doni zokirov nomidagi davlat xalq cholg‘ulari orkestrining yangi izlanishlar davri

DOC 1.2 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1522509871_70522.doc doni zokirov nomidagi davlat xalq cholg‘ulari orkestrining yangi izlanishlar davri reja: 1. o‘zbekiston kompozitorlarining 1990-yillarda yaratgan aksariyat asarlarida ma’naviy tiklanish g‘oyasi ilgari surilgan 2. d.zokirov orkestri uchun maxsus yaratilgan asarlardan yana biri bu m.bafoevning xurshid davron librettosi o‘zbekiston kompozitorlarining 1990-yillarda yaratgan aksariyat asarlarida ma’naviy tiklanish g‘oyasi ilgari surilgan edi. shu bois ham bu asarlarda ko‘proq o‘tmish manbalariga, xalq qahramonlariga murojaatlar, vatanga bo‘lgan muhabbat kabi mavzularning ustivorligi kuzatiladi. bu jarayon m.bafoev, t.qurbonov, f.alimov, q.komilov kabi kompozitorlarning asarlarida o‘z ifodasini topganligini e’tirof etish lozim. o‘z navbatida, bunday urinishlar musiqa ijodiyotida yangi shakl va janrlarni yuzaga keltirdi. yangi shakl va janrlardagi asarlar esa, tabiiyki, ijrochilik san’ati oldiga yangi vazifa va maqsadlarni qo‘yadi. oldingi asarlarda orkestrning to‘la ijrosi ko‘proq qo‘llanilgan bo‘lsa, so‘nggi paytlarda kompozitorlar orkestrdan unumli foydalanib, aniq maqsad sari turli guruhlarni qo‘llaydilar. aniqrog‘i, yangi mavzu, yangi tembr va yangi ijroviy uslublarni keng joriy etmoqdalar. xalq cholg‘ulari orkestrining xor jamoasi bilan hamkorligi ham …
2
irof etish mumkin. bunga m.bafoevning “nodira” telebaleti va “buxoroi-sharif” teleoperasi hamda q.komilovning “ozod vatan” oratoriyasi misol bo‘la oladi. oratoriya janriga murojaat qilish 90-yillarda tabiiy holga aylangan bo‘lsa, telebalet va teleopera janrlarining yuzaga kelishi xalq cholg‘ulari orkestri ijrochiligi tarixida yangilikdir. teleopera va telebalet orqali orkestr dramatik funksiyalarni bajarishga ham jalb etildi. shu bilan birga epik shakldagi qahramonlarni ham ta’riflab berdi. bunday asarlar xalq cholg‘ulari orkestrida azaldan muammo bo‘lib kelgan repertuar masalasini ma’lum darajada hal qilishga, qolaversa, orkestr ijroligini keng ommalashishiga ham ko‘mak berdi, desak mubolag‘a bo‘lmaydi. “nodira” telebaleti, “buxoroi-sharif” teleoperasi, “bir siqim tuproq” poemasi va “ozod vatan” oratoriyalari orkestr ijrosiga xos go‘zal an’analarni o‘zida mujassam etgan, milliy ruh bilan yug‘irilgan yoqimli tarannumga ega asarlardir. buning natijasida orkestr ijrosida bir qancha yangi yo‘nalishlar vujudga keldi. buni ikki asosiy yo‘nalishga bo‘lishimiz mumkin. birinchi yo‘nalish evropa san’atida qaror topgan janr va shakllarning milliy mavzular bilan uyg‘unlashuvida, ikkinchisi esa har xil ijro yo‘lidagi badiiy jamoalarning …
3
galikda ijro etishini ko‘ramiz. qolaversa, orkestr jamoalari teatrlashtirilgan ommaviy sahnalarda ham ishtirok etmoqdalar. ana shunday asarlarni yaratayotgan va ularni keng xalq ommasiga etkazib berishda orkestr bilan faol ish olib borayotgan ijodkorlardan biri, o‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan san’at arbobi, a.qodiriy nomidagi davlat mukofotining sovrindori m.bafoevdir. musiqa ijodiyotiga xos janrlarning barchasida m.bafoev qalam tebratgan, desak mubolag‘a bo‘lmaydi. u qaysi janrda ijod qilmasin, asarning kattakichikligidan qat’iy nazar, asosiy e’tiborini uning shakliga emas, balki mazmuniga jalb etadi. shu bois ham uning asarlarini tinglaganda, darhol milliylik ruhi sezilib turadi. m.bafoev o‘z bastakorlik mahorati bilan evropacha shakllarni sharqona mazmun bilan uzviy bog‘laydi, ya’ni evropacha madaniyatni sharq madaniyati bilan chambarchas bog‘lash natijasida ajoyib asarlar yaratilishi mumkinligini o‘z ijodi orqali isbotlaydi. vatan, tarixiy voqealar, tarixiy qahramonlar, buyuk shaxslar va tarixiy obidalarni madh etuvchi qator asarlarning yaratilishi shular jumlasidandir. mana shunday asarlardan biri m.bafoevning bir pardali “nodira” telebaletidir. tarixiy shaxslarni madh etuvchi ushbu asar yulduz ismatova librettosi asosida 1992-yilda yozilgan. …
4
novor xarakterda bo‘ladi. shoh esa oldingi shahdidan pasaygan, lekin nodiraga hurmat ila muomalada bo‘ladi. nodira birdan oldingi davrini eslaydi va asar boshida yangragan lirik mavzu bilan telebalet yakunlanadi . d.zokirov orkestri uchun maxsus yaratilgan asarlardan yana biri bu m.bafoevning xurshid davron librettosi asosida ijod etgan “buxoroi-sharif” teleoperasidir. buxoroning 2500 yilligiga bag‘ishlangan mazkur asar ikki doston va yigirma ikki naqshni o‘z ichiga oladi. teleopera ilk bor 1997-yili buxoro shahrining yubileyiga bag‘ishlangan konsertda lavhalar tarzida ijro etilgan. o‘zbekiston televideniesining “yoshlar telekanali” fondida shu asar asosida suratga olingan ikkita videofilm mavjud. lekin ularga faqat ayrim naqshlargina kiritilgan, xolos. m.bafoev xalq cholg‘ulari orkestri uchun birinchi bo‘lib teleopera va telebalet yozgan izlanuvchan ijodkordir. uning doston janriga xos badiiy xususiyatlar bilan ishlangan “buxoroi-sharif” teleoperasi asosan konsertlarda va videofilmlarda namoyish etiladi. teleoperaning bosh qahramoni baxshi bo‘lib, u asarni boshlab beradi hamda birin-ketin kelgan qismlarni bir-biri bilan o‘zaro bog‘lab boruvchi “ko‘prik” vazifasini bajaradi. birinchi doston buxoroning tarixi, uning …
5
ad ali so‘ziga yozilgan. besh qismdan iborat bo‘lgan asar quyidagicha nomlangan: birinchi qism “ozod vatan”, ikkinchi qism “otabek”, uchinchi qism “fitrat”, to‘rtinchi qism “cho‘lpon qo‘shig‘i” va beshinchi qism “ozod vatan”. oratoriyada xalq cholg‘ulari orkestri, xor, yakkaxonlar, dutorchilar qizlar ansambli va estrada simfonik orkestrining kamonli cholg‘ular guruhi ishtirok etadi. birinchi qismda muallif amir temurning harbiy yurishlarini ifoda etishga harakat qilgan. ikkinchi qism a.qodiriyning “o‘tgan kunlar” romani qahramoni “otabek” haqida bo‘lib, u kumush bibi vafotidan so‘ng, rus bosqinchilariga qarshi kurashish uchun turkistonga yo‘l oladi. shu erda qo‘shin to‘plab, jangga otlangani ifodalanadi. uchinchi qism “fitrat” deb nomlangan. bu qismda muallif taniqli ma’rifatparvar shoir abdurauf fitrat hayotini ifodalashga harakat qiladi. fitrat toshkentda qahramonlarcha mustaqillik uchun kurashgan shaxslardan biridir. uning niyatlari amalga oshmaganligi tufayli alamli isyonda o‘tib ketadi. bu asarda muallif fitratning naqadar o‘z yurtiga, o‘z vataniga sadoqatli ekanligini, vatan deb jon berish unga yorug‘ yo‘l ekanligini ifodalaydi. to‘rtinchi qism – “cho‘lpon qo‘shig‘i”dir. cho‘lpon she’rlari …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "doni zokirov nomidagi davlat xalq cholg‘ulari orkestrining yangi izlanishlar davri"

1522509871_70522.doc doni zokirov nomidagi davlat xalq cholg‘ulari orkestrining yangi izlanishlar davri reja: 1. o‘zbekiston kompozitorlarining 1990-yillarda yaratgan aksariyat asarlarida ma’naviy tiklanish g‘oyasi ilgari surilgan 2. d.zokirov orkestri uchun maxsus yaratilgan asarlardan yana biri bu m.bafoevning xurshid davron librettosi o‘zbekiston kompozitorlarining 1990-yillarda yaratgan aksariyat asarlarida ma’naviy tiklanish g‘oyasi ilgari surilgan edi. shu bois ham bu asarlarda ko‘proq o‘tmish manbalariga, xalq qahramonlariga murojaatlar, vatanga bo‘lgan muhabbat kabi mavzularning ustivorligi kuzatiladi. bu jarayon m.bafoev, t.qurbonov, f.alimov, q.komilov kabi kompozitorlarning asarlarida o‘z ifodasini topganligini e’tirof etish lozim. o‘z navbatida, bunday urinishlar musiqa ijodiyo...

DOC format, 1.2 MB. To download "doni zokirov nomidagi davlat xalq cholg‘ulari orkestrining yangi izlanishlar davri", click the Telegram button on the left.

Tags: doni zokirov nomidagi davlat xa… DOC Free download Telegram