ovqat hazm qilish organlarining tuzilishi va vazifasi. 8 - sinf

PPTX 18.8 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1570447330.pptx human digestive system /docprops/thumbnail.jpeg powerpoint presentation 24- §. ovqat hazm qilish organlarining tuzilishi va vazifasi 8-sinf “odam va uning salomatligi” darsligi asosida. 2014 ovqat hazm qilish organlari lablar, og‘iz bo‘shlig‘i, halqum, qizilo‘ngach, me’da, o‘n ikki barmoq ichak, ingichka va yo‘g‘on ichaklar hamda me’daosti bezi va jigar kabi organlardan tashkil topgan lablar. yuqori va pastki lablar muskullardan iborat bo‘lib, ular og‘izning kirish qismini hosil qiladi. og‘iz bo‘shlig‘ida tishlar, til va so‘lak bezlarining kanalchalari joylashgan. tishlar, ularning tuzilishi va gigiyenasi.tishlar ikki xil bo‘ladi: sut tishlari — 20 ta, doimiy tishlar — 32 ta. sut tishlari bolaning olti oyligidan ikki yoshigacha chiqadi. bola olti yoshligidan to o‘n ikki yoshigacha sut tishlari tushib, ularning o‘rniga doimiy tishlar chiqadi. doimiy tishlar soni 32 ta bo‘lib, yuqori va pastki jag‘da 16 tadan, jag‘larning o‘ng va chap tomonida 8 tadan bo‘ladi. shulardan oldingi 2 tasi kesuvchi (kurak), bittasi qoziq, ikkitasi kichik oziq tish va uchtasi katta …

shda ham muhim ahamiyatga ega. tishni sog‘lom saqlash uchun har kuni uxlash oldidan tishni tish pastasi yoki tish kukuni bilan tozalash lozim. til og‘iz bo‘shlig‘ida joylashgan, muskuldan tashkil topgan organ bo‘lib, u ovqatni aralashtirib, tomoq tomonga o‘tkazish va uning ta’mini aniqlash vazifasini bajaradi. tilning eng muhim vazifalaridan biri so‘zlarning ravon talaffuz qilinishini ta’minlashdir. til uch qismdan: uchi, tanasi va ildizdan iborat. tilning ustini qoplagan shilliq qavatda sezuvchi nerv tolalarining uchlari bo‘lib, uning uchida, asosan, shirin, ildiz qismida achchiq, yon tomonlarida sho‘r va nordon ta’mlarni sezuvchi retseptorlar bo‘ladi. og‘iz bo‘shlig‘ida ovqat hazm bo‘lishida so‘lak bezlarining ahamiyati. og‘iz bo‘shlig‘iga uch juft: tilosti, jag‘osti, quloqoldi so‘lak bezlarining kanalchalari ochiladi. bu bezlardan ajralgan so‘lak og‘iz bo‘shlig‘iga quyilib, ovqatni ho‘llab, uning yutilishini qulaylashtiradi. so‘lak tarkibida uglevodlarni parchalovchi ptialin fermenti bo‘ladi. shuning uchun non og‘izda ko‘proq chaynalsa, shirin maza beradi. so‘lak tarkibida lizotsim, degan modda bo‘lib, u og‘iz bo‘shlig‘iga tushgan mikroblarni eritib yuborish xususiyatiga ega. halqum …

ular pepsin, lipaza fermentlari va xlorid kislota ajratadi. pepsin ovqat tarkibidagi oqsillarni, lipaza yog‘larni parchalaydi. xlorid kislota esa pepsin fermentining faollik kuchini oshiradi. odam me’da va ichak shirasini tekshirish maqsadida zondlash, ya’ni elastik rezina naycha kiritish metodi qo‘llaniladi. hazm qilish organlarining holatini o‘rganishda rentgenoskopiya metodidan foydalaniladi. buning uchun kasalga rentgen nurlarini o‘tkazmaydigan moddadan tayyorlangan bo‘tqa ichiriladi. so‘ngra rentgen ekranida hazm qilish nayi har xil qismlarining chegarasi aniqlab olinadi. hozirgi davrda ovqat hazm qilish sistemasini ultratovush yordamida tekshirib, tashxis qo‘yish metodi keng qo‘llaniladi. me’dada ovqat hazm bo‘lib, o‘n ikki barmoq ichakka o‘tkaziladi. o‘n ikki barmoq ichak. bu ingichka ichakning boshlang‘ich qismi bo‘lib, uzunligi o‘n ikkita barmoq eniga teng (25—30 sm) bo‘ladi. shuning uchun u o‘n ikki barmoq ichak deb ataladi. bu ichak bo‘shlig‘iga me’daosti bezining shirasi va jigarning o‘t suyuqligi quyilib turadi. me’daosti bezi suyuqligining tarkibida oqsilni parchalaydigan tripsin, yog‘larni parchalaydigan lipaza va uglevodlarni parchalaydigan amilaza fermentlari bo‘ladi. o‘n ikki barmoq …

i ovqat hazm bo‘lishida ishtirok etadi. ichak shilliq qavatida vorsinkalar bor. ular juda murakkab tuzilishga ega bo‘lib, qon va limfa tomirlari bilan yaxshi ta’minlangan. ichak shilliq qavatining 1 mm sathida 30—40 ta, ichakning butun yuzasida esa 4 millionga yaqin vorsinka bo‘ladi (45-rasm). vorsinkalar ovqat moddalarini ichak devorida hazm bo‘lishini ta’minlaydi. buni akademik a.i. ugolev aniqlagan. parchalangan ovqat vorsinkalar orqali qon va limfa tomirlariga so‘riladi. yo‘g‘on ichak ingichka ichakning davomi bo‘lib, uning uzunligi katta odamda o‘rtacha 1,5 m. u qorin bo‘shlig‘ida ingichka ichakning atrofini o‘rab turadi. yo‘g‘on ichak quyidagi qismlarga bo‘linadi: 1) ko‘richak va uning chuvalchangsimon o‘simtasi (appendiks); 2) ko‘tariluvchi chambar ichak; 3) ko‘ndalang chambar ichak; 4) tushuvchi chambar ichak; 5) sigmasimon ichak; 6) to‘g‘ri ichak. yo‘g‘on ichak shilliq pardasida vorsinkalar bo‘lmaydi. yo‘g‘on ichakda, asosan, suv, mineral tuzlar so‘riladi. bu yerda ovqat qoldig‘i quyilib, najas sifatida to‘g‘ri ichak orqali tashqariga chiqariladi. savol va topshiriqlar ovqat hazm qilish sistemasiga qaysi organlar kiradi? …

ovqat hazm qilish organlarining tuzilishi va vazifasi. 8 - sinf - Page 5

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ovqat hazm qilish organlarining tuzilishi va vazifasi. 8 - sinf"

1570447330.pptx human digestive system /docprops/thumbnail.jpeg powerpoint presentation 24- §. ovqat hazm qilish organlarining tuzilishi va vazifasi 8-sinf “odam va uning salomatligi” darsligi asosida. 2014 ovqat hazm qilish organlari lablar, og‘iz bo‘shlig‘i, halqum, qizilo‘ngach, me’da, o‘n ikki barmoq ichak, ingichka va yo‘g‘on ichaklar hamda me’daosti bezi va jigar kabi organlardan tashkil topgan lablar. yuqori va pastki lablar muskullardan iborat bo‘lib, ular og‘izning kirish qismini hosil qiladi. og‘iz bo‘shlig‘ida tishlar, til va so‘lak bezlarining kanalchalari joylashgan. tishlar, ularning tuzilishi va gigiyenasi.tishlar ikki xil bo‘ladi: sut tishlari — 20 ta, doimiy tishlar — 32 ta. sut tishlari bolaning olti oyligidan ikki yoshigacha chiqadi. bola olti yoshligidan to o‘n ikki yos...

PPTX format, 18.8 MB. To download "ovqat hazm qilish organlarining tuzilishi va vazifasi. 8 - sinf", click the Telegram button on the left.

Tags: ovqat hazm qilish organlarining… PPTX Free download Telegram