2_5247211968439256602

PPTX 19 pages 349.9 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 349.9 KB

File type PPTX

Pages 19

Updated May 2026

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

chingiz aytmatov (1928 yilda tug‘ilgan) chingiz to‘raqulovich aytmatov hayot yo`li chingiz to‘raqulovich aytmatov xx asr qirg‘iz adabiyotining eng iste’dodli va jahonga tanilgan yirik namoyandalaridan biri bo‘lib, u 1928 yil 12 dekabrda qirg‘izistonning talas vodiysidagi shakar ovulida tug‘ilgan. bobosi aytmat og‘a ajoyib qo‘buzchi, otasi to‘raqul aytmatov davlat va jamoat arbobi, onasi naima opa o‘qimishli, oqila ayol edi. chingiz dastlab rus maktabida, keyin qirg‘iz maktabida o‘qidi, qishloq sho‘rosida kotib, soliq yig‘uvchi, brigada hisobchisi bo‘lib ishladi. u 1948 yilda jambul zooveterinariya texnikumini, 1953 yili qirg‘iziston qishloq xo‘jalik institutini tamomlagan. 1956 - 1958 yillarda moskvada yozuvchilar uyushmasi qoshidagi oliy adabiyotchilar kursida tahsil oldi. chingiz aytmatov bolaligidanoq badiiy adabiyotga ulkan mehr qo‘ygan bo‘lib, nasriy asarlar yaratish bilan astoydil shug‘ullanadi. adib nomini ilk bor xalqaro miqyosda mashhur qilgan, 1958 yilda yozilib, jahon xalqlarining 40 dan ortiq tillariga tarjima qilingan asar «jamila» qissasi bo‘ldi. «jamila» qissasini lui aragon «muhabbat haqida yozilgan jahondagi eng ajoyib qissa» deb atagan. …

2 / 19

irg‘iz tiliga o‘girildi. asarlari; «yuzma-yuz», «sarvqomat dilbarim», «somon yo‘li» (1963), «momo yer», «alvido gulsari» (1966), «oq kema», «sohil yoqalab chopayotgan olapar» (1977), «hoshim», «gazetachi dzyuydo», «oq yomg‘ir», «sepoyachi», «qiyomat» (1986, qahramonlari: ober-kandalov, iso, avdiy, pontiy pilat, iuda, grishan, bozorboy, ko‘chqorboev, guram juxadze, bo‘ston, sandro va boshq.), «birinchi muallim» (1962), «asrga tatigulik kun», «kasandra tamg‘asi» (1990), «erta qaytgan turnalar» va boshq. «oq kema» qissasi haqida bu qissa 1970 iilda yozitgan bo‘lib, 7 qismdan iborat. asar qahramonlari kuyidagilar: mo‘min chol (u asarda «juda qartayib qolgan, yakkayu yolg‘iz o‘g‘li urushda halok bo‘lgan, umr bo‘yi bir yostiqqa bosh qo‘yib yotgan xotinidan ajralgan, eng katta baxtsizligi - uning qizlariga baxt kulib boqmagan» deya ta’riflangan), o’razqul, bekey, bola (baliq bola uchun erk va qudrat ramzi edi) va boshq. «e bo‘tam, hofizlar hamdu sano o‘qishda bahslashsa - qanday yaramaslik, ular qo‘shiqchidan qo‘shiq kushandasiga aylanishadi. ... e, bo‘tam, qadimgi odamlardan kolgan gap bor: «boylik - takabburlikni, takabburlik esa …

3 / 19

n chiqdi, endi orqalaring uchun e’zozlashar ekan-da... sen manqurtsan! haqiqiy manqurt!...» degan), sobitjon, jo‘lamon, nayman ona, qozongap (uni dafn qilishga olib ketayotganda marhumning yonida uning kuyovi - oyzodantg eri o‘tiradi), abutolib quttiboev va zarifa (ular stshincha qatag‘on qurboni bo‘lganlar), oyzoda va boshq. ,,qiyomat’’ romani haqida: chingiz aytmatovning ,,qiyomat’’ romanida ezgulik va oliyjanoblikning, yaxshilik va tog’rilikning, adolat va haqgo’ylikning qiyomat-qoyin darajasiga tushayotgan holatlari tabiat, jamiyat, ilson va iymon muammolarini aks ettirish orqali ko’rsatiladi. ezgulikning insonparvar asoslarini chingiz aytmatov bo’ston obrazi orqali ilgari suradi. avdiyni an’anaviy yo’sindagi yaxshi yoki yomon kishi obrazi deb atash qiyin. u murkkab obrazdir. shu fikrdan kelib chiqib, ,,qiyomat’’ romanining bosh qahramoni iso ham avdiy kalistratov ham, bo’ston ham yohud akbara va toshchaynar ham emas, balki ularning barchasini birlashtirib turuvchi imondir, deb aytish mumkin. «kassandra tamg‘asi» romani chinakam falsafiy kashfiyot bo‘ldi. aytmatov shafqatsizlik, jinoyatlar, zulmkorlik, vahshiylikning bugungi ekilgan urug‘laridan qanday dahshatli nihollar unib chiqishini ko‘rsatdi. yer shari axloqiy …

4 / 19

, o‘zining ukasi bekterni o‘q-yoy bilan otib o‘ldirib qo‘yadi. yozuvchi qonxo‘r jahongir tabiatining ildizlarini ochib berishni maqsad qilib qo‘ygan. bolaligidanoq toshbag‘ir bo‘lib o‘sgan, hech kimga yaxshilik ravo ko‘rmaydigan kishidan ezgulik kutib bo‘larmidi? chingizxon ulkan jahongirlik janglariga ikki yil tayyorgarlik ko‘rdi. oilaviy qo‘shinlarga «jangu jadallar nihoyasiga yetmaguncha ayollar tug‘masin» degan qahrli farmon berildi. yangi qissaning badiiy ahamiyatini ko‘targan voqealardan e’tiborlisi — lashkarboshilardan biri, yuzboshi erdene bilan qo‘shin tug‘lariga gul tikadigan kashtado‘z do‘g‘ulangning ayanchli fojiasidir. hokimiyatning kuch-qudrati, zabtidan ikki yosh oshkora oila qurishga muyassar bo‘la olmaydi. lekin baribir chingizxonning farmoni, buyrug‘i ikki qaynoq qalbning muhabbati qarshisida ojiz edi. chingiz aytmatovning «asrga tatigulik kun» romaniga ilova qilingan qissa. yozuvchi kitobxonlarni romanda taqdiri noma’lum bo‘lib qolgan abutalip quttiboev bilan qaytadan uchrashtiradi. «chingizxonning oq buluti» qissasida ikki yo‘nalish – bir tomondan pok qalbli abutalip bilan beshafqat tansiqboev o‘rtasidagi murosasiz to‘qnashuv, ikkinchi tarafdan esa, dunyoni larzaga keltirgan chingizxonning fojiasi bir-biri bilan botiniy bog‘lanib ketgan. chekist tansiqboev …

5 / 19

pa ona bayit qabristoni sario`zak dashti f-fikringizni bayon eting s-bu fikrning sababini ayting m-sababni asoslovchi misol keltiring u- fikrlaringizni umumlashtiring tartibi:kichik guruhlar topshiriq beriladi.ular jamoa orasida o`z ishini himoya qiladi.masalan:,, asar haqidagi tasavvuringiz qanday?” f-,,asrga tatigulik kun“ asari inson ruhiy olamiga tez ta’sir qiladi. s-chunki asarda o`z tilini ,urf-odatlarini,o`zligini unutishning oqibatlari ko`rsatilgan. m- sobitjonning xarakteri va jo`lamonning ayanchli taqdiri bunga misoldir. u-asarda xalq dardi aks etsa,dilga,ko`ngilga tez kirib boradi. noto`g`ri to`g`ri noto`g`ri to`g`ri qozog`iztonning qirg`izistonning otasi aytmat otasi to`raqul aytmatov qishloq maktabida rus maktabida 1945-1948-yil 1956-1958-yillar ,,chala xat”mashg`uloti ,,chala xat”usulida bo`sh o`zlashtirayotgan o`quvchilar uchun ,,quyidagi matnni to`ldiring” topshirig`i beriladi: chingiz aytmatov _____________________ tug`ilgan. bobosi ________bo`lgan. ________ qirg`izistonda savodsizlikni tugatish yo`lida astoydil xizmat qilgan.1957-yilda ,,________”, 1958-yilda ,,__________”qissalarini chop etgan. o`quvchi mustaqil yoki darslik bilan ishlab javob topadi. adashtirdim topingchi iqtidorli o`quvchilar uchun ,,adashtirdim, toping-chi!” usulida tarqatma yoki ko`rgazma tayyorlash mumkin.unga ko`ra ,quyidagi matndagi ayrim ma’lumotlar noto`g`ri, o`quvchi uni topib ,jadvalga joylashtiradi. …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "2_5247211968439256602"

chingiz aytmatov (1928 yilda tug‘ilgan) chingiz to‘raqulovich aytmatov hayot yo`li chingiz to‘raqulovich aytmatov xx asr qirg‘iz adabiyotining eng iste’dodli va jahonga tanilgan yirik namoyandalaridan biri bo‘lib, u 1928 yil 12 dekabrda qirg‘izistonning talas vodiysidagi shakar ovulida tug‘ilgan. bobosi aytmat og‘a ajoyib qo‘buzchi, otasi to‘raqul aytmatov davlat va jamoat arbobi, onasi naima opa o‘qimishli, oqila ayol edi. chingiz dastlab rus maktabida, keyin qirg‘iz maktabida o‘qidi, qishloq sho‘rosida kotib, soliq yig‘uvchi, brigada hisobchisi bo‘lib ishladi. u 1948 yilda jambul zooveterinariya texnikumini, 1953 yili qirg‘iziston qishloq xo‘jalik institutini tamomlagan. 1956 - 1958 yillarda moskvada yozuvchilar uyushmasi qoshidagi oliy adabiyotchilar kursida tahsil oldi. chingiz aytmato...

This file contains 19 pages in PPTX format (349.9 KB). To download "2_5247211968439256602", click the Telegram button on the left.

Tags: 2_5247211968439256602 PPTX 19 pages Free download Telegram