algoritmlash va dasturlash asoslari [@kitob_pdf_yuklabot]

PDF 232 pages 6.1 MB Free download

232 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.1 MB

File type PDF

Pages 232

Updated May 2026

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 232

0 ‘zbekiston respublikasi oliy va 0 ‘rta maxsus ta'lim vazirligl 0 ‘rta maxsus, kasb-hunar ta'limi markazi a.r. azamatov algoritmlash va dasturlash asoslari kasb-hunar kollejlari uchun o ‘quv qo ‘llanma to‘rtinchi nashri cho 'lpon nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi toshkent — 2013 www.ziyouz.com kutubxonasi uo‘k: 519.711(075) kbk 22.l2ya722 4 a36 oliy va o ‘rta maxsus kasb-hunar ta 'iimi o ‘quv metodik birlashmalar faoliyatini muvofiqlashtiruvchi kengash nashrga tavsiya etgan taqrizchi: b. boltayev —fizika-matematika fanlari nomzodi. azamatov, a. r. a36 algoritmlash va dasturlash asoslari: kasb-hunar kollejlari uchun o‘quv qo‘llanma/a.r. azamatov; 0 ‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsusta'lim vazirligi, 0 ‘rta maxsus, kasb-hunarta’limi markazi. to'rtinchi nashri. — t : cho'lpon nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2013. - 232 b. isbn 978-9943-05-439-4 0 ‘quv qo'llanma «algoritmlash va dasturlash asoslari» o'quv fani dasturi asosida yozildi. unda algoritmlash asoslarini o'rgatish uchun ijrochilar va ularning ko'rsatmalar sistemasi kiritilgan bo'lib, algoritm tushunchasi, algoritm xossalari, utami tasvirlash va tuzish usullari haqida ma'lumotlar …

2 / 232

ki ishlarini hayotiy tajribasi yoki o'zlashtirgan bilimiga asos- lanib ma'lum bir tartibga keltiradi. bunga hayotimizdan xilma- xil misollar keltirish mumkin. 1.1- misol ko‘chadan o'tish maqsad qilib qo‘yilgan bo'lsin. ij holda ko‘chadan o'tayotgan kishi hammamizga odatiy hol bo‘lib qolgan quyidagi harakatlarni bajarishi lozim bo'ladi: 1) chap tarafga qaralsin, agar transport vositasi yo‘q bo‘lsa, 2- bandga o'tilsin, aks holda 1-bandga o'tilsin; 2) o‘ng tarafga qaralsin, agar transport vositasi yo‘q bo‘lsa, 3- bandga o'tilsin, aks holda 1-bandga o'tilsin; 3) ko'chadan o'tilsin. 1.2- misol eni 6 metr va bo‘yi 10 metr bomgan joyni tomdirish uchun sotib olinishi kerak bomgan 12x25 sm (eni 12 sm va bo‘yi 25 sm) gmshtlar soni topilsin. hisoblayotgan kishi geometriya fanidan olgan bilimiga asos- lanib quyidagi ketma-ketlikdagi amallarni bajaradi: 1) joyning yuzasi .sjqy santimetr omchov birligida topilsin; 2) bir dona g‘ishtning yuzasi sg ,sht santimetr o'lchov birligida topilsin; 3) g'ishtlar soni *son joyning yuzasini gmshtning yuzasiga nis- bati deb olinsin. …

3 / 232

a, ko'rsatmalar yoki buyruqlar ketma-ketligi biror kishi tomonidan bajarilgach, ko'zlangan maqsadga erishi- ladi. bunday amallar ketma-ketligi yoki hayotimizda har kuni va har soatda uchrab turadigan turli qoidalar ichida biror zaruriy natijaga erishishga olib keladigan amallarni ketma-ket bajarishni talab etadigan qoidalar informatikaning asosiy tushunchalaridan biri algoritm so‘zi bilan ifodalanadi. algoritm so‘zi ix asrda yashab (783-yilda tug‘ilgan) o‘z ilmiy ishlari xazinasi bilan dunyoga tanilgan vatandoshimiz buyuk astronom, matematik va geograf abu abdullo muhammad ibn muso al-xorazmiy nomidan kelib chiqqan. al-xorazmiy arifme- tikaga bag‘ishlangan «hind hisobi haqida kitob» risolasida to‘q- qizta hind raqamining sonlarni ifodalashdagi afzalliklari va ular yordamida har qanday sonni ham qisqa va oson yozish mum- kinligini aytadi va hozirgi kunda hamma o‘quvchilar biladigan sonlar ustida, yuqoridagi 3-misoldagi kabi ustun ko'rinishida amallar bajarish qoidalarini yoritadi. ayniqsa, nol (0) qo‘llash- ning ahamiyati haqida tushuncha berib, nolni yozmaslik nati- janing xato chiqishiga olib keladi, degan. bu risola xii asrda ispaniyada lotin tiliga tarjima …

4 / 232

ruxsat etuvchi qoidalar ham algoritmga xos emas. lekin «svetoforni yashil rangida o‘ting» juda sodda bo'lsa ham algoritmdir. demak, yuqorida keltirilgan misollardagi ko‘r- satmalar ketma-ketligi algoritm va bu algoritmlarni bajarayotgan inson — ijrochi bomar ekan. algoritm ijrochisi faqat insonmi, degan savol berishingiz tabiiy. bu savolga javob quyidagicha: algoritm ijrochisi — algoritmda ko'rsatilgan buyruq yoki ko‘r- satmalarni bajara oladigan abstrakt yoki real (texnik yoki biologik) sistema. ijrochi bajara olishi uchun algoritm unga tushunarli bomishi lozim. algoritm ijrochi tushunadigan tilgagina emas, balki uning bilim va malakasiga ham mos bomishi kerak. aks holda ijrochi birorta ham ko'rsatmani bajara olmasligi mumkin. ijrochi bajara olishi mumkin bomgan ko‘rsatma yoki buyruq- lar to‘plami ijrochining ko ‘rsatmalar sistemasi deyiladi. masa- lan, «16 sonidan kvadrat ildiz chiqarilsin» ko'rsatmasi 2-sinf o'quvchisining ko'rsatmalar sistemasiga tegishli bommaydi, lekin 8-sinf o'quvchisining ko‘rsatmalar sistemasiga tegishli bomadi. algoritm ijrochiga tushunarli bomishi uchun ijrochining im- koniyatlarini bilish lozim. agar ijrochi inson bomsa, u holda algoritm insonning …

5 / 232

a- rishni bilishi kerak ekan. bu algoritmning tushunarlilik xossasini ifodalaydi. shuni ta‘kidlash joizki, informatikada algoritmning asosiy ijrochisi sifatida kompyuter xizmat qiladi. ijrochi bu qomlanmada algoritm tuzish usullarini o'rgatish uchun sizni bir nechta ijrochi bilan tanishtiramiz [i], lekin ular kom- pyuter yoki inson emas, balki biz uchun abstrakt sistema. misol sifatida robot nomli ijrochi bilan tanishtiramiz. robot teng omchamdagi kvadratlarga bomingan tekislikda yashaydi (1.1-rasm). u kvadratlarning birida joylashgan va ixtiyoriy qo'shni kvadratga o'tishi mumkin. shu bilan birga robot o'zi turgan kvadratni bo‘yashi mumkin. 1.1-rasm. robot 5 ta ko‘rsatmani bajaradi: yuqoriga quyiga chapga o‘ngga bo‘ya bulardan yuqoriga, quyiga, chapga va o‘ngga ko‘rsatmalari robotni mos yo'nalishlar bilan siljishga majbur qiladi. lekin bo‘ya ko‘rsatmasida robot harakatlanmaydi, faqat o‘zi turgan kvadratni bo‘yaydi. agar kvadrat bo‘yalgan bo‘lsa u holda bo‘ya ko'rsatmasida kvadratning rangi o'zgarmaydi. robotning hayotidagi voqealardan eng qizig‘i, ba’zi kvadrat- lar orasida devor borligi (1.2-rasm). odatda, robot har to- mondan devorlar bilan o‘ralgan va kvadratlardan …

Want to read more?

Download all 232 pages for free via Telegram.

Download full file

About "algoritmlash va dasturlash asoslari [@kitob_pdf_yuklabot]"

0 ‘zbekiston respublikasi oliy va 0 ‘rta maxsus ta'lim vazirligl 0 ‘rta maxsus, kasb-hunar ta'limi markazi a.r. azamatov algoritmlash va dasturlash asoslari kasb-hunar kollejlari uchun o ‘quv qo ‘llanma to‘rtinchi nashri cho 'lpon nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi toshkent — 2013 www.ziyouz.com kutubxonasi uo‘k: 519.711(075) kbk 22.l2ya722 4 a36 oliy va o ‘rta maxsus kasb-hunar ta 'iimi o ‘quv metodik birlashmalar faoliyatini muvofiqlashtiruvchi kengash nashrga tavsiya etgan taqrizchi: b. boltayev —fizika-matematika fanlari nomzodi. azamatov, a. r. a36 algoritmlash va dasturlash asoslari: kasb-hunar kollejlari uchun o‘quv qo‘llanma/a.r. azamatov; 0 ‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsusta'lim vazirligi, 0 ‘rta maxsus, kasb-hunarta’limi markazi. to'rtinchi nashri. — t : cho'lpon no...

This file contains 232 pages in PDF format (6.1 MB). To download "algoritmlash va dasturlash asoslari [@kitob_pdf_yuklabot]", click the Telegram button on the left.

Tags: algoritmlash va dasturlash asos… PDF 232 pages Free download Telegram