigor opa ko'makchi mavzusi

PPTX 18 sahifa 3,9 MB Bepul yuklash

18 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 3,9 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 18

Yangilangan May 2026

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 18

tayyorladi: namangan viloyati norin tumani 14-maktab ona tili va adabiyoti fani o’qituvchisi jalolova zarnigor xolmamatovna 7-sinflar uchun ko’makchi mavzusi ko‘makchilarning o‘rganilishi. a b c d ko‘makchining shakliy xususiyatiga ko‘ra turlari. ko‘makchilarning xususiyatlari va bildirgan ma’nolari. ko‘makchi va qo‘shimchalar ma’nodoshligi. reja: e foydalanilgan adabiyotlar ro‘yhati. ko‘makchilarning o‘rganilishi turkiy tillarda (jumladan, o‘zbek tilida ham) ko‘makchi ko‘pdan buyon tilshunoslarning tekshirish manbai bo‘lib kelmoqda. o‘zbek tilidagi ko‘makchiga birinchi bo‘lib mukammal ta’rifni a.n.kononov bergan: «ko‘makchilar shunday bir gruppa so‘zlarki, ular ot bilan yoki obyekt bilan predikat orasidagi qurol-vosita, maqsad, sabab, payt, masofa, yo‘nalish, o‘xshatish kabi munosabatning yaratilishida xizmat qiladi». sh.shoabdurahmonov ham o‘zining «yordamchi so‘zlar» asarida ko‘makchiga shunday ta’rif bergan: «ko‘makchi obyektning obyektga yoki obyektning predikatga bo‘lgan turli grammatik munosabatini ko‘rsatuvchi yordamchi so‘zdir». darhaqiqat, ko‘makchi mustaqil so‘z orasidagi tobe munosabatni ifodalash va kelishik ma’nosini aniqlashtirish, to‘ldirish uchun xizmat qiladi. shu xususiyati bilan ko‘makchi bog‘lovchi va yuklamadan farq qiladi. ko‘makchi – ot, olmosh, harakat nomi va si- …

2 / 18

aqida birga holda sof ko‘makchi boshqa so‘zga birikkan holda turli munosabatni anglatadi. jumladan, bilan ko‘makchisi o‘zbek tilida asosan ko‘makchi, ba’zan bog‘lovchi vazifasida ishlatiladi. shuning uchun bu ko‘makchi turi yordamchi so‘zdan birining o‘rnida ikkinchisi qo‘llanilishi nuqtayi nazaridan ko‘makchi-bog‘lovchi atamasi ostida ham o‘rganilmoqda. bilan yordamchisining etimologiyasi haqida prof.a.n.kononov v.v.radlov, j.deni kabi qator turkiyshunoslarning fikrini e’tiborga olib, uning birlan so‘zidan kelib chiqqani aytiladi. bilan yordamchisining birla, birlan, bila, ila, -la shakllari vazn, qofiya va uslub talabiga ko‘ra ko‘proq poeziyada uchraydi. chunonchi, baxt ila to‘lib-toshgan go‘zal oy deraza tagida o‘sgan daraxt barglarida mudrab yotadi. (r. thokur) “bilan” ko‘makchisining bildirgan ma’nolari birgalik vosita payt sabab holat “uchun” ko‘makchisining bildirgan ma’nolari atal-ganlik maqsad sabab evaz kabi, singari, yanglig‘ ko‘makchisi bir narsani boshqa narsaga o‘xshatish, chog‘ishtirish ma’nosini anglatadi. masalan, ukam men kabi bechora… g‘am chekib yotgandir (oybek). qadar, dovur ko‘makchisi hokim bo‘lakka tobelanish munosabatini yuzaga chiqarar ekan, bunda o‘rin, payt ma’nosini ifodalaydi. qadar ko‘makchisi -ga qo‘shimchali ot …

3 / 18

anglig‘ ochilib bizga bir bor qaramaysiz. ko‘makchidan bilan, uchun, kabi, singari, yanglig‘, sayin, sari, sababli, orqali, tufayli, chog‘li, bo‘ylab, haqida, to‘g‘risida kabilar o‘zi birikib kelgan so‘zga hech qanday qo‘shimchasiz bog‘lanadi; tomon, qadar, qarshi, qaraganda, doir, binoan, qaramay kabi ko‘makchi o‘zi birikib kelgan so‘zdan -ga qo‘shimchasini qabul qilishni talab qiladi: qonunga binoan, ukasiga qaraganda, baxtga qarshi; so‘ng, keyin, boshqa, tashqari, buyon, avval, ilgari, boshlab ko‘makchisi -dan qo‘shimchali so‘z bilan birikadi: bundan avval, o‘qishdan keyin, tanaffusdan so‘ng kabi. ko‘makchi va qo‘shimchalar ma’nodoshligi qo‘shimcha ko‘makchi misol -dek kabi, singari, yanglig‘ xona suv quygandek (kabi) jimjit. -ga tomon, bo‘ylab u dalaga (tomon, bo‘ylab) ketdi. -ga uchun bu sovg‘ani onamga (uchun) oldim. -dan uchun, orqali mehnatsevarligidan (uchun) obro‘ topdi. radiodan (orqali) eshitdi. -cha qadar ular kechgacha (qadar) o‘tirishdi. -da bilan qo‘lida (bilan) terdi. shuni ta’kidlash kerakki, ma’- noni ifodalashda kelishik bilan ko‘makchi ma’lum darajada bir- biridan farqlanadi. kelishik qo‘- shimchasi orqali ifodalangan ma’-no aniq, ko‘makchi …

4 / 18

5 / 18

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 18 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"zarnigor opa ko'makchi mavzusi" haqida

tayyorladi: namangan viloyati norin tumani 14-maktab ona tili va adabiyoti fani o’qituvchisi jalolova zarnigor xolmamatovna 7-sinflar uchun ko’makchi mavzusi ko‘makchilarning o‘rganilishi. a b c d ko‘makchining shakliy xususiyatiga ko‘ra turlari. ko‘makchilarning xususiyatlari va bildirgan ma’nolari. ko‘makchi va qo‘shimchalar ma’nodoshligi. reja: e foydalanilgan adabiyotlar ro‘yhati. ko‘makchilarning o‘rganilishi turkiy tillarda (jumladan, o‘zbek tilida ham) ko‘makchi ko‘pdan buyon tilshunoslarning tekshirish manbai bo‘lib kelmoqda. o‘zbek tilidagi ko‘makchiga birinchi bo‘lib mukammal ta’rifni a.n.kononov bergan: «ko‘makchilar shunday bir gruppa so‘zlarki, ular ot bilan yoki obyekt bilan predikat orasidagi qurol-vosita, maqsad, sabab, payt, masofa, yo‘nalish, o‘xshatish kabi munosabatning...

Bu fayl PPTX formatida 18 sahifadan iborat (3,9 MB). "zarnigor opa ko'makchi mavzusi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: zarnigor opa ko'makchi mavzusi PPTX 18 sahifa Bepul yuklash Telegram