pirimqul_qodirov-_shohrux_va_gavharshod

PDF 41 стр. 1,0 МБ Бесплатная загрузка

41 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,0 МБ

Тип файла PDF

Страницы 41

Обновлено Май 2026

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 41

tog‘larga tarmashgan bulutlar shohrux mirzo suyukli malikasi gavharshod begimga atab hirotning ko‘krakdor joyiga oq marmardan uch oshiyonlik qasr qurdirgan. qasr atrofidagi bag'ri keng bog‘da sarvlar, baland bo‘yli va mayda bargli lisonut-tayr1 va sanobar daraxtlari saf tortgan. jiydaga o ‘xshagan kumushrang bargli bu azim daraxt- lar quyoshda nuqraday oqish bo iib ko‘rinadi va oq marmar qasrga juda mos keladi. shuning uchun bu boqqa oydinbog1 — bog‘i safed deb nom berganlar. qasming yuqori qavatidagi naqshinkor ayvondan qorli iskalja togiari ko‘rinib turadi. ayvonda kitob o ‘qib o ‘ltirgan gavharshod begim goho sa- hifalardan ko'zini olib, o ‘sha tog‘lar atrofida o ‘ralashadigan bulutlarga o ‘ychan tikiladi. baland tog‘ tizmasi ustidan oshib o‘tolmaydigan og‘ir qora bulutlar cho‘qqilar boshiga shamol, bo‘ron keltirishi, do‘l yog‘dirishi begimning qo'lidagi yazdiy «zafamoma»sining tahlikali voqealariga o‘xshab ketadi. gavharshod begim amir temur xonadoniga kelin bo‘lib tushgandan buyon mavlono yazdiy qalamga oigan shiddatli tarixiy voqealaming naq ichida yurgan, iftixor qilsa arzigulik mas’ud kunlami …

2 / 41

arshod begimning qulog‘iga eshitilib turganday bo‘ladi. 0 ‘sha kuni sohibqiron qaynotasi unga yirik-yirik la’llar qadal- gan bir juft oltin sirg‘a in’om qildi. qaynonasi bibixonim bu sirg'alarni kelinining qulog‘iga taqib qo'yar ekan: — bu in’omning teran ma’nosi bor, — dedi. — endi ha- misha xonadon sohibining gapiga quloq solgaysiz, aytganlarini so‘zsiz ado etgaysiz! — jonim bilan, hazrat onajon! — deb shivirladi kelin. lekin xonadon egasining irodasiga bo'ysunib yashash oson kechmadi. mudom togmar atrofida o ‘ralashgan bulutlarning shamol-bo‘ronlarini eslatuvchi urush-yurishlarga chidash, ichki- tashqi nizolarning girdoblaridan suzib o ‘tish juda qiyin bo‘ldi. to‘g‘ri, begimning toleyiga shohrux mirzo faqat qilich cho- padigan bahodir yigit emas, balki madrasa ko‘rgan, kitobni sevadigan, oilaga astoydil mehr qo‘ygan fozil inson bo‘lib chiqdi. u bilan birga bo‘lgan kunlarida gavharshod begim o‘zini baxtiyor his qiladi. ammo, bunday kunlar ham juda kamdan kam bo‘ladi. chun- ki shohrux mirzo sohibqiron otasining uch yillik, besh yillik, yetti yillik yurishlarida minglab navkarlarga bosh bo‘lib, …

3 / 41

tutgan o ‘z qilichi bilan qaytaradi. lekin shohmansurning navkarlari ham qilich yalang‘ochlab, sohibqironga yaqinlashib bormoqda edilar. buni ko‘rgan shohrux mirzo o‘z yigitlari bilan bog‘ko‘cha devorlari ustidan ot sakratib o‘tib, himoyaga yetib keldi. shoh mansur to‘rtinchi marta qilich ko'targan paytda shohrux unga orqa tomondan yetib borib, bo‘yniga shamshir urdi-yu, otdan yiqitdi. shohruxning navkarlari shohmansurning amir temur hamla qilib kelayotgan askarlari yo'lini to‘sdilar. shohmansurning yerga yiqil- ganini ko‘rgan g‘anim askarlari otlarini orqaga burib, tumtaraqay bo'lib qochdi. shu tarzda dahshatli bir suiqasddan omon qolgan amir temur kenja o‘g‘lini bag‘riga bosib, tasanno aytdi. toshkent yaqinidagi eski binokent qal’asi yangidan qurib bitirilganda otasi shohruxning o ‘sha jasoratini taqdirlab, bu joyga shohruxiya deb nom qo‘ydi. anqara yaqinida bo‘lgan hayot-mamot janglarida ham shohrux o‘z qo‘shini bilan yov lashkarining markazini sindirib o‘tib, yildirim boyazid turgan baland tepalikka birinchilar qatori yetib bordi. qurshovda qolishini sezgan rum qaysari tepalik- ning orqa tomonidan tushib qochishga majbur bo‘ldi. 0 ‘sha tomonda pistirmada …

4 / 41

ning jome masjidida o‘qigan xutbalarida amir temumi birinchi o‘ringa qo‘yib ulugiagan bo‘isa ham, shohruxning hirotda obodonchilikka katta e’tibor berayot- gani, bog‘lar barpo etgani, madrasa qurdirayotganini mislsiz zo‘r bunyodkorlik deb maqtaydi. xo‘ja heraviy bilan azaldan nizo qilib yurgan xo‘ja ahmad tusiy nomli devonbegi buni samarqandga chappa qilib yetkazadi. go‘yo xo“ja heraviy xutba o‘qiganda shohruxni doimo otasidan baland qo‘yarmish. uning maqtoviga uchgan shohrux xurosonda mustaqil davlat tuzib, otasining itoati- dan chiqishi mumkin emish... shu gaplar ta’sirida keksa xatib xo‘ja heraviy hirotdan surgun bo‘lib, turkistondan nari sabron cho‘llariga ko‘chirma qilindi. uning yaqinlaridan yana bir qanchasi hirotdan badarg‘ab o ‘ldi. shohruxni otasi: — minba’d bunday xo‘jalarning qutqusiga uchmagin! — deb ogohlantirdi. lekin shohrux xo‘ja ahmad tusiy kabi makkor xusho- madgo‘ylar pashshadan fil yasab, oraga ataylab g‘ubor sol- moqchi bo‘iganini ayta boshlaganda otasi uning so‘zini kesdi: — hirotni qo‘rg‘on bilan o ‘rab olmoqchi emishsen! men qo‘rg‘on atrofidagi chohga tuproq soldirib tekislatgan edim. uni qaytadan qazdirib, …

5 / 41

attiq turishga o ‘rgan! qat’iy buyruq tarzida aytilgan so‘nggi gapni shohrux mirzo ta’zim bilan qabul qildi. lekin ko'ngliga: «men xo‘ja ahmad tusiyga o ‘xshagan ig'vogarlarga ham qarshi turgaymen!» degan niyatni tugdi. shundan keyin sohibqiron otaning butun xayoli xitoy yuri- shi bilan band bo‘ldi. yetti yillik yurishdan so‘ng loaqal biror yil dam olmasdan besh oy o ‘tar-o‘tmas yana xitoyga yurish boshlash el-ulusga ham, xususan, sog‘lig‘ini ancha oldirib qo‘ygan sohibqiron ning o‘ziga ham juda og£ir tushishini shohrux mirzo ich-ichidan sezar, lekin otasini bu niyatidan qaytarishga kuchi yetmas, faqat dardini gavharshod begimga aytardi: — otam ancha kasalmand. yoshi yetmishga yaqinlashdi. shu ahvolda xitoyday ulkan mamlakatga yurish qilish... xusho- madgo‘ylar u kishiga: «hali ham bahodir yigitdaysiz, xitoy yurishidan yana bir olamshumul g‘alaba bilan qaytishingiz aniq!» dermishlar... men otamga to ‘y paytida yotig‘i bilan aytdim. «hazratim, biror yil dam olsangiz yaxshi bo‘larmidi?» deb ko‘rdim. gapim yoqmadi. «charchagan bo‘lsang, mayli, sen dam ol, xitoyga men o …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 41 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "pirimqul_qodirov-_shohrux_va_gavharshod"

tog‘larga tarmashgan bulutlar shohrux mirzo suyukli malikasi gavharshod begimga atab hirotning ko‘krakdor joyiga oq marmardan uch oshiyonlik qasr qurdirgan. qasr atrofidagi bag'ri keng bog‘da sarvlar, baland bo‘yli va mayda bargli lisonut-tayr1 va sanobar daraxtlari saf tortgan. jiydaga o ‘xshagan kumushrang bargli bu azim daraxt- lar quyoshda nuqraday oqish bo iib ko‘rinadi va oq marmar qasrga juda mos keladi. shuning uchun bu boqqa oydinbog1 — bog‘i safed deb nom berganlar. qasming yuqori qavatidagi naqshinkor ayvondan qorli iskalja togiari ko‘rinib turadi. ayvonda kitob o ‘qib o ‘ltirgan gavharshod begim goho sa- hifalardan ko'zini olib, o ‘sha tog‘lar atrofida o ‘ralashadigan bulutlarga o ‘ychan tikiladi. baland tog‘ tizmasi ustidan oshib o‘tolmaydigan og‘ir qora bulutlar cho‘qqilar bo...

Этот файл содержит 41 стр. в формате PDF (1,0 МБ). Чтобы скачать "pirimqul_qodirov-_shohrux_va_gavharshod", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: pirimqul_qodirov-_shohrux_va_ga… PDF 41 стр. Бесплатная загрузка Telegram