aholi guruhlarining oqilona ovqatlanishi bo`yicha amaliy ko`rsatmalar

DOC 161.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1708835572.doc aholi guruhlarining oqilona ovqatlanishi bo`yicha amaliy ko`rsatmalar reja: 1. ovqatlanish qoidalari 2. bolalar va o`smirlarning oqilona ovqatlanishi 3. maktab o`quvchilarining oqilona ovqatlanishi 4. talabalarning oqilona ovqatlanishi 5. keksalarning oqilona ovqatlanishi ovqatlanish qoidalari ba’zi bir kishilar mazali ovqat bo`lsa, uni iste’mol qilishni hamma ham uddalayveradi yoki masallig`i bo`lsa ovqat tayyorlash qiyin emas, deyishadi. lekin, odamlar ovqatlanishda va ovqat tayyorlashda ko`p xatolarga yo`l qo`yadi. ovqatga ishlatiladigan mahsulotlardan va ular tarkibidagi foydali moddalardan har doim ham to`liq holda foydalana olmaydi. ko`p hollarda masalliqlarning yarmi yoki bundan ham ko`prog`i behuda sarflanadi. ba’zan esa ovqat tayyorlashda oddiygina kimyoviy jarayonlarning farqiga bormaslik tufayli foyda o`rniga zarar ko`riladi. ma’lumki, bunday xatoliklar bir qator kassaliklarga olib kelishi mumkin. keyingi yillarda ovqatlanish va ovqat tayyorlash jarayonlarida qo`lga kiritilgan muvaffaqiyatlarning (yangi taomlar, shirinliklar, ichimliklarning yaratilishi, elektr yoki gazli o`choqlarda taomlar tayyorlash va hokazo) foyda keltirishi bilan bir qatorda zararli tomonlari ham yo`q emas. shu boisdan ham oldin ovqatlanish borasida, …

bo`lmasligi, qorin va ichaklarning damlashi kabi bir qator noxush holatlar kuzatiladi. lekin, me’da-ichaklari sog`lom, yosh, kuchga to`la odamlar bunday ahvolga tushmasligi ham mumkin, chunki ularning taom hazm qilish sistemasi baquvvat bo`lib, ancha eskirgan taomlarni qayta ishlab, hazm qilib yuboradi. yoshi anchaga borgan yoki bemor odamlarda bunday ichki imkoniyatlar bo`lmasligi tufayli qolgan taomlar iste’mol qilinsa, yuqorida eslatilgan noxush holatlar kelib chiqadi. masalaning yana bir muhim tomoni shundaki, agar pishirilgan taom bizning issiq iqlim sharoitida uzoq turib qolsa, ko`rsatilgan jarayonlardan tashqari, har xil mikroorganizmlar tez ko`payib ketadi, taom o`zining sifatini tamoman yo`qotib qo`yadi. yozda ovqatlanish bilan bog`liq bo`lgan zaharlanishlarning ham asosiy sababi shunda. shuning uchun ham umumiy ovqatlanish korxonalarida, dam olish uylarida, yozgi oromgohlarda va ro`zg`orda taomni bugun tayyorlab qo`yib, ertaga ishlatish odatidan tamoman voz kechish kerak. ota-bobolarimiz ovqat tayyorlanganidan keyin uni o`sha kuni iste’mol qilish qoidasiga azaldan amal qilib kelishgan. ikkinchidan, kraxmalga boy mahsulotlardan tayyorlangan taomlar, masalan, bo`tqalar, ertangi kunga qoldirilganda …

n kundalik ovqat tarkibida qaynatilmagan «tirik» ko`katlar, poliz mahsulotlari, sabzavot va boshqa o`simlik mahsulotlari qancha ko`p bo`lsa, shuncha yaxshi. to`rtinchidan, ovqatlanishni oqilona tashkil qilishda yil fasllarini ham hisobga olish kerak. masalan, bahor va yoz paytlari kundalik ratsionning ko`p qismini o`simlik mahsulotlari, mevalar, poliz mahsulotlari tashkil qilishi maqsadga muvofiq. bundan oldingi boblarda ko`rsatib o`tilganidek, yozning issiq kunlarida esa muhit haroratining organizm haroratiga yaqinlashib qolishi yoki undan yuqori bo`lishi tanadagi ortiqcha haroratning tashqariga o`tishini juda qiyinlashtiradi. shuning uchun ham yoz kunlari taomning ko`p iste’mol qilinishi kishini qiynab qo`yadi. odam o`zini yomon seza boshlaydi, nafas olish og`irlashadi, ko`p miqsorda suv, choy ichadi. shunga qaramasdan, ko`pgina choyxona va oshxonalarda tushlik uchun yog`li ovqat tayyorlash odat tusiga kirib qolgan. ishdan charchab, och qolib kelgan kishi bu ovqatlardan yeyishga majbur, natijada yuqorida eslatib o`tilgan noxush holatlar kuzatilib, kishining sog`lig`i va mehnat unumdorligiga putur yetadi. jazirama issiq kunlari ota-bobolarimiz tushlikda asosan suzmadan, sovuq suvda tayyorlangan ayron, qovun-tarvuz, …

da bahramand bo`lishi kerak. buning uchun kishida ochlik sezgisi paydo bo`lganidan keyin ovqatlanishi kerak. yetarli darajada och bo`lmasdan iste’mol qilingan har qanday mazali ovqat zo`r ishtaha bilan yeyilmaydi. ochlik sezgisidan tashqari yana ishtaha tuyg`usi ham ovqatni tez hazm bo`lishida muhim ahamiyatga ega. iste’mol qilingan ovqatning qiyin hazm bo`lishi ko`pincha ochlik va ishtaha tuyg`usisiz ovqatlanish natijasidir. shuning uchun ovqatlanish vaqtida taomdan yetarli darajada bahramand bo`lishda yaxshi kayfiyat ham juda muhim ahamiyat kasb etadi. ovqatlanish shoshilinch ravishda bo`lmasligi kerak. lekin, ba’zan vaqtni qizg`anib, yo`l-yo`lakay ovqatlanayotganlarni ko`rasiz, bu albatta noto`g`ri. har qanday sharoitda ham shoshmasdan ovqatlanib olishga vaqt topsa bo`ladi. shoshilib yeyilgan ovqatning mazasini yetarli sezmay qolasiz, keyin u og`iz bo`shlig`ida yetarli darajada maydalanib, so`lak bilan yaxshi aralashmaydi. me’da va ichaklarda iste’mol qilingan ovqat tarkibiga mos fermentlar kam ajraladi yoki ajralganida ham zaif bo`ladi. bu holatlar ovqatning yaxshi hazm bo`lmasligiga, qolaversa, me’da-ichak kasalliklariga olib keladi. oltinchidan, ovqatlanganda to`yib olmaslik kerak, turganda ochlik tuyg`usi …

a har kim o`z iroda kuchini mustahkamlashi kerak, aks holda unga hech kim yordam bera olmaydi, ko`rilgan chora-tadbirlar bekorga ketadi. dono xalqimiz kam taom yeyish, ovqatlanganda uni saralab iste’mol qilish haqida juda ko`p hikmatlar yaratgan. masalan, buyuk bobokalonimiz mir alisher navoiyning «og`izga kelganni deyish nodonning ishi, oldiga qo`yilganni yeyish hayvonning ishi» degan hikmatlarida katta ma’no bor. qadimgi hindilarda shunday hikmat bor. xudo har kimni yaratganda unga atab ma’lum miqdorda oziq-ovqat ham belgilab berar ekan. kimki uni tezroq yeb bitirsa, umri ham shuncha tez tugar ekan. bundan chiqadigan mantiqiy xulosa shuki, oziq-ovqatlar qancha tejab iste’mol qilinsa, umr shuncha uzun bo`ladi. bolalar va o`smirlarning oqilona ovqatlanishi ma’lumki, bolalar va o`smirlar organizmi katta kishilar organizmidan farq qilib, birinchidan, ularda ko`pgina organ va a’zolar rivojlanishda bo`ladi. ikkinchidan, ular asab tizimida qo`zg`alish jarayoni to`xtalish ustun turadi, o`zlari ancha serharakat bo`lishadi. uchinchidan, noqulay muhit omillari (zaharli moddalar, issiq yoki sovuq harorat, past yoki yuqori bosim, ochlik, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "aholi guruhlarining oqilona ovqatlanishi bo`yicha amaliy ko`rsatmalar"

1708835572.doc aholi guruhlarining oqilona ovqatlanishi bo`yicha amaliy ko`rsatmalar reja: 1. ovqatlanish qoidalari 2. bolalar va o`smirlarning oqilona ovqatlanishi 3. maktab o`quvchilarining oqilona ovqatlanishi 4. talabalarning oqilona ovqatlanishi 5. keksalarning oqilona ovqatlanishi ovqatlanish qoidalari ba’zi bir kishilar mazali ovqat bo`lsa, uni iste’mol qilishni hamma ham uddalayveradi yoki masallig`i bo`lsa ovqat tayyorlash qiyin emas, deyishadi. lekin, odamlar ovqatlanishda va ovqat tayyorlashda ko`p xatolarga yo`l qo`yadi. ovqatga ishlatiladigan mahsulotlardan va ular tarkibidagi foydali moddalardan har doim ham to`liq holda foydalana olmaydi. ko`p hollarda masalliqlarning yarmi yoki bundan ham ko`prog`i behuda sarflanadi. ba’zan esa ovqat tayyorlashda oddiygina kimyoviy jarayonl...

DOC format, 161.0 KB. To download "aholi guruhlarining oqilona ovqatlanishi bo`yicha amaliy ko`rsatmalar", click the Telegram button on the left.

Tags: aholi guruhlarining oqilona ovq… DOC Free download Telegram