yog`lar kimyosi fanining rivojlanish bosqichlari

DOC 72,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1404224119_52165.doc yog`lar kimyosi fanining rivojlanish bosqichlari. reja: 1.yog`lar kimyosi fanining rivojlanish bosqichlari. 2.lipidlar haqida asosiy tushuncha 2.1.lipidlar klassifikatsiyasi. 2.2.yog`larning organizmlardagi lokalizatsiyasi. 2.3.yog`larning fiziologik ahamiyati. 1.yog`lar kimyosi fanining rivojlanish bosqichlari yog` va moylardan asrlar bo`yi faqat oziqlanish uchungina emas, balki sovunlar, kosmetika (upa-elik) materiallari, meditsina materiallari, himoya va dekoratsiya qatlamlari, bo`yoqlar va hokazolar ishlab chiqarishda foydalanilgan. o`tgan xix asrning o`rtalariga qadar yog` va moylardan foydalanish insoniyatning bir necha yuz yillab yig`gan empirik (sodda, oddiy, umumiy) bilimlariga asoslanadi. organik kimyo fanining yuzaga kelishi bilan birga yog`larning kimyoviy tabiatiga xos bo`lgan bir necha kashfiyotlar qilina boshlandi. 1783 yilda sheele glitserinni kashf etdi, 1813-1823 yillarda shevrel’ yog`larning glitseridli tabiatini anikladi va ulardan bir necha kislotani, jumladan butan, pentan, geksan, stearin va olein kislotalarini ajratib oldi. 1819 yilda pute olein kislotasini elaidin kislotasiga aylantirdi, o`z navbatida 1832 yilda bude aralashmalarsiz toza holdagi elaidin kislotasini ajratib oldi. 1828 yilda gusserov to`yingan va to`yinmagan yog` kislotalarini ajratish …

boshlab yog`-moy mahsulotlarini qayta ishlash sohasida ancha amaliy natijalarga erishila boshlandi. masalan: margarin va linoleum ishlab chiqarish yo`lga qo`yildi. yog`lar kimyosi sohasidagi fundamental tadqiqotlar taraqqiyoti esa bu paytga kelib birmuncha sekinlashdi. faqatgina xix asrning oxirida qozon universiteti professori a.m.zaytsev va uning shogirdlari tadqiqotlari bu yunalishdagi izlanishlarni tezlashtirdi. bu izlanishlar natijasida to`yinmagan yog` kislotalarining izomerlari aniqlandi, to`yinmagan yog` kislotalarining okisdlanishi, sulfat kislotasining yog` kislotalariga ta’siri va boshqa ko`pgina reaktsiyalar o`rganildi. a.m.zaytsevning shogirdi xar’kov texnologiya institutining professori s.a.fokin moylarning qurishi va termik ta’sir ostidagi ba’zi o`zgarishlarini, shu jumladan bunday o`zgarishlarning katalizatorlar ishtirokida amalga oshish jarayonlarini tadqiqot eta boshladi. yog`lar gidrogenizatsiyasi jarayonlarini o`rganib turib, u qozon yog` zavodida ushbu jarayonni ishlab chiqarish sharoitida amalga oshirdi. xxasr boshlarida yog`lar kimyosi sohasidagi tadqiqotlar va izlanishlar yana avj oldi. maxsus ilmiy jurnallar ta’sis etila boshlandi. 30-yillarda ushbu mavzudagi chop etiladigan materiallar soni yiliga 800 taga yetdi. liverpul’ universiteti professori t.p.gil’dich va amerikalik doktor g.s.djeymson yog`lar va …

a respublikamizdagi ko`pgina ilmiy - tadqiqot institutlari va oliy o`quv yurtlari, xususan toshkent kimyo texnologiya instituti, buxoro oziq-ovqat va yengil sanoat texnologiyasi instituti va boshqa muassasalarning ilmiy xodimlar tinmay izlanishlar olib borishmoqda. 1.2.yog`lar va moyli xom ashyo kimyosi fanining maqsadi va asosiy vazifalari. «yog`lar va moyli xom ashyo kimyosi» fanini o`qitishdan maqsad kimyoviy nuqtai-nazardan har qanday texnologik muammolarning mohiyatiga yetib, uni mustaqil hal eta oladigan yog`lar texnologiyasi bo`yicha mutaxassis-texnologlar va bo`lajak ilmiy xodimlar tayyorlashdir. fanning asosiy vazifasi talabalarni yog` mahsulotlari ishlab chiqarish va ularni qayta ishlash texnologik jarayonlarida sodir bo`ladigan kimyoviy hodisalar bilan tanishtirish, ularga shu yo`nalishdagi asosiy ilmiy-texnologik muammolar va ularni echish yo`llari haqida ma’lumot berishdir. bu fan boshqa kimyoviy, fizik-kimyoviy fanlar, shuningdek texnologik fanlar bilan uzviy bog`langandir. 2.lipidlar haqida asosiy tushuncha o`simliklar va tirik organizmlarda shunday bir turli-tuman tarkibli moddalar guruhi borki, ular boshqa moddalardan quyidagi xossalari bilan ajralib turadi: - suvda erimasligi va organik erituvchilarda eruvchanligi; -tarkibida …

ar) yog`larning asosini tashkil etadi; · tserinlar-yuqori molekulyar yog` kislotalari va alifalik qatorning bir atomli yuqori molekulyar spirtlari efiri. tserinlar mumlarning asosini tashkil etadi. · mikrozidlar – shakar moddasi (tregaloza) va yog` kislotalari efiri. · tserollar – yuqori spirtlarning oddiy efirlari. · uglevodorodlar. murakkab lipidlar. bu guruhga fosfolipidlar, glyukozidolipidlar, lipoproteidlar kabi birikmalar kiradi. tsiklik lipidlar. bu guruhga quyidagilar kiradi: · alitsiklik yuqori molekulyar kislotalarning glitserinli efirlari · alitsiklik spirtlar yoki sterinlar (sterollar) va ularning yuqori molekulyar alifatik yog` kislotalari bilan hosil qilgan efirlari. yog`larning organizmlardagi lokalizatsiyasi. tirik organizmlarda lipidlar erkin va bog`langan holda, oqsillar bilan kompleks birikma hosil qilgan holda: lipoproteidlar va proteolepidlar holida bo`ladi. lipidlarning biokimyoviy va fiziologik funktsiyalari juda xilma-xil bo`lib, hali to`la o`rganilmagan . yog`lar asosan triatsilglitserinlardan tashkil topgan bo`lib, ularning tarkibida yo`ldosh moddalar sifatida boshqa lipidlar ham bo`ladi. barcha ma`lum lipidlar ichida yog`lar eng katta guruhni tashkil etadi. yog`lar boshqa lipidlar kabi asosan organizmlarning to`qima hujayralari …

ish, ekstraktsiyalash kabi) ularning tarkibida yo`ldosh moddalar sifatida erigan holda boshqa lipidlar ham ajralib chiqadi. ajratib olingan yog` tarkibida odatda 95-97% atsilglitserinlar bo`ladi. tabiatda yog`lar juda keng tarqalgan. o`simliklarning asosan urug`larida, ba`zi bir o`simliklarning esa mevasi yoki tana po`stlog`ida yog`lar to`planadi. tarkibida yog` miqdori ko`p bo`lgan o`simlik urug`lariga yog`li (yoki moyli) urug`lar deb aytiladi. bunday urug`lar yog`-moy sanoati uchun asosiy xom-ashyo hisoblanadi. bularga misol qilib quyidagilarni keltirish mumkin: urug`lar tarkibidagi yog` miqdori % paxta chigiti 17-29 kanakanop 58-70 (meva po`stlog`isiz) raps (indov) 36-40 kunjut (zig`ir) 35-58 mevalar pal’ma kokosi: kopra 65-72 yong`oqining mag`zi 51-67 zaytun mevasi mag`zi 23-49 kungaboqar (urug`i mag`zi) 29-65 o`rmon yong`og`i 58-60 kanop 30-38 o`simlik xom ashyosidan olinadigan yog`larga o`simlik moylari (ba`zi hollarda o`simlik yog`lari) deb ataladi. ular asosan yuqori molekulyar yog` kislotalarining glitseridlaridan iborat bo`lib, neftni haydash natijasida olinadigan va uglevodorodlardan tashkil topgan mineral moylardan aynan shu bilan farq qiladi. efir moylari tarkibida ham yog` kislotalarining …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "yog`lar kimyosi fanining rivojlanish bosqichlari"

1404224119_52165.doc yog`lar kimyosi fanining rivojlanish bosqichlari. reja: 1.yog`lar kimyosi fanining rivojlanish bosqichlari. 2.lipidlar haqida asosiy tushuncha 2.1.lipidlar klassifikatsiyasi. 2.2.yog`larning organizmlardagi lokalizatsiyasi. 2.3.yog`larning fiziologik ahamiyati. 1.yog`lar kimyosi fanining rivojlanish bosqichlari yog` va moylardan asrlar bo`yi faqat oziqlanish uchungina emas, balki sovunlar, kosmetika (upa-elik) materiallari, meditsina materiallari, himoya va dekoratsiya qatlamlari, bo`yoqlar va hokazolar ishlab chiqarishda foydalanilgan. o`tgan xix asrning o`rtalariga qadar yog` va moylardan foydalanish insoniyatning bir necha yuz yillab yig`gan empirik (sodda, oddiy, umumiy) bilimlariga asoslanadi. organik kimyo fanining yuzaga kelishi bilan birga yog`larning kimyoviy ...

Формат DOC, 72,5 КБ. Чтобы скачать "yog`lar kimyosi fanining rivojlanish bosqichlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: yog`lar kimyosi fanining rivojl… DOC Бесплатная загрузка Telegram