o'zbek opera san'ati va uning rivojiga hissa qo'shgan kompozitorlar

DOC 132,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1506750787_69123.doc mundarija kirish…………………………………………………….. i.bob opera janrining vujudga kelishi va rivojlanishining tarixiy shart shart- sharoitlari……………………………………………………………… 1.1. opera janrining vujudga kelishi va rivojlanishining tarixiy jarayoni… 1.2. opera janrining dunyo musiqa san’atida tutgan o’rni………………… 1.3. xorij, rus, o’zbek operalari xususida………………………………… ii.bob opera rivojiga xissa qo’shgan kompozitorlar va ular yaratgan asarlar janrining xilma-xilligi………………………………………… 2.1. xorij musiqa operasiva uning rivojiga hissa qo’shgan kompozitorlar. 2.2. rus musiqa operasi va uning rivojiga hissa kompozitorlar……… 2.3. o’zbek opera san’ati va uning rivojiga hissa qo’shgan kompozitorlar… xulosa va tavsiyalar…………………………………… foydalanilgan adabiyotlar…………………………….. ilovalar…………………………………………………… kirish prezidentimiz islom karimov rahnamoligida istiqlol yillarida yurtimizda san’atning barcha yo‘nalishlarini rivojlantirish borasida olib borilayotgan ezgu ishlar yoshlar ma’naviyatini asrab-avaylash, ularni ona vatanga muhabbat, milliy qadriyatlarimizga hurmat ruhida tarbiyalashdek ulug‘vor maqsadlarga xizmat qilmoqda. yurtimiz teatr san’atini ravnaq toptirish, uning o‘ziga xos an’analarini asrab-avaylash va yanada boyitish borasida keng ko‘lamli ishlar amalga oshirilmoqda. mamlakatimizning barcha hududlarida yangi san’at maskanlari qurilib foydalanishga topshirilmoqda, mavjudlari zamon talablari darajasida ta’mirlanmoqda. ayni …

va mahoratlarini namoyish etib, e’tirofga sazovor bo‘lib kelishmoqda. bugungi kunga kelib yurtimizda xalqaro opera san’ati festivallari o‘tkazilib kelinmoqda. bu esa milliy opera san’atini rivojlantirish yuzasidan yurtimizda amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli ishlar bilan san’at muxlislarini kengroq tanishtirish, bu boradagi xalqaro hamkorlikni mustahkamlash, ijodiy muloqotni yanada kengaytirish imkonini beradi san’at — xalqlarni birlashtiradi. ta’bir joiz bo‘lsa, jahoniy tinchlik va totuvlik, hamjihatlik rishtalarini mustahkamlaydi opera (lot. opera — mehnat mahsuli,asar) — musiqali dramatik san’at janri. opera qorishma (sintetik) janr bo‘lib, o‘zida bir nechta san’at turlarini mujassam etadi; unda dramaturgiya, musiqa, tasviriy san’at va raqs san’ati shakllari yaxlit sahnaviy jarayonda uzviy bog‘lanadi. lekin musiqa ular orasida etakchi o‘rin egallaydi. operaning adabiy asosi — librettodagi voqealar musiqiy dramaturgiya vositalari b-n, avvalo, vokal musiqa shakllarida gavdalantiriladi. qahramonlarning hissiy kechinmalari, asosan, yakkaxon xonandalar ijrosidagi ariya, kavatina kabi tugal musiqa lavhalarida o‘z ifodasini topadi. operadagi rechitativ tugal musiqa shakllarini o‘zaro bog‘lab, musiqiy dramaturgiya jarayonida muhim vazifalar bajaradi. turli …

keldi: ya. perining «dafna» (1598) va «evridika» (1600) asarlari. opera keyinchalik evropaning boshqa mamlakatlarida tarqalib, tarixiy rivoji davomida turli xillariga ega bo‘ldi. o‘zbekistonda opera janri o‘zbek mushkeli dramasining rivoji asosida, shuningdek, chet el mumtoz operasining ta’sirida yuzaga kelgan. toshkentga bir nechta (gruzin— 1894; 1907—15 yilarda — italyan,tatar, rus, ozarbayjon) opera gruppalari gastrolga kelgan. 1918 yildan toshkentda rus opera teatri o‘z faoliyatini boshlagan. 1929 yilda m. qoriyoqubov tashabbusi bilan o‘zbek musiqali teatri ishga tushdi.uning repertuari, asosan, musiqali dramalardan iborat bo‘lgan. mazkur teatr sahnasida o‘zbek tilida qo‘yilgan birinchi operalar — «er targ‘in» (e. brusilovskiy, 1937) va «nargiz» (m. magoma-ev,1938)dir. o‘zbek opera va balet gruppasi o‘zbek musiqali teatri zaminida yuzaga kelib, 1939 yil s. vasilenko va m. ashrafiyning «bo‘ron» operasi bilan o‘z faoliyatini boshlagan. dastlabki o‘zbek operalari o‘zbek va rus kompozitorlarining ijodiy hamkorligi natijasida hamda o‘zbekistonda ijod qilgan rus kompozi torlarining mahalliy mavzudagi ijodida rivoj topgan (r. glier, t. sodikrv,«layli va ajnun», 1940; …

rga bag‘ishlangan — «sug‘d elining koploni» (i. akbarov), «zebunniso» (sayfi jalil), «alisher navoiy» (m. burhonov), shuningdek, kamer operalar — «sohilda to‘qnashuv» (n.zokirov), «ona qalbi» (hab. rahimov) va b. operalar sahnalashtirildi.mustaqillik davri o‘zbek operalarida janr talqini, mavzu va mazmun doirasi yanada kengaytirilib, boyitildi: jahon mumtoz adabiyoti (n. zokirovning shekspir tragediyalari asosida yaratilgan «hamlet» va «makbet» opera-dilogiyasi) hozirgi zamon ijtimoiy muammolari (n.zokirovning «muxtoriyat» opera-farsi,o. abdullaevaning «vafo», f. yanov-yanovskiyning «orkestr» operalari), tarixiy shaxslar siymolari (m. bafoevning «al-farg‘oniy») va falsafiy mavzular (i. ak-barovning «ibtido xatosi» opera oratoriyasi) opera janrini keyingi rivojini belgiladi. mazmunni talqin qilishda asosiy urg‘u milliy hamda umumbashariy ma’naviy kadriyatlarni tarannum etishga, murakkab vaziyat va psixologik holatlarni chuqur ifoda etishga qaratildi. bu davrda o‘zbek kompozitorlari opera asarlarida o‘zbek xalq musiqa merosi va milliy ijrochilik an’analarini zamonaviy ifoda va texnik vositalar bilan uzviy bog‘lashga ahamiyat berdilar opera janrining vujudga kelishi va rivojlanishi xvii asrga qadar uzoq davom etgan dunyoviy va cherkov musiqasi bilan …

jtimoiy ahamiyati namoyon bo’ladi. operaning vatani italiya bo’lib, opera paydo bo’lishidan awal, musiqa ijrochiligining rivojlangan dunyoviy shakllari, musiqiy-teatr pastoral janrning tarqalishi, qo’shiq janriga bo’lgan qizi-qishning ortishi bilan tavsiflanuvchi xvi asr musiqiy hayoti hukm surgan. opera san'atining dastlabki o’chog’i florensiya hisobla-nadi. shoirlar, musiqachilar va san'at ixlosmandlarini birlashtir-gan to’garakda (kamerata) mazkur san'at turi tamoyillari ishlab chiqilgan va asosiy qoidalari shakllantirilgan. florensiya operasining asoschilari shoir ottavio rinuchchini (torkvato tassoning o’quvchisi), musiqachilar yakopo peri va julio kachchinilar edi. rinuchchini matni va peri musiqasi bilan yozilgan birinchi florensiya operasi — «dafna» 1594-yil korsi uyida namoyish etilgan. ikkinchi florensiya operasi ottavio ri-nuchchini va yakopo perining orfey haqidagi antik afsonasi aso-sida yaratilgan «evredika» operasi hisoblanadi. mazkur operaning yaratilishi fransuz qiroli genrix iv ning mariya medichi bilan 1600-yilda bo’lib o’tgan nikoh marosimiga bag’ishlangan. xuddi shu sujet asosida 1600-yilda julio kachchinining «ev-redika» operasi yozilgan. italiya operasining yana bir markazi rim edi. rimda opera teatri rim papasi urbanom viii ning …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o'zbek opera san'ati va uning rivojiga hissa qo'shgan kompozitorlar"

1506750787_69123.doc mundarija kirish…………………………………………………….. i.bob opera janrining vujudga kelishi va rivojlanishining tarixiy shart shart- sharoitlari……………………………………………………………… 1.1. opera janrining vujudga kelishi va rivojlanishining tarixiy jarayoni… 1.2. opera janrining dunyo musiqa san’atida tutgan o’rni………………… 1.3. xorij, rus, o’zbek operalari xususida………………………………… ii.bob opera rivojiga xissa qo’shgan kompozitorlar va ular yaratgan asarlar janrining xilma-xilligi………………………………………… 2.1. xorij musiqa operasiva uning rivojiga hissa qo’shgan kompozitorlar. 2.2. rus musiqa operasi va uning rivojiga hissa kompozitorlar……… 2.3. o’zbek opera san’ati va uning rivojiga hissa qo’shgan kompozitorlar… xulosa va tavsiyalar…………………………………… foydalanilgan adabiyotlar…………………………….. ilovalar……………………………………………………...

Формат DOC, 132,0 КБ. Чтобы скачать "o'zbek opera san'ati va uning rivojiga hissa qo'shgan kompozitorlar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o'zbek opera san'ati va uning r… DOC Бесплатная загрузка Telegram