9-sinf iqtisodiy bilim asoslari 01.firma va uning turlari+

PPTX 16 pages 1.4 MB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.4 MB

File type PPTX

Pages 16

Updated May 2026

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

firma va uning turlari @dars_ishlanma_yangi ma’lumki, tovar ishlab chiqarish va xizmat ko‘rsatish jarayoni korxonalarda amalga oshiriladi. davlat mulki asosida tashkil qilingan korxonalar — davlat korxonalari, xususiy mulk asosida tashkil qilingan korxonalar esa xususiy korxonalar deb yuritiladi. shuningdek, davlat va xususiy mulkka asoslangan aralash turdagi korxonalar ham bo‘lishi mumkin. tadbirkorlik faoliyati amalga oshiriladigan korxona firma deb ataladi. firma turli xil tovar va xizmatlarni foyda olish uchun ishlab chiqaradi. firmalar, ko‘pincha, xususiy mulk asosida tashkil qilinadi. firmalar qanday mulk asosida tashkil qilinishi, kim tomonidan qanday boshqarilishi, firma foydasi qanday taqsimlanishi va firma faoliyatining natijasiga kim va qanday javob berishiga qarab turli shakllarda bo‘ladi. xususiy firmaning mulkdori yakka shaxs bo‘lib, firma uning mulki va mablag‘i asosida tashkil qilinadi va bevosita shu mulkdor tomonidan boshqariladi. firma faoliyatidan olingan foyda ham, zarar ham faqat firma egasiga taalluqli. firma egasi firma faoliyatining natijasiga to‘la javobgar bo‘ladi. korxona – tovar ishlab chiqarish va xizmat ko‘rsatish amalga oshiriladigan …

2 / 16

ar mulki asosida, birgalikda faoliyat ko‘rsatish maqsadida tashkil qilingan firma — shirkat deb ataladi. shirkat uning a’zolari manfaatlariga xizmat qiladi. shirkatda uni ta’sis etgan a’zolarning ishlashlari shart bo‘lib, umumiy faoliyat natijasi — foyda ular orasida o‘zaro kelishuvga ko‘ra taqsimlanadi. shu bilan birga, shirkat a’zolari shirkat majburiyatlariga to‘liq javobgar bo‘ladilar. bu, agar shirkat ishi yurishmay, qarzga botib sinsa, qarzni shirkat a’zolari uni tashkil qilish uchun qo‘shgan mol-mulki va mablag‘i evaziga, u ham yetmasa, o‘z shaxsiy mulki evaziga qoplashga majbur deganidir. shirkatga qishloq xo‘jaligidagi fermer xo‘jaliklarini misol qilib keltirish mumkin. shirkat – birgalikda faoliyat ko‘rsatish maqsadida ikki va undan ortiq kishilarning mulki asosida tashkil qilingan va faoliyat natijasiga birgalikda to‘la javob beriladigan firma. ma’lumki, kattaroq miqyosdagi tadbirkorlikni tashkil qilish katta boshlang‘ich mablag‘ni talab qiladi. buning uchun bir necha shaxslar yoki korxonalarning sherikchilikda ish ko‘rib, mol-mulklarini birlashtirishlariga to‘g‘ri keladi. shu maqsadda sherikchilik firmalari tashkil qilinadi. sherikchilik asosida tuzilgan firmaning tashkilotchilari uning ta’sischilari deb …

3 / 16

mani tashkil qilishda qo‘shgan hissalari hajmidagina qoplasalar, bunday firma – mas’uliyati cheklangan jamiyat deb ataladi. “ltd” qo‘shimchasi, inglizcha “limited” (cheklangan) so‘zining qisqartmasi bo‘lib, odatda, mas’uliyati cheklangan jamiyat nomiga qo‘shib yuritiladi. mas’uliyati cheklanmagan jamiyatning ta’sischilari esa ko‘rilgan zararni to‘la hajmda birgalashib qoplashadi. hatto zarurat tug‘ilganida, o‘z shaxsiy mulklarini sotib bo‘lsa-da, firma zararini qoplaydilar sherikchilik firmasi – ikki va undan ortiq shaxslarning (odam yoki korxonalarning) mablag‘lari asosida tashkil qilingan va ma’lum kelishuv shartlari asosida egalik qilinadigan, boshqariladigan va faoliyat natijasiga javob beriladigan firma. firmaning nizom jamg‘armasi — firma faoliyatini yuritish uchun uning tashkilotchilari tomonidan qo‘shiladigan hissa — mol-mulk va mablag‘. tadbirkorlik faoliyati bilan firma ochmasdan turib ham shug‘ullanish mumkin. buning uchun “yakka tartibdagi xususiy tadbirkor” degan maqomni olish va belgilangan tartibda soliqlarni to‘lab turish kifoya. mamlakat iqtisodiyotida boshqa turdagi firmalar ham bo‘lishi mumkin. iqtisodiy shart-sharoitlardan kelib chiqib firma turlari takomillashib, iqtisodiyotga moslashib boradi. o‘zbekiston respublikasi davlat statistika qo‘mitasining ma’lumotiga ko‘ra mamlaka timizda …

4 / 16

9-sinf iqtisodiy bilim asoslari 01.firma va uning turlari+ - Page 4

5 / 16

9-sinf iqtisodiy bilim asoslari 01.firma va uning turlari+ - Page 5

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "9-sinf iqtisodiy bilim asoslari 01.firma va uning turlari+"

firma va uning turlari @dars_ishlanma_yangi ma’lumki, tovar ishlab chiqarish va xizmat ko‘rsatish jarayoni korxonalarda amalga oshiriladi. davlat mulki asosida tashkil qilingan korxonalar — davlat korxonalari, xususiy mulk asosida tashkil qilingan korxonalar esa xususiy korxonalar deb yuritiladi. shuningdek, davlat va xususiy mulkka asoslangan aralash turdagi korxonalar ham bo‘lishi mumkin. tadbirkorlik faoliyati amalga oshiriladigan korxona firma deb ataladi. firma turli xil tovar va xizmatlarni foyda olish uchun ishlab chiqaradi. firmalar, ko‘pincha, xususiy mulk asosida tashkil qilinadi. firmalar qanday mulk asosida tashkil qilinishi, kim tomonidan qanday boshqarilishi, firma foydasi qanday taqsimlanishi va firma faoliyatining natijasiga kim va qanday javob berishiga qarab turli shaklla...

This file contains 16 pages in PPTX format (1.4 MB). To download "9-sinf iqtisodiy bilim asoslari 01.firma va uning turlari+", click the Telegram button on the left.

Tags: 9-sinf iqtisodiy bilim asoslari… PPTX 16 pages Free download Telegram