mustaqillik yillarida o‘zbek xalq cholg‘ularida ijrochilik san’ati

DOC 173,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1522509978_70524.doc mustaqillik yillarida o‘zbek xalq cholg‘ularida ijrochilik san’ati reja: 1. o‘zbekiston musiqa san’ati ijrochilik amaliyotida o‘z o‘rniga ega bo‘lgan xalq cholg‘ulari orkestri 2. sharq va g‘arb mamlakatlari madaniy boyliklarining qadim davrlardan boshlab o‘zaro bog‘lanishi va rivojlanishi 3. mustaqillik davrida o‘zbek xalq cholg‘ulari orkestri oldida turgan vazifalardan biri yangi va yirik shakldagi asarlarni o‘zlashtirish mustaqillik sharofati bilan fanning barcha jabhalarida tub o‘zgarishlar yuz berdi, milliy an’ana va milliy qadriyatlarimiz qayta tiklandi. insonlar yangicha tafakkurga, yangicha nigoh va yangicha fikrlash doirasiga ega bo‘ldilar. shu jumladan milliy musiqiy san’atimizda ham sezilarli darajada o‘zgarishlar ro‘y berdi. xususan, “ilhom - xx” simfonik musiqa va “sharq taronalari” xalqaro musiqa festivallarining aynan o‘zbekiston zaminida o‘tkazilishi jahonshumul ahamiyatga egadir. qayd etish lozimki, yangi davr o‘zbekiston musiqa san’ati ijrochilik amaliyotida o‘z o‘rniga ega bo‘lgan xalq cholg‘ulari orkestri jamoalarining ham soni, ham qadri kun sayin ortib bormoqda. mustaqillikka qadar respublikamizda asosan ikkita yirik professional jamoa – to‘xtasin jalilov (1938) nomidagi …

sarlardan tashqari, yirik raqs postanovkalariga jo‘rnavozlik qilish vazifasini ham bajardi. shuningdek, ijodiy jamoa bir qator yangi turda ijod etilgan, zamon ruhi bilan yo‘g‘irilgan va yangicha qarashlar bilan boyitilgan konsert dasturlarini tinglovchilar e’tiboriga havola etdi. jumladan, yirik sahnaviy asarlarning jo‘shqin va keng ko‘lamli jihatlarini o‘zgacha uslubda talqin etishga muyassar bo‘ldi. bunga, masalan, orkestr jo‘rnavozligida “o‘zbek raqs” raqqosalari ijrosidagi alisher navoiyning “sab’ai sayyor” dostoniga asoslangan “etti go‘zal” musiqiy kompozitsiyasi yorqin misoldir. lekin ko‘p o‘tmay bu jamoaning faoliyati tugatildi. shunday bo‘lsada, jamoa o‘zining qisqa vaqt ichidagi ijodiy faoliyatida behisob imkoniyatlarga ega o‘zbek xalq cholg‘u ijrochiligi san’atining yangi qirralarini ochishga muvaffaq bo‘ldi. yirik asarlarning sahnaviy talqinidagi jo‘shqinlik va keng ko‘lamlilik jihatlarini o‘zgacha uslub asosida ijro etdi. shu asnoda orkestr jamoasining yana bir ijodiy imkoniyati kashf etildi va tarix zarvaraqlariga muhrlandi. sharq va g‘arb mamlakatlari madaniy boyliklarining qadim davrlardan boshlab o‘zaro bog‘lanishi va rivojlanishida benihoya muhim o‘rin tutgan buyuk ipak yo‘li (e.av. ii-asr – mil. …

an edi. biroq o‘sha davrda mavjud mafkuraviy to‘siq va iqtisodiy omillar bois ushbu dastur doirasida belgilangan keng qamrovli ishlarning faqat ayrimlarigina hayotga tadbiq etildi xolos. buyuk istiqlol sharofati bilan mustaqil o‘zbekiston davlatida ulug‘ ajdodlarimiz yaratgan moddiy va nomoddiy madaniy merosni tiklash hamda xorijiy mamlakatlar bilan xalqaro aloqalar o‘rnatish uchun keng imkoniyatlar yuzaga keldi. shu jumladan, jonajon vatanimizda insoniyat tamadduni rivojida beqiyos o‘rin tutgan buyuk ipak yo‘lining ilg‘or an’analarini yangi davr sharoitiga muvofiq tiklash ishlariga alohida e’tibor berilmoqda. bunga, masalan, o‘zbekiston respublikasining birinchi prezidenti i.a.karimovning “buyuk ipak yo‘lini qayta tiklashda o‘zbekistonning ishtirokini avj oldirish va respublikada xalqaro sayyohlikni rivojlantirish borasidagi chora-tadbirlar to‘g‘risida” 1995-yili e’lon qilingan farmoni yorqin misoldir. mustaqillik sharofati bilan 1991-yili o‘zbekiston san’at arbobi, o‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan artist, professor f.abdurahimova sa’yiharakatlari natijasida respublikamizda ilk bor o‘zbek xalq cholg‘ulari kamer orkestri tashkil etildi. ushbu jamoaning tahsinga sazovor tomoni shunda-ki, u bugungi respublikamiz madaniy hayotida qadimiy an’analarni zamon ruhi bilan uzviy bog‘lagan …

g‘usi keng geografik miqyosda tarqalganligi aniqlangan. masalan, mutaxassislar xitoy pipasi hamda yapon bivasi so‘g‘d udining prototipi ekanligini ta’kidlaydilar. shuningdek, evropa musiqachilari tomonidan ko‘p asrlar davomida amaliy qo‘llanib kelingan “lyutnya” cholg‘usi va uning nomi ham aslida ud (al-ud) asosida yuzaga kelgan, xiii asrda turkiya va ispaniya kordovasi orqali g‘arb olamida keng yoyilgan so‘g‘d udi minnezinger, trubadur, truver kabi sayyoh musiqachilarning hamroh cholg‘usiga aylangan edi. shu kabi milliy sozlar timsolida sharq va g‘arb musiqa madaniyatlarini ham o‘zaro bog‘lanishiga xizmat qilgan mashhur “buyuk ipak yo‘li” an’analarini zamonaviy kesimda qayta jonlantirish shiori ostida faoliyat ko‘rsatayotgan “so‘g‘diyona” orkestrining asosiy maqsadlaridan biri - milliy musiqiy meros qatorida ko‘xna cholg‘ularimizni ham xalqaro miqyosida targ‘ib qilishdan iboratdir. “biz bugun sharq va g‘arbni bir-biri bilan uzviy bog‘lagan “buyuk ipak yo‘li”ning katta mahsuli hisoblanmish o‘zbek xalq cholg‘ularining o‘ziga xos jihatlari va boy imkoniyatlarini dunyoga ko‘rsatishni istaymiz”, – deydi biz bilan bo‘lgan suhbatda orkestrning badiiy rahbari va dirijyori firuza abdurahimova.72 darhaqiqat, …

o‘p ovozli uslubdagi asarlarni o‘ziga xos talqin etuvchi ijrochi jamoa sifatida nafaqat respublikamizda, balki jahon musiqa olamiga ham yaxshi tanilib ulgurdi. binobarin, orkestr bir konsert dasturida o‘zbek milliy kuy va qo‘shiqlari, o‘zbekiston kompozitorlarining shu jamoa uchun maxsus asarlari va jahon klassik musiqasi durdonalarini yakkanavoz, ansambl va yalpi ijrochilik shakllarida tinglovchilar hukmiga havola etish salohiyatiga ega. qolaversa, shu kabi funksional faoliyati bilan ham bu jamoa boshqa xalq cholg‘ulari orkestrlaridan farq qiladi. ushbu jamoa jadal sur’atlar bilan faoliyat olib borib tez orada nafaqat o‘zbek xalqi, balki jahon musiqa ahlining e’tiborini o‘ziga qaratdi. o‘zbek xalq cholg‘ularining ovoz tarovati, tembr xususiyatlari va ijro imkoniyatlarini qator yillar davomida chet ellarda targ‘ib etishda o‘z hissasini qo‘shmoqda. o‘zbek xalq cholg‘ularida milliy kuy-qo‘shiqlarimiz, o‘zbekiston kompozitorlarining maxsus asarlari bilan bir qatorda jahon klassik musiqasi, turli janr va uslubdagi asarlarni mohirona ijro etib, musiqa chegara bilmaydi degan iborani amalda namoyon etib kelmoqda. “so‘g‘diyona” davlat xalq cholg‘ulari kamer orkestri jamoasining turli …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "mustaqillik yillarida o‘zbek xalq cholg‘ularida ijrochilik san’ati"

1522509978_70524.doc mustaqillik yillarida o‘zbek xalq cholg‘ularida ijrochilik san’ati reja: 1. o‘zbekiston musiqa san’ati ijrochilik amaliyotida o‘z o‘rniga ega bo‘lgan xalq cholg‘ulari orkestri 2. sharq va g‘arb mamlakatlari madaniy boyliklarining qadim davrlardan boshlab o‘zaro bog‘lanishi va rivojlanishi 3. mustaqillik davrida o‘zbek xalq cholg‘ulari orkestri oldida turgan vazifalardan biri yangi va yirik shakldagi asarlarni o‘zlashtirish mustaqillik sharofati bilan fanning barcha jabhalarida tub o‘zgarishlar yuz berdi, milliy an’ana va milliy qadriyatlarimiz qayta tiklandi. insonlar yangicha tafakkurga, yangicha nigoh va yangicha fikrlash doirasiga ega bo‘ldilar. shu jumladan milliy musiqiy san’atimizda ham sezilarli darajada o‘zgarishlar ro‘y berdi. xususan, “ilhom - xx” simfonik mu...

Формат DOC, 173,5 КБ. Чтобы скачать "mustaqillik yillarida o‘zbek xalq cholg‘ularida ijrochilik san’ati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: mustaqillik yillarida o‘zbek xa… DOC Бесплатная загрузка Telegram