4sinf tabiiy fan darslik 7-9 dars

PDF 12 pages 8.2 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 12
1-bo‘lim 30 inson doim yashash uchun qulay sharoit yaratishga harakat qiladi. ko‘pincha bu harakatlari bilan atrof-muhitga zarar keltiradi. natijada, ko‘plab o‘simliklar nobud bo‘ladi. masalan, saksovul-eng zo‘r yoqilg‘i. u ko‘mirdan ham ko‘proq issiqlik beradi. shuning uchun odamlar katta maydonlardagi saksovullarni terib olishgan. saksovulning o‘sib rivojlanishi uchun juda ko‘p vaqt ketadi. shu sababli yangi daraxtlar eskilarining o‘rnini qoplay olmaydi. afsuski, bugungi kunda saksovul yo‘q bo‘lib ketish arafasida. inson o‘simliklar hayotiga qanday ta’sir o‘tkazadi? inson oʻsimliklarga qanday zarar yetkazishi mumkin? misollar keltiring. 1. inson o‘simliklarga qanday ta’sir o‘tkazadi? o‘simliklarga zararli ta’sirlar bevosita o‘rmonlarni kesish o‘rmon yong‘inlari o‘simliklarni yulish payhon qilish bilvosita havoning ifloslanishi suvning ifloslanishi tuproqning ifloslanishi avtomobillardan chiqadigan zaharli gazlar https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 1-bo‘lim 31 odamlar o‘simliklarni bundan qariyb 10 ming yil oldin o‘stira boshlagan. oldinlari faqat yovvoyi o‘simliklarning meva va urug‘larini yig‘ishgan. qachon dehqonchilik bilan shug‘ullana boshlagani noma’lum. balki yerga to‘kilgan …
2 / 12
alohida saralab olishkerakligini tushunishgan. madaniy sabzi yovvoyi makkajo‘xori madaniy makkajo‘xori yovvoyi sabzi inson o‘simliklar hayotiga qanday ta’sir o‘tkazadi? 2. inson manfaati uchun o‘simliklarni o‘zgartirish 1-topshiriq. madaniy oʻsimliklarning yovvoyi oʻsimliklardan farqlarini yozing. 31 https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 1-bo‘lim 32 o‘simliklarni o‘rganish uchun maxsus joylar – botanika bog‘lari tashkil qilingan. bu yerga dunyoning turli burchaklaridan o‘tlar, butalar va daraxtlar olib kelingan. ko‘pgina botanika bog‘larida noyob yoki yo‘qolib ketish xavfi yuqori bo‘lgan o‘simliklar urug‘larining kolleksiyalari mavjud. botanika bog‘larida ishlaydigan olimlar ilmiy tadqiqotlar olib boradilar. toshkentdagi botanika bog‘ida 6 mingga yaqin turli o‘simliklar o‘sadi. ular ichida shimoliy amerika va xitoydan, kavkaz tog‘lari va yevropadan keltirilgan o‘simliklar ham bor. botanika bog‘idagi o‘simliklari shunchalik ko‘p kislorod ishlab chiqaradiki, u 13 ming kishiga yetadi. shuning uchun bu bog‘ majoziy ma’noda “toshkentning o‘pkasi” deb ataladi. inson o‘simliklar hayotiga qanday ta’sir o‘tkazadi? 3. botanika bog‘i keyingi darsga toshkentdagi …
3 / 12
//t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 1-bo‘lim 33 oddiy qog‘oz ishlab chiqarish uchun ko‘p daraxt kesiladi. ammo daraxt kesilishini kamaytirib, o‘rmonlarni asrab qolish mumkin. buning uchun chiqindi tashlayotganda qog‘oz ajratib qo‘yilsa bo‘ldi. qog‘oz chiqindilarni qayta ishlab, ulardan daftar, qog‘oz paketlar, qadoqlash uchun turli xil qutilar tayyorlash mumkin. sifatsiz qog‘oz chiqindilaridan esa qurilish materiallari yoki karton ishlab chiqariladi. qog‘oz shisha plastik elektronika metall organik chiqindilar inson o‘simliklar hayotiga qanday ta’sir o‘tkazadi? 4. daraxtlar uchun nima qila olasiz? oilangizda so‘rovnoma oʻtkazib, bitta oila bir haftada, bir oyda, bir yilda qancha chiqindi tashlashini hisoblab koʻring. chiqindining qaysi turlarini qayta ishlashga yuborish mumkin, deb o‘ylaysiz? 2-topshiriq. chiqindini konteynerlarga ajrating. qanday chiqindini qaysi konteynerga solish kerakligini koʻrsating. 1. insonning tabiatga zararli taʼsiriga misollar keltiring. 2. insonning tabiatga keltiradigan foydasiga misollar ayting. https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 1-bo‘lim 34 xalqaro “qizil kitob” – jarayondagi noyob, yo‘q bo‘lib ketgan yoki …
4 / 12
yo‘qolish xavfi ostida qolgan bo‘lishi mumkin. qora rangli sahifalardan yo‘qolib ketgan o‘simlik va hayvon turlari joy olgan. oq sahifalar noyob turlar haqida. kulrang sahifalarda kam o‘rganilgan turlar tavsiflangan.qizil sahifalar yo‘qolib ketish xavfi yuqori bo‘lgan o‘simlik va hayvonlar haqida ma’lumot beradi. o‘simliklarning qizil kitobi 1. xalqaro qizil kitob qizil kitob haqida nimalar bilishingizni esga oling. bu kitobning vazifasi nima? qulaylik uchun “qizil kitob” sahifalari alohida ranglarda ajratilgan. 1-topshiriq. daftarga qizil kitob haqida qisqacha maʼlumot yozing. yashil sahifalar yo‘qolib ketish xavfi bo‘lmagan turlar haqida. https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 ht tp s:// t. https://t.me/trm_metodika_uz/2 ht tp s:// t.m e/t rm _ ht tp s:// t.m e/t rm _ ht tp s:// t.m e/ ht tp s:// t.m e/t rm _ https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 1-bo‘lim 35 o‘zbekistonning ham qizil kitobi bor. unda oʻzbekiston hududida yoʻqolib borayotgan hayvonlar va oʻsimliklar ro‘yxati keltirilgan. qizil kitob har 5 yilda qayta nashr etiladi. so‘nggi nashrda o‘zbekistondan tashqarida o‘sadigan …
5 / 12
ida yozilganini aniqlang. krasnaya kniga respubliki uzbekistan the red data book of the republic of uzbekistan o‘zbe kisto n krasnaya kniga respubliki uzbekistan the red data book of the republic of uzbekistan o‘zbekiston https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 1-bo‘lim 36 o‘zbekiston tabiati boy va rang-barangdir. bahorda gullaydigan o‘simliklarning go‘zalligi va xilma-xilligi bizni hayratda qoldiradi. ajoyib gullarni uzib, ulardan guldastalar yasashadi. bu guldastalar bir necha soat, ko‘pi bilan bir necha kun yashaydi. ammo uzilgan gullar o‘rnida hech qachon urug‘lar to‘kilmaydi, yangi o‘simliklar paydo bo‘lmaydi. anor talas akoniti gulsafsar hisor badani 3. o‘zbekiston respublikasi qizil kitobiga kiritilgan o‘simliklar 2-topshiriq. daftarga qizil kitob haqida qisqacha maʼlumot yozib qoʻying. o‘simliklarning qizil kitobi https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 https://t.me/trm_metodika_uz/2 1-bo‘lim 37 endemik – kichik hududda uchraydigan o‘simlik. o‘zbekistonda o‘sadigan ko‘plab lolalar endemik hisoblanadi. masalan, o‘zbek lolasi faqat qashqadaryo viloyatida o‘sadi. …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "4sinf tabiiy fan darslik 7-9 dars"

1-bo‘lim 30 inson doim yashash uchun qulay sharoit yaratishga harakat qiladi. ko‘pincha bu harakatlari bilan atrof-muhitga zarar keltiradi. natijada, ko‘plab o‘simliklar nobud bo‘ladi. masalan, saksovul-eng zo‘r yoqilg‘i. u ko‘mirdan ham ko‘proq issiqlik beradi. shuning uchun odamlar katta maydonlardagi saksovullarni terib olishgan. saksovulning o‘sib rivojlanishi uchun juda ko‘p vaqt ketadi. shu sababli yangi daraxtlar eskilarining o‘rnini qoplay olmaydi. afsuski, bugungi kunda saksovul yo‘q bo‘lib ketish arafasida. inson o‘simliklar hayotiga qanday ta’sir o‘tkazadi? inson oʻsimliklarga qanday zarar yetkazishi mumkin? misollar keltiring. 1. inson o‘simliklarga qanday ta’sir o‘tkazadi? o‘simliklarga zararli ta’sirlar bevosita o‘rmonlarni kesish o‘rmon yong‘inlari o‘simliklarni yulish payho...

This file contains 12 pages in PDF format (8.2 MB). To download "4sinf tabiiy fan darslik 7-9 dars", click the Telegram button on the left.

Tags: 4sinf tabiiy fan darslik 7-9 da… PDF 12 pages Free download Telegram