ayirish sistemasining ahamiyati. 8 - sinf

PPTX 1,6 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1570449609.pptx /docprops/thumbnail.jpeg slide 1 30- §. ayirish sistemasining ahamiyati 8-sinf “odam va uning salomatligi” darsligi asosida. 2014 1 ovqat tarkibida iste’mol qilingan oqsil, yog‘, uglevodlar, suv, tuzlar me’da-ichaklardan qonga so‘rilib, jigarga boradi, unda keraksiz (zaharli) moddalardan tozalangach, yana qon orqali tananing barcha to‘qima va hujayralariga tarqaladi. hujayralarda moddalar almashinuvi natijasida bu oziq moddalar kislorod bilan oksidlanib, parchalanadi. bu jarayonlar natijasida organizm uchun zararli moddalar (siydik kislota, qoldiq azot, mochevina, kreatinin, karbonat angidrid kabilar) hosil bo‘ladi. bu zararli qoldiq moddalar hujayralardan qonga o‘tib, ayirish organlari orqali tashqariga chiqarib yuboriladi ayirish organlariga buyrak, teri, o‘pka kiradi. moddalar almashinuvi natijasida hosil bo‘lgan gazsimon moddalar (karbonat angidrid) nafas olish organlari orqali tashqariga chiqariladi. siydik kislota, qoldiq azot, tuzlar suvda erigan holda buyraklar orqali siydik tarkibida ajratiladi. suv, tuzlar va qoldiq azotning oz qismi teri orqali ter sifatida tashqariga chiqariladi. siydik ayirish organlarining tuzilishi va funksiyasi. siydik ayirish organlari ayirish sistemasining asosiy qismi hisoblanadi. siydik …

ena qon tomiri chiqadi. shuningdek, buyrak darvozasi orqali siydik yo‘li ham chiqadi. har bir buyrakning og‘irligi o‘rtacha 150 g keladi. buyrak bo‘ylamasiga kesib qaralganda, uning to‘qimasi ikki qavatdan: tashqi qoramtir po‘st qavat va ichki oqimtir mag‘iz qavatdan iborat ekanligi ko‘rinadi. buyrak to‘qimasi murakkab mikroskopik tuzilishga ega bo‘lgan nefronlardan tashkil topgan. har qaysi buyrakda 1 mln atrofida nefron bor. buyrak nefronlarida arteriya kapillarlari orqali qonning suyuq qismi filtrlanib, buyrak kapsulasiga o‘tadi va siydik hosil bo‘ladi buyrakda siydik hosil bo‘lishi. buyrakda siydik hosil bo‘lishi ikki faza (davr)ga bo‘linadi. birinchi davr — filtratsiya davri, u birlamchi siydik hosil bo‘lishidan iborat. bunda nefronlardagi arteriya kapillarlari orqali qonning suyuq qismi filtrlanib, nefron bo‘shlig‘iga (kapsulaga) o‘tadi. bu jarayonning o‘tishi kapillarlardagi bosimning yuqori, kapsuladagi bosimning past bo‘lishiga bog‘liq. birlamchi siydikning tarkibi qon plazmasining tarkibiga yaqin. unda faqat oqsil bo‘lmaydi. chunki u kapillar qon tomirlarining devoridan filtrlanib o‘tmaydi. kapsuladagi birlamchi siydik kalavasimon kanalchalarga o‘tadi. bu kanalchalarning devori orqali …

giga tutashadi. siydik yo‘lining uzunligi katta yoshli odamda o‘rtacha 30 sm bo‘ladi. buyrakda filtrlanib hosil bo‘lgan siydik, siydik yo‘li orqali siydik pufagiga uzluksiz quyilib turadi. siydik pufagi qorinning pastki qismida chanoq sohasida joylashgan bo‘lib, uning hajmi katta odamda 500—700 ml bo‘ladi. buyrak funksiyasining boshqarilishi. buyrakda siydik hosil bo‘lishi nerv va gumoral yo‘l bilan boshqariladi. simpatik nerv tolalari buyrak qon tomirlarini toraytirib, siydik ajralishini kamaytiradi. parasimpatik nerv tolalari esa buyrak qon tomirlarini kengaytirib, siydik ajralishini ko‘paytiradi. bu nervlarning markazi orqa va bosh miyada joylashgan. bosh miyaning pastki sohasida joylashgan gipofiz bezining orqa bo‘lagida sintezlanadigan antidiuretik gormon (adg) buyrak egri-bugri kanalchalarining devoriga ta’sir etib, reabsorbsiya jarayonini kuchaytiradi va siydik ajralishini kamaytiradi. qalqonsimon bezda sintezlanadigan tiroksin gormoni, aksincha, reabsorbsiya jarayonini pasaytirib, siydik ajralishini ko‘paytiradi. siydik ayirish organlarining ko‘p uchraydigan kasalliklari. buyraklarda tosh paydo bo‘lishi kasalligining sababi ovqat tarkibida tuzni ko‘p iste’mol qilish, kam harakatlanish hisoblanadi. buyraklarning yallig‘lanish kasalliklari (nefrit, piyelonefrit)ning sababi tomoqdagi bodomsimon …

ayirish sistemasining ahamiyati. 8 - sinf - Page 4

ayirish sistemasining ahamiyati. 8 - sinf - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ayirish sistemasining ahamiyati. 8 - sinf"

1570449609.pptx /docprops/thumbnail.jpeg slide 1 30- §. ayirish sistemasining ahamiyati 8-sinf “odam va uning salomatligi” darsligi asosida. 2014 1 ovqat tarkibida iste’mol qilingan oqsil, yog‘, uglevodlar, suv, tuzlar me’da-ichaklardan qonga so‘rilib, jigarga boradi, unda keraksiz (zaharli) moddalardan tozalangach, yana qon orqali tananing barcha to‘qima va hujayralariga tarqaladi. hujayralarda moddalar almashinuvi natijasida bu oziq moddalar kislorod bilan oksidlanib, parchalanadi. bu jarayonlar natijasida organizm uchun zararli moddalar (siydik kislota, qoldiq azot, mochevina, kreatinin, karbonat angidrid kabilar) hosil bo‘ladi. bu zararli qoldiq moddalar hujayralardan qonga o‘tib, ayirish organlari orqali tashqariga chiqarib yuboriladi ayirish organlariga buyrak, teri, o‘pka kiradi. mo...

Формат PPTX, 1,6 МБ. Чтобы скачать "ayirish sistemasining ahamiyati. 8 - sinf", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ayirish sistemasining ahamiyati… PPTX Бесплатная загрузка Telegram