9-sinf informatika 56.protsedura va funksiyalar+

DOCX 6 pages 31.0 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 31.0 KB

File type DOCX

Pages 6

Updated May 2026

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

@dars_ishlanma_yangi informatika-9- mavzu:protsedura va funksiyalar maqsad: 1) ta’limiy: o`quvchilarga protsedura va funksiyalar haqida ma’lumot berish; 2) tarbiyaviy: o`quvchilarga iqtisodiy tejamkorlik tarbiyasi berish; 3) oquvchilarda dasturlashda protsedura va funksiyalardan foydalanidh ko`nukmalarini rivojlantirish dts: protsedura va funksiyalar haqida ma’lumotga ega bo`lish; darsning borishi i. tashkiliy davr 1) salomlashish; 2) davomatni aniqlash. ii. takrorlash 1. fayl turdagi o‘zgaruvchi deganda nima tushuniladi? 2. faylli o‘zgaruvchi tashqi xotiradagi fayl bilan qaysi operator yordamida bog‘lanadi? 3. rewrite operatorining vazifasini aytib bering. 4. ochilgan faylni yopish uchun qaysi operator qo‘llaniladi? 5. matnli faylga ma’lumotlarni yozish uchun qaysi operatorlardan foydalaniladi? 6. faylga yangi ma’lumotlar qo‘shish uchun uni qaysi operator yordamida ochish kerak? 7. ma’lumotlarni o‘qish uchun fayl qaysi operator yordamida ochiladi? 8. matnli fayldan ma’lumotlarni o‘qish uchun qaysi operatorlardan foydalaniladi? 9. read operatori bilan readln operatorlarining farqini aytib bering. 10. readln operatorida bir nechta o‘zgaruvchi ishtirok etsa, ular qanday yoziladi? 11. eof funksiyasining vazifasini aytib bering. iii. yangi …

2 / 6

at funksiya nomiga o‘zlashtiriladi. protseduralar esa ma’lum bir amallar ketma-ketligini bajarish maqsadida tuziladi. bunda biror natijaviy qiymat hisoblanishi emas, balki berilgan amallar ketma-ketligi bajarilishining o‘zi ahamiyatga ega. masalan, dasturda tomonlari berilgan uchburchak yuzini bir necha marta hisoblash kerak bo‘lsa, funksiyadan foydalanish maqsadga muvofiq. chunki bunda har safar birgina qiymatni – uchburchakning yuzi hisoblanadi. agar uchlarining berilgan tomonlari bo‘yicha ekranda bir nechta uchburchak chizish talab etilgan bo‘lsa, tabiiyki, birgina qiymatni hisoblashga mo‘ljallangan funksiya emas, balki, ekranda uchburchak chizish jarayonini tashkil etuvchu protsedura tuzish lozim. protsedura va funksiyalarni ularga murojaat etishda beriladigan ma’lum bir qiymatlarga bog‘liq qilib tashkil etish ham mumkin. bu qiymatlar parametrlar, shu tarzda tashkil etilgan protsedura va funksiyalar esa parametrli protsedura va funksiyalar deyiladi. protsedura va funksiyalar sarlavha bilan boshlanadi. protsedura sarlavhasi quyidagi umumiy ko‘rishga ega: procedure (parametrlar); funksiya sarlavhasi quyidagi umumiy ko‘rishga ega: function (parametrlar) : ; parametrli protsedura va funksiyalarda parametrlarning turlari ham tavsiflanadi. masalan, function daraja …

3 / 6

or protsedura yoki funksiyaning ichida tavsiflangan o‘zgarmas va o‘zgaruvchilar mahalliy (lokal) o‘zgarmas va o‘zgaruvchilar deyiladi. ulardan faqat o‘zi tavsiflangan protsedura yoki funksiyaning ichida foydalanish mumkin. paskalda umumiy va mahalliy o‘zgaruvchi bir xil nomga ega bo‘lishi ham mumkin. bu holda mahalliy o‘zgaruvchi tavsiflangan protsedura yoki funksiya ichida mahalliy o‘zgaruvchining qiymati, boshqa protsedura va funksiyalarda, hamda asosiy dasturda umumiy o‘zgaruvchining qiymati hisobga olinadi. 1–misol. [20, 83], [178, 391], [211, 746] oraliqlardagi barcha butun sonlar yig‘indisini topish dasturini tuzing. yechish: berilgan uchta oraliqdagi butun sonlarning yig‘indisini hisoblash uchun parametrli takrorlash operatoridan uch marta foydalanishga to‘g‘ri keladi. masalani berilgan oraliqning boshlang‘ich va oxirgi qiymatlarini parametr sifatida olib, shu oraliqdagi butun sonlarning yig‘indisini hisoblovchi funksiyadan foydalanib ham yechish mumkin. program summa; var i, s, s1, s2, s3 : integer; f[image: ] [image: ]unction sum(n1, n2:integer):integer; begin s:=0; for i:=n1 to n2 do s:=s+i; sum:=s; end; begin s1:= sum(20,83); s2 := sum(178,391); s3:=sum(211,746); s:=s1+ s2 + …

4 / 6

00,156), (210,180); 3) (300,190), (200,390), (415,222). shu uchburchaklarni mos ravishda qizil, sariq va yashil raglarda chizish dasturini tuzing. uses graph; var gd, gm:integer; procedure uchburchak(x1,y1,x2,y2,x3,y3,col:integer); begin setcolor(col); line(x1,y1,x2,y2); line(x2,y2,x3,y3); line(x3,y3,x1,y1); end; begin gd:=0; initgraph(gd,gm, ‘‘); uchburchak(120,20,80,170,140,150,4); uchburchak(200,97,500,156,210,180,14); uchburchak(300,190,200,390,415,222,2); readln; closegraph; end. yuqorida keltirilgan dasturlarga e’tiborni qaratib, quyidagi xulosaga kelish mumkin: protsedura va funksiyalarga murojaat etish vaqtida funksiya nomi albatta biror operator tarkibida, protsedura nomi esa alohida (mustaqil) yozilar ekan. iv. mustahkamlash uchun savol va topshiriqlar 1. dasturda protsedura va funksiyalar qanday maqsadda qo‘llaniladi? 2. protsedura va funksiyalarning farqi nimada? 3. parametrli protsedura va funksiyalar haqida so‘zlab bering. 4. protseduraning umumiy tuzilishini ifodalab bering. 5. funksiyaning umumiy tuzilishini ifodalab bering. 6. dasturdagi umumiy va mahalliy o‘zgaruvchilar haqida so‘zlab bering. 7. funksiya o’rniga qachon protsedura ishlatish mumkin? javobingizni izohlang. mashqlar 1. uchta to‘g‘ri to‘rtburchakning har birining bittadan diagonali uchlarining koordinatalari berilgan: 1) 20,20 va 80,200; 2) 200,97 va 500,156; 3) 300,120 va …

5 / 6

riritng: ’); readln(n); for i:=1 to n begin summa(i); s:=s+s1; end; writeln(‘s=’,s); readln; end. v. uyga vazifa 3. uchta sondan kattasini topish dasturini tuzing. buning uchun ikkita sondan kattasini topish funksiyasini tuzing va undan foydalaning. image1.png image2.png

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "9-sinf informatika 56.protsedura va funksiyalar+"

@dars_ishlanma_yangi informatika-9- mavzu:protsedura va funksiyalar maqsad: 1) ta’limiy: o`quvchilarga protsedura va funksiyalar haqida ma’lumot berish; 2) tarbiyaviy: o`quvchilarga iqtisodiy tejamkorlik tarbiyasi berish; 3) oquvchilarda dasturlashda protsedura va funksiyalardan foydalanidh ko`nukmalarini rivojlantirish dts: protsedura va funksiyalar haqida ma’lumotga ega bo`lish; darsning borishi i. tashkiliy davr 1) salomlashish; 2) davomatni aniqlash. ii. takrorlash 1. fayl turdagi o‘zgaruvchi deganda nima tushuniladi? 2. faylli o‘zgaruvchi tashqi xotiradagi fayl bilan qaysi operator yordamida bog‘lanadi? 3. rewrite operatorining vazifasini aytib bering. 4. ochilgan faylni yopish uchun qaysi operator qo‘llaniladi? 5. matnli faylga ma’lumotlarni yozish uchun qaysi operatorlardan foydalan...

This file contains 6 pages in DOCX format (31.0 KB). To download "9-sinf informatika 56.protsedura va funksiyalar+", click the Telegram button on the left.

Tags: 9-sinf informatika 56.protsedur… DOCX 6 pages Free download Telegram

9-sinf informatika 56.protsedura va funksiyalar+

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "9-sinf informatika 56.protsedura va funksiyalar+"

Similar files