xonandalar uchun zarur bo’lgan jihatlar

DOCX 28,8 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1667939865.docx xonandalar uchun zarur bo’lgan jihatlar ma’lumki, xonanda uchun ijodkorlik faoliyatida zarur bo’lgan barcha jihatlar mustajo bo’lishi – faqat mukammal ijroni ta’minlab beradigan jarayondir. an’anaviy xonandalikda ham xonandalar yoshlariga nisbatan zarur bo’lgan xususiyatlarni va vaqtiga (holatiga) qarab tarbiyalanadigan va rivojlantiriladigan jihatlarni o’zlashtirishlari va katta e’tibor bilan o’rganishlari lozim. mutaxassislar tomonidan tabiiy iqtidor, albatta, ijroda o’zini namoyon etishi muqarrarligi e’tirof etilsada, tinimsiz va maqsadli mashg’ulotlar, tarbiya va bilim jarayoni ham amaliyotda o’zini namoyon etishi begumondir. an’anaviy xonandalikni kasb etuvchi yoshlarning imkoniyat darajalari xususida taniqli bastakor, sozanda va xonanda o’.rasulov quyidagilarni zikr etgan: “...ovozlarni an’anaviy xonandalikka tayyorlashda quyidagilarga e’tibor berish kerak: 1. ovoz sadosi; 2. tabiiy tarzda shakllangan xonandalikka xos unsurlar: nola, qochirim, va h.k.; 3. xotira, zehn, iqtidor; 4. kuyga, she’rga munosabat; 5. nutq; 6. ta’limga qadar ularda shakllangan musiqiy idrok va talqinning darajasi”[footnoteref:1]. bu, albatta, har bir ijrochining xonandalikka kirib kelishida zarur hisoblangan va ustozlar e’tibor qaratishi lozim bo’lgan jihatlardir. …

m alohida qayd etish lozim. an’anaviy xonandalar o’zlari uchun zarur jihatlarning nazariy va amaliy negizlarini anglashlari, bilib olishlari va ulardan amaliyotda keng foydalanishlari foydadan xoli emas. iste’dod – “talant – nihoyatda zo’r qobiliyat, biror sohada yuksak darajadagi layoqat. u idrok, tasavvur, tafakkur, xotira, kuzatuvchanlik benihoya o’sganligida, voqea-hodisalarning yangi qirralarini, ularning zamiridagi murakkab aloqadorlikni kashf etishda ko’rinadi”5. bu ta’rif keng ma’noda va barcha sohalarga tegishli ekanligini tushunish mumkin. musiqa san’atida, ayniqsa, xonandalik san’atida iste’dodning turli shakllari uchrashi va iste’dod ham tarbiyalanishga xos ekanliklarini kuzatish mumkin. shu bois, iste’dodli xonandaning tarbiya jarayoni ulkan natijalarga asos bo’lishi muqarrar. iste’dod xususida tadqiqot olib borgan olim b.qodirov uni quyidagicha ta’riflaydi: “iste’dod – ko’p qirrali, murakkab, ham irsiy-biologik, ham ijtimoiy ahamiyatga molik hodisadir”[footnoteref:2]. [2: qodirov b. iste’dod, “tafakkur” jurnali.-t., 2007-y. № 3, 65-bet. ] xonandalikda iste’dod muhim ahamiyat kasb etuvchi omillardan biridir. chunki xonandalikning turli ijroviy yo’llari mavjud. iste’dod xonandalikda, boshqa sohalar kabi, ijro mahoratida o’z …

gi iste’dod tufayli amaliyot davomida turli yutuqlarga erishiladi. uchinchidan, xonandadagi tug’ma iste’doddir. bu jarayon xonandaning ijrochilik faoliyati davomida o’zini namoyon etadi va nisbatan keskinroq rivojlanadi. bu o’rinda iste’dodning o’ziga xos belgilari ham bo’lishi mumkin. bular: xonandaning kuchli sezgisi; tez anglab olish; eslab qolish darajasining balandligi; bilishga, anglab olishga intilishning balandligi; katta asarlarni o’rganish ishtiyoqi; sodda va oson asarlarga e’tiborsizlik; yangilikka chanqoqlik; ashulalarni turli variantlarini qidirib topish va ularni o’zlashtirish; o’zini o’zi tergab turish; o’z oldiga murakkab maqsadlarni qo’yish va shunga o’xshash xislatlar. qayd etish joizki, iste’dodli har bir kishi muayyan kasbni tanlashi va unga oshiq bo’lishi lozim. musiqa san’atida bunday hol kam bo’lsa-da, uchrab turadi. ayniqsa, sozandalik sohasida bir nechta cholg’ularning mukammal ijrosiga erishish, ijroviy jihatidan turli bo’lgan (damli, urma-zarbli, chertla, kamonli va h.k.) cholg’ularni o’z uslubida sof ijro etish kabi imkoniyatli sozandalarimiz mavjud. xonandalikda bu jarayonni amaliyotda mavjud ijroviy uslublariga ega, sof talqiniga erishgan va ijodiy munosabatlari mavjud bo’lgan …

i ko’rsatadi va mukammallashib boradi. shuning uchun xonandalarga malaka juda katta ahamiyatga ega bo’lgan jihat hisoblanadi. malakaning asosi esa saboq va uning talqinidir. iste’dodni ham o’z o’rnida tarbiyalash kerak bo’ladi. tarbiya esa merosga xos, an’anaga mos bo’lishi uchun muayyan ustozdan ta’lim olish juda muhim. bizning ijrochilik amaliyotimizda “har maqomga yo’rg’alaydigan” xonandalar ko’p. demak, iste’dodning o’sishi uchun nimalarga e’tibor berish lozimligini bilish muhim. avvalambor, xonandaning qobiliyati va shu kasbni o’rganishga moyilligi bo’lishi lozim. odatda, buni amaliyotda ustozlarning o’zi bir ko’rishda anglab oladilar. qolaversa, da’vogar ham buni o’z xatti-harakatlari, intilishi bilan bildirib turadi. musiqa san’atidagi iste’dod yuqorida keltirilgan musiqiy jihatlarning barchasida bo’lishi lozim. qobiliyat va moyillik munosabat talab etadi. xususan, ularning o’sishi uchun ma’lum sharoit yaratilishi ko’zda tutiladi. sharoit, avvalo, ustoz tanlash, kasbni o’zlashtirish, muntazam shug’ullanish (saboq) va mashg’ulotlar bilan bog’liq. agar amaliy mashg’ulotlar nazariyot bilan birga olib borilsa, uning ko’lami yanada oshadi. xonandaning bilimi ham mukammal bo’ladi. bu, albatta, xonandaning tarbiyasi …

ham qobiliyatli bo’lsa, maqsadga muvofiq bo’ladi. buning ustiga u xushovoz bo’lsa, undan ham a’lo bo’ladi. demak, ovoz ham turli xil bo’lishi muqarrar. ma’lumki, musiqada birlamchi jarayon – tovush. tovush chiqarish uchun unga turli vosita, harakatlar bilan erishish mumkin. tovushlarni ma’noli, his-tuyg’ular orqali mukammal tarannum etishga, avvalo, inson ovozi qodirdir. musiqashunos s.begmatov “xonandalik san’ati” kitobida tovushni shunday ta’riflaydi: “xonanda ovozida tovush kuchi, balandligi, qattiqligi va barchasini uyg’unligida hosil bo’ladigan tembri mavjud. o’zbek an’anaviy xonandalik san’atida shu bilan birga ko’rinishga ega bo’lmagan, lekin his etishda anglanadigan ovoz tarovati, mungi, dardi, bezagi, xirgoyisi bor bo’lib, darhaqiqat to’laqonli ma’noga ega bo’lgan ovozni tashkil etadi. chunonchi, mumtoz xonandalik amaliyotida aynan mana shu jihatlar ijroning ehtirosli xususiyatlari sifatida ijobiy baholanib kelingan”[footnoteref:3]. albatta, ovozning mavjud barcha imkoniyatlaridan keng foydalana olish, bularni xonishda ko’rsata bilish, tinglovchilarga ta’sir o’tkaza olish xonandaning eng muhim ahamiyatga ega bo’lgan jihatlari hisoblanadi. [3: s.begmatov. xonandalik san’ati.-t., 2007 y. 20-bet. ] xonandalarning ovozini ham …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "xonandalar uchun zarur bo’lgan jihatlar"

1667939865.docx xonandalar uchun zarur bo’lgan jihatlar ma’lumki, xonanda uchun ijodkorlik faoliyatida zarur bo’lgan barcha jihatlar mustajo bo’lishi – faqat mukammal ijroni ta’minlab beradigan jarayondir. an’anaviy xonandalikda ham xonandalar yoshlariga nisbatan zarur bo’lgan xususiyatlarni va vaqtiga (holatiga) qarab tarbiyalanadigan va rivojlantiriladigan jihatlarni o’zlashtirishlari va katta e’tibor bilan o’rganishlari lozim. mutaxassislar tomonidan tabiiy iqtidor, albatta, ijroda o’zini namoyon etishi muqarrarligi e’tirof etilsada, tinimsiz va maqsadli mashg’ulotlar, tarbiya va bilim jarayoni ham amaliyotda o’zini namoyon etishi begumondir. an’anaviy xonandalikni kasb etuvchi yoshlarning imkoniyat darajalari xususida taniqli bastakor, sozanda va xonanda o’.rasulov quyidagilarni zikr e...

Формат DOCX, 28,8 КБ. Чтобы скачать "xonandalar uchun zarur bo’lgan jihatlar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: xonandalar uchun zarur bo’lgan … DOCX Бесплатная загрузка Telegram