5-sinf ona tili 61.asos va qo‘shimchalar imlosi 2+

PPTX 51 sahifa 2,1 MB Bepul yuklash

51 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 2,1 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 51

Yangilangan May 2026

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 51

mavzu: imlo qoidalari @dars_ishlanma_yangi (lotin) imlo o‘zbek qoidalari 24-avgustida respublikasi mahkamasining qarori bilan yangi yozuvining 1995-yilning o‘zbekiston vazirlar 339-sonli tasdiqlangan. u quyidagi 7 bo‘limni o‘z ichiga oladi: 1. harflar imlosi: unlilar imlosi (1-7-qoidalar). undoshlar imlosi (8-32-qoidalar). asos va qo‘shimchalar imlosi (33-37- qoidalar). qo‘shib yozish (38-50-qoidalar). chiziqcha bilan yozish (51-56-qoidalar). ajratib yozish (57-65-qoidalar). 6 bosh harflar imlosi (66-74-qoidalar). 7. ko‘chirish qoidalari (75-82-qoidalar). asos va qo‘shimchalar imlosi 1. a unlisi bilan tugagan fe’lga -v, -q, -qi qo‘shimchasi qo‘shilganda a unlisi o aytiladi va shunday yoziladi: sayla – saylov, bo‘ya – bo‘yoq; o‘yna – o‘ynoqi kabi; 2) i unlisi bilan tugagan ko‘pchilik fe’lga -v, -q qo‘shimchasi qo‘shilganda bu unli u aytiladi va shunday yoziladi: o‘qi – o‘quvchi, sovi – sovuq kabi. lekin: og‘ri – og‘riq, qavi – qaviq kabi. 3) k, q undoshi bilan tugagan ko‘p bo‘g‘inli so‘zga, shuningdek, bek, yo‘q kabi ayrim bir bo‘g‘inli so‘zga egalik qo‘shimchasi qo‘shilganda k undoshi g undoshiga, …

2 / 51

‘shilganda n tovushi qo‘shib aytiladi va shunday yoziladi: unda, bunday, shunda, o‘shancha kabi; u, bu olmoshlarga egalik qo‘shimchalari quyidagicha qo‘shiladi: buningiz, o‘shanisi kabi; 5) o, o‘, u, e unlisi bilan tugaydigan so‘zga egalik qo‘shimchasi quyidagicha qo‘shiladi: *1) ko‘pchilik so‘zga egalik qo‘shimchasi -m, -ng, -si; -miz, -ngiz, -si (yoki -lari) shaklida tovush orttirmay qo‘shiladi: bobom, bobong, bobosi; orzum, orzung, orzusi; orzumiz, orzungiz, orzusi kabi; *2) parvo, obro‘, mavqe, mavzu, avzo so‘zlariga i, ii shaxs egalik qo‘shimchasi qo‘shilganda bir y tovushi qo‘shib aytiladi va shunday yoziladi: parvoyim, parvoying; parvoyimiz, parvoyingiz; obro‘yim, obro‘ying; obro‘yimiz, obro‘yingiz kabi; *3) ii shaxs egalik qo‘shimchasi parvo, avzo, obro‘, mavqe so‘ziga -yi shaklida, xudo, mavzu so‘ziga esa -si shaklida qo‘shiladi: avzoyi, mavzusi kabi (dohiy kabi y undoshi bilan tugagan so‘zga ham iii shaxsda -si qo‘shiladi: dohiysi kabi *d) men, sen olmoshiga -ni, -ning, -niki qo‘shimchasi qo‘shilganda qo‘shimchadagi n tovushi aytilmaydi va yozilmaydi: meni, mening, meniki; seni, sening, seniki …

3 / 51

, g‘o‘zapoya, ommabop, xushxabar, hamdo‘st, hamsuhbat, orombaxsh, kamgap, umumxalq, sovuqmijoz, devsifat, izzattalab kabi. qo‘shib yozish 1.ikkinchi qismi –ar (inkor shakli -mas) qo‘shimchasi bilan tugaydigan qo‘shma ot va qo‘shma sifatlar: otboqar, o‘rinbosar, molboqar, beshiktervatar, tezoqar, ertapishar, tinchliksevar, ishyoqmas, qushqo‘nmas kabi. 2.o‘xshatish, qiyoslash asosida yuzaga keluvchi qo‘shma otlar va qo‘shma sifatlar: karnaygul, qo‘ziqorin, otquloq, oybolta, bodomqovoq, devchechak kabi. narsani biror belgisi asosida bildiruvchi qo‘shma otlar: olaqarg‘a, qizilishton, achchiqtosh, mingoyoq kabi. narsani joyga nisbatan bildiruvchi qo‘shma otlar: tog‘olcha, cho‘lyalpiz, suvilon, qashqargul kabi. biror maqsad, ish uchun mo‘ljallangan narsani bildiruvchi qo‘shma otlar: kirsovun, qiymataxta, tokqaychi, ko‘zoynak kabi. 6.qaratqich + qaralmish tipidagi birikmaning so‘zga aylanishi bilan yuzaga keluvchi qo‘shma otlar: mingboshi, shaftoliqoqi, olmaqoqi, qovunqoqi kabi. 7. ikkinchi qismi turdosh otlardan yoki obod so‘zi bo‘lgan joy nomlari: sirdaryo, kattaqo‘rg‘on, to‘rtko‘l, yakkabog‘, yangiobod, xalqobod, fayziobod kabi. ammo ikkinchi qismi atoqli otlardan bo‘lgan joy nomlari ajratib yoziladi: o‘rta osiyo, yuqori chirchiq, qo‘yi chirchiq, ko‘hna urganch kabi. 8.takror taqlid …

4 / 51

uft so‘z qismlari orasida –u (-yu) bog‘lovchisi kelsa, undan oldin chiziqcha qo‘yiladi va juft so‘z qismlari ajratib yoziladi: katta-yu kichik, tun-u kun, el-u yurt kabi. -juft so‘zdan qo‘shimcha yordamida yasalgan so‘z ham chiziqcha bilan yoziladi: baxt-saodatli, xayr-xo‘shlashmoq kabi; kuchaytirilgan belgi shakllari chiziqcha bilan yoziladi: qop-qora, yam-yashil, yap-yapaloq, ko‘m-ko‘k, dum-dumaloq, kuppa-kunduzi, yop-yorug‘ kabi. so‘zning –ma, -ba yordamida birlashgan qismlari: uyma-uy, rang-barang,dam-badam, ko‘chama-ko‘cha rus tilidan aynan o‘zlashgan yoki kal’ka usulida o‘zlashgan so‘zlar asliga muvofiq chiziqcha bilan yoziladi: injener– konstruktor, gramm-molekula, kilovat-soat, changlagich-purkagich, vitse-prezident kabi. ayrim yuklamalar: -chi, -ku, -u/yu, -da,- a/ya kabi. sen-a? sen-ku! sen-a? tartib son arab raqami bilan yozilsa, -(i)nchi qo‘shimchasi o‘rniga chiziqcha (-) qo‘yiladi: 7- sinf, 5-„a» sinfi, 3-, 7-, 8- sinf o‘quvchilari, 60- yillar, 1991- yilning 1- sentabri kabi. tartib sonni ko‘rsatuvchi rim raqamidan keyin chiziqcha yozilmaydi: xx asr, x sinf kabi. ajratib yozish 1. qo‘shma fe’lning qismlari ajratib yoziladi: imzo chekmoq, ta’sir etmoq, vafo qilmoq, sotib olmoq, …

5 / 51

, hech, hamma, ba’zi, bir, qay, u, bu, shu, o‘sha so‘zlari yonida kelgan so‘zdan ajratib yoziladi: har zamon, hech kim, hamma vaqt, ba’zi bir, bir qancha, bir yo‘la, qay kuni, u yerga, bu yoqdan, shu yerdan, o‘sha yoqqa kabi. lekin birpas, birato‘la, birvarakayiga, biroz, birmuncha, buyon (beri) so‘zlari qo‘shib yoziladi. qay so‘zi yer, yoq, yon so‘zlari bilan kelganda bir y tushib qolishi natijasida bu so‘zlar qo‘shib yoziladi: qiyoslang: qay yerda – qayerda, qay yoqqa – qayoqqa, qay yondan – qayondan kabi. qaybir, qayvaqt so‘zlari ham qo‘shib yoziladi. 4. murakkab sonlarning qismlari ajratib yoziladi: yigirma besh, bir yuz ellik ikki kabi. 5. tojikcha izofali birikmalar ajratib yoziladi: tarjimayi hol, nuqtayi nazar, oynayi jahon, dardi bedavo kabi. shuningdek, yangi imlo qoidalarida izofa undosh bilan tugagan so‘zlarga i shaklida, unli bilan tugagan so‘zlarga yi shaklida qo‘shilishi belgilab qo‘yildi. qiyoslang: dardi bedavo, nuqtayi nazar, tarjimayi hol, oynayi jahon, piri badavlat kabi. birinchi qismi chiqish …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 51 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"5-sinf ona tili 61.asos va qo‘shimchalar imlosi 2+" haqida

mavzu: imlo qoidalari @dars_ishlanma_yangi (lotin) imlo o‘zbek qoidalari 24-avgustida respublikasi mahkamasining qarori bilan yangi yozuvining 1995-yilning o‘zbekiston vazirlar 339-sonli tasdiqlangan. u quyidagi 7 bo‘limni o‘z ichiga oladi: 1. harflar imlosi: unlilar imlosi (1-7-qoidalar). undoshlar imlosi (8-32-qoidalar). asos va qo‘shimchalar imlosi (33-37- qoidalar). qo‘shib yozish (38-50-qoidalar). chiziqcha bilan yozish (51-56-qoidalar). ajratib yozish (57-65-qoidalar). 6 bosh harflar imlosi (66-74-qoidalar). 7. ko‘chirish qoidalari (75-82-qoidalar). asos va qo‘shimchalar imlosi 1. a unlisi bilan tugagan fe’lga -v, -q, -qi qo‘shimchasi qo‘shilganda a unlisi o aytiladi va shunday yoziladi: sayla – saylov, bo‘ya – bo‘yoq; o‘yna – o‘ynoqi kabi; 2) i unlisi bilan tugagan ko‘pchilik fe’lga...

Bu fayl PPTX formatida 51 sahifadan iborat (2,1 MB). "5-sinf ona tili 61.asos va qo‘shimchalar imlosi 2+"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: 5-sinf ona tili 61.asos va qo‘s… PPTX 51 sahifa Bepul yuklash Telegram