alisher navoiy- xamsa

PDF 413 pages 2.3 MB Free download

413 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.3 MB

File type PDF

Pages 413

Updated May 2026

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 413

uєk: 821.512.133 kbk: 84(5є)1 n-14 navoiy, alisher xamsa / alisher navoiy; їisїartirib nashrga tayyorlovchi a.іojiaіmedov; mas'ul muіarrir v.raіmonov. – t.: yangi asr av- lodi, 2014. – 416 b. isbn 978-9943-27-082-4 mazkur kitobda alisher navoiy «xamsa»sidagi barcha dostonlarning mazmuni bayon їilingan. ularda shoir tomonidan tasvirlangan turli voїea-іodisalar aks ettirilgan, faїat kirish їismlari, me'yoridan chєzi- lib ketgan manzaralar, monologlar bir oz їisїartirilgan. ushbu navoiy dostonlarining nasriy talїini alloma shoirimizning turkiy she'riyat- ning gultoji іisoblanmish «xamsa» she'riy dostonlarini anglab oli- shingizga yordam beradi, deb єylaymiz. uєk: 821.512.133 kbk: 84(5є)1 їisїartirib nashrga tayyorlovchi: anvar іojiaіmedov mas'ul muіarrir: vaіob raіmonov isbn 978-9943-27-082-4 © alisher navoiy. «xamsa», «yangi asr avlodi», 2014 yil. 3 buyuk badiiy obida єrta asrlar sharї adabiyoti, xususan, forsiy va tur- kiy she'riyat rivojida «xamsa»chilik an'anasi aloіida aіamiyatga ega bєldi. bu an'ananing boshlanishiga buyuk ozarbayjon shoiri nizomiy ganjaviyning xii asrning ikkinchi yarmi va xiii asr boshida yaratgan «maxzan ul- asror» (1174–1177), «xisrav va …

2 / 413

va bu an' ananing boshlovchisi bєlib maydonga chiїdi. xv asrda yashagan aksariyat shoirlar «xamsa»ga єxshatma bitishga іarakat їilgan bєlsalar іam, kєplari bir yoki bir necha asar yaratishga erishdilar. chunonchi, mavlono ashraf, mavlono abdullo, kotibiy nizomiyning bir їator dos- tonlariga javob bitgan bєlsalar, mavlono faseі rumiy uning «maxzan ul-asror»iga, xoja іasan xizrshoі «layli va majnun» dostoniga єxshatma dostonlar yozishgan. lekin 4 ikki buyuk ijodkor: abduraіmon jomiy va alisher na- voiygina tєliї «xamsa» yaratishga erishdilar. jomiy asari beshta emas, etti dostonni єz ichiga olib, «dengizlar siri», «lujjatul asror» (875–876 і.), «tuіfatul aіror», «sabіat ul-abror» (887 і.), «yusuf va zulayіo» (888 і.), «layli va majnun» (889 і.), «xi- radnomai iskandariy» («iskandar іikmatnomasi») (890 і.) dos tonlaridan iborat bєlib, «іaft avrang» («etti taxt») deb іam ataladi. yuїorida nomi keltirilgan asarlarning barchasi єsha davr an'anasiga muvofiї fors-tojik tilida bitilgan edi. natijada, ularni shu tilni biladigan kitobxonlargina єїib, boshїa xalїlar vakillari ulardan bebaіra їolar, ba'- zan …

3 / 413

lalar єz aksini topgan, asar voїea- lari, timsollarga ba'zi єzgarishlar kiritilgan, tasviriy- uslubiy tamoyillar іam bir їator yangiliklar bilan boyi- tilgan, badiiylik o'oyat rivojlantirilgan, іar їaysi mil- liy til boyliklari va gєzalliklaridan yanada unumliroї foydalanilgan. 5 alisher navoiy їalamiga mansub besh doston, shoirning ta'kidiga їaraganda, jami 30 oy — 2 yarim yil ichida yaratil- gan bєlsa-da, bu asarlarning іar birini kєp yillik ijodiy meіnatning natijasi deb їarash kerak. zero, yoshlikdan shu uluo' maїsadni єz oldiga їєygan shoir «xamsa» yaratish ishi- ga avvaldan kirishgan, shu maїsadda yuzlab tarixiy, ilmiy va adabiy kitoblarni єrganib chiїїan va ularni tadїiї etgan, bir-biri bilan їiyoslab, єz xulosalarini kєplab ustozlari va fikrdoshlari sinovidan іam єtkazgan edi. shuning uchun uning besh dostoni butun xalї manfaatlarini aks ettirgan, omma uchun asrlar davomida sevikli bєlib їoladigan єlmas їaіramonlar їiyofalari bilan limmo-limdir. navoiy єz «xamsa»sini yaratar ekan, nizomiy va deіla- viylar yaratgan ayrim ijobiy їaіramonlar їiyofasini kes- kin єzgartirish, aniїroo'i …

4 / 413

mazmun kasb etishi іam doston o'oyaviy-badiiy їimmatini o'oyatda oshirib yubor- gan. navoiy «xamsa»si їaіramonlari asrlar davomida ne- cha-necha avlodlar uchun ma'naviyat va odobda, odamiylik va jasoratda, xalїparvarlik va saxovatda єrnak bєlib xizmat 6 їiladigan yorїin badiiy siymolar bєldi. farіod va їays, suіayl va sa'd, axiy va farrux, muїbil va jєna kabi betakror їiyofalar, shirin va layli, meіr va meіinbonu, dilorom va boshїa ma'naviy barkamol ayollar timsollari navoiy asridan boshlab іanuzgacha yoshlarimizni olijanob fazilatlar ruіida tarbiyalab kelmoїda. daіo ijodkorimiz- ning navoiy va asar їaіramonlari nomidan aytilgan: odami ersang, demagil odami, oniki yєї xalї o'amidin o'ami. ...boshni fido ayla ato їoshio'a, jismni їil sadїa ano boshio'a. ...jaіonda neki їilmish odamizod, tafakkur birla bilmish odamizod. ...birovkim, jaіonda sєzi rostdir, erur dol angakim єzi rostdur. ...ki іar kim ayon etsa yaxshi їilio', etar yaxshiliїdan anga yaxshilio' kabi dono fikrlari mustaїillik davrida іam іayot darsligi bєlib xizmat їilib, yoshlarimizni barkamol insonlar sifa- tida tarbiyalashimizga yordam …

5 / 413

bєlo'ay bu!» alisher navoiy «xamsa»si dostonlari esa puxta tuzili- shi, voїea-іodisalarning izchil rivojlanishi bilan ajra- lib turadi. shoir єz asarlari їaіramonlarining іar bir xatti-іarakatini, ichki olamini ijtimoiy va ruіiy jiіat- dan asoslashga aloіida diїїat їiladi. іar їaysi asarning boshlanish їismida їaіramonlarning kelajakdagi voїea- larga, їaіramonliklarga, sevgi-sadoїatga, sabr-їanoatga, ilmiy-muіandislik muammolarini іal їilishga, іunar soіasiga tayyorlaydi, shuning uchun ularning faoliyatlari єїuvchida ishonch іosil їiladi. farіod, їays, iskandar, suіayl, sa'd, axiy kabi їaіramonlar shunday fazilatlari bilan єїuvchi muіabbatini їozonadi. navoiy, ayniїsa, єzi yaratgan їaіramonlarning ichki dunyo sini, ruіiyatini tєlaїonli aks ettiradi. farіodning salosil їal'asidagi kechinmalari, majnunning dasht va saіrodagi chekkan iztiroblari, ka'ba іuzuridagi nolish- lari, laylining alamli dil sєzlari, iskandarning onasi- ga maktubi kabi єnlab tasvirlarda їalb kechinmalarining dardli ifodalari o'oyat ta'sirchan ifodalangani kєzga yaїїol tashlanib turadi. shoir «xamsa»da tabiat va inson munosabatlarini eng jozibador, eng nafis, eng ta'sirchan aks ettiradi. tabiat- dagi іar bir mavjudot, burjlaru fasllar, oyu yulduzlar, іar їaysi єsimlik, …

Want to read more?

Download all 413 pages for free via Telegram.

Download full file

About "alisher navoiy- xamsa"

uєk: 821.512.133 kbk: 84(5є)1 n-14 navoiy, alisher xamsa / alisher navoiy; їisїartirib nashrga tayyorlovchi a.іojiaіmedov; mas'ul muіarrir v.raіmonov. – t.: yangi asr av- lodi, 2014. – 416 b. isbn 978-9943-27-082-4 mazkur kitobda alisher navoiy «xamsa»sidagi barcha dostonlarning mazmuni bayon їilingan. ularda shoir tomonidan tasvirlangan turli voїea-іodisalar aks ettirilgan, faїat kirish їismlari, me'yoridan chєzi- lib ketgan manzaralar, monologlar bir oz їisїartirilgan. ushbu navoiy dostonlarining nasriy talїini alloma shoirimizning turkiy she'riyat- ning gultoji іisoblanmish «xamsa» she'riy dostonlarini anglab oli- shingizga yordam beradi, deb єylaymiz. uєk: 821.512.133 kbk: 84(5є)1 їisїartirib nashrga tayyorlovchi: anvar іojiaіmedov mas'ul muіarrir: vaіob raіmonov isbn 978-9943-27-082-4...

This file contains 413 pages in PDF format (2.3 MB). To download "alisher navoiy- xamsa", click the Telegram button on the left.

Tags: alisher navoiy- xamsa PDF 413 pages Free download Telegram