8-sinf iqtisodiy bilim asoslari 05.bozor va uning turlari+

PPTX 19 pages 122.2 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 122.2 KB

File type PPTX

Pages 19

Updated May 2026

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

mavzu: bozor va uning turlari. darsning maqsadi o’quvchilarning bozor va uning turlari bilan tanishtirish o’quvchilarni vatanparvarlik yurtga sadoqat ruhida tarbiyalash. o’quvchilarni bozor va uning turlari haqidagi bilimlarini rivojlantirish va oshirish dars turi: yangi bilimlar berish jihozi: yozuv taxtasi, darslik, darsning borishi: tashkiliy qism: salomlashtirish b) tozalikni tekshirish c) davomatni aniqlash @dars_ishlanma_yangi yangi mavzu bayoni siz odamlar bilan gavjum, savdo – sotiq amalga oshiriladigan, alohida ajratilgan joy sifatidagi dehqon bozori, avtomobil bozori, kiyim – kechak bozori va buyumlar bozori kabi bozorlarni yaxshi bilasiz. bozor - sotuvchi va xaridorlarning oldi – sotdi jarayonini amalga oshirishlari bilan bog’liq o’zaro munosabatlardir. bozor uchun har doim ham alohida ajratilgan joyning bo’lishi shart emas. bozor tushunchasi va uning vazifalari bozor deganda kishilar ko`z oldida ko`pchilik yig`ilib savdo-sotiq yuz beradigap joy gavdalanadi. "bozorga boraman" deganda xam o`sha joyga borish tushuniladi, lekin ko`pchilik magazin, birja yoki auktsionni bozor tarzida xayoliga ham keltirmaydi. bu tabiiy. chunki, odamlarda shunday ko`nikma …

2 / 19

esa kerakli tovarni ma`qul narxda topa biladi, shuning uchun ham ular muhim aloqada bo`lishga intiladi. xo`sh, kim sotuvchi-yu, kim haridor? bozorning har bir ishtirokchisi, u kim bo`lishidan qati nazar (iste`molchi, fuqaro, firma, davlat), bir bozorda sotuvchi bo`lsa. boshqa bozorda haridor vazifasini o`taydi. xaridorda tovarni malum narxda sotib olish ishtiyoqi bor. sotuvchilar esa tovarlarni bozorga chiqarib ularni ma`lum narxda haridorlarga taklif etuvchilardir. xaridorlar va sotuvchilar har doim bir-birlarining hojatini chiqarib, hamkorlik qiladilar, kerakli tovariing narxini kelishib, o`zaro iqtisodiy murosaga keladilar. bu bozordagi murosa deyiladi. uy xo`jaliklari, birinchidan, oddiy iste`molchilardan (masalan,oila yoki yakka odamdan), ikkinchidan, resurs egalaridan iborat. ular haridor sifatida bozordan tovarlar va xizmatlarni olsa, sotuvchi sifatida ish kuchi, er va pul mablag`ini bozorga chiqarib sotadilar. ish kuchi mehnat bozorida, er ko`chmas mulk bozorida, pul esa moliya bozorida (bank orqali) sotiladi (bular birgalikda resurslar bozori deyiladi). uy xo`jaliklari resurs bozoriga tovar chiqarib, u erdan pul oladilar. bu pulni tovarlar bozoriga chiqarib, …

3 / 19

arni sotib olish uchun pul kerak, buning uchun esa nimanidir sotish kerak. demak, haridor, albatta, sotuvchi vazifasini ham o`tashi lozim. uy bekasi bozor qilganda pul bilan chiqib, uyiga tovar bilan qaytadi. u go`yo hech narsa sotmadi. to`g`ri, u shu damda tovar sotmadi, lekin uning hamyonidagi puli oldin sotilgan tovarning xaqi. masalan, uning oila a`zolari o`z ish kuchini firmaga yoki davlatga sotib, ish xaqi olgan. shu pulni beka bozorga olib chiqadi. mazkur oila bankka pul quygan bo`lsa, unga ham haq oladi, uyini ijaraga bersa, ijara xaqi oladi. uy bekasi uchun sotish operatsiyasi oldin bo`lib, xarid etish operatsiyasi keyin bo`lgan, xolos. demak, bozorda oldi-sotdi har xil vaqtda kechishi mumkin. bozorda davlatning ishtiroki boshqacharoq. agar davlatning korxonasi bo`lsa, u ham tovar sotadi. ammo aksariyat davlat idoralari va mahkamalari bozorda o`z xizmatini sotadi. bu xizmatning xaqi olinadigan soliqlar hisoblanadi. tushgan pulga davlat bozordan resurslar va tovarlar sotib oladi. bozorning afzalligi ham shuki, u oldi-sotdidan …

4 / 19

da bozorni mexanizm yoki moslashuv deb tushunib, xaridorlar o`rtasidagi aloqa yoki talab va sotuvchilar o`rtasidagi aloqa mexanizmi deyiladi. kapitalizm bozor tizimining o`zi bo`lib, sotuvchi va xaridor tomonidan qabul qilingan echimlar bozor tizimi orqali amalga oshadi, deb qaraladi. rus olimlarini olsak, ulardan v. v. jeleznov, v. semenov va boshqalar bozorni tovar muomalasi deb tushuntirishga urinadilar. l. i. abalkin esa bozor – tovar muomalasi ekanligini tan olgan holda bozorning yalpi mahsulot takror ishlab chiqarilishi va uning tarkibiy qismlari harakatining takrorlanishi elementi ekanligini va bozorning ma`lum xo`jalik aloqalari turi, ma`lum iqtisodiy harakat xili ekanligini ham qayd qiladi. bundan tashqari bozor iqtisodiyotiga usul deb baho berish ham mavjud, ya`ni bozor uning qatnashuvchilari o`rtasidagi aloqa usuli, xo`jaliklarni bir-biriga boyolash usuli, deb aytadilar. ishlab chiqaruvchi va iste`molchi o`rtasidagi aloqa albatta bozor orqali amalga oshadi. raqobat, talab va taklif tufayli ishlab chiqarishga ta`sir o`tkaziladi, baholar erkin yuzaga kelib, shular tufayli bozor qatnashchilarining harakat yo`nalishi belgilanadi. ishlab chiqarish …

5 / 19

$sodiyotida tovar muomalasi tushunchasi ash u birga iqtisodiy aloqa usuli, umuman xo`jalik yuritish usuli tushunchalari mavjud, bularni aslo inkor etib bo`lmaydi. lekin bozor iqtisodiyotining mohiyati muomala va iqgisodiy aloqalarga nisbatan kengdir. bozor iqtisodiyoti avvalo barcha xo`jalik tarmoqlari, iqtisod turlari, sohalariga ta`sir o`tkazadi. bunday ta`sir etish mikroiqtisodiyot u chegaralanmay, balki makroiqtisodiyotning asosiy tomonlariga mazmun berib, ularni o`z doirasiga oladi. ma`lumki, iqtisodiy proportsiya, balanslar bozor ta`sirisiz bo`lishi mumkin emas. chunki avvalo resurslar bozori mavjud bo`lib, ularning joylashuvi va taqsimlanishi bozor mexanizmlari ta`siri ostida bo`ladi. ishlab chiqarish (xizmat ko`rsatish) sohalari va ularning hosilasi – tovarlar bozorning asosi hisoblangan talab ta`siri tufayligina reallashmo\i mumkin. shunday qilib, bozor iqtisodiyoti tovar muomalasi, iqtisodiy aloqa usuligina bo`lib qolmay, balki u iqtisodiy tizimdir, ya`ni iqtisodiyot tizimiga xos barcha xususiyatlarii o`zida aks ettiruvchi va iqtisodiyotning barcha tomoilariga ta`sir etib, o`ziga qamrab oluvchi iqtisodiy tizimdir. bunday fikrni p. samuelson, r. makkonell, l. bryu, f. kotler, v. fattsman, a. livshits, d. …$

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "8-sinf iqtisodiy bilim asoslari 05.bozor va uning turlari+"

mavzu: bozor va uning turlari. darsning maqsadi o’quvchilarning bozor va uning turlari bilan tanishtirish o’quvchilarni vatanparvarlik yurtga sadoqat ruhida tarbiyalash. o’quvchilarni bozor va uning turlari haqidagi bilimlarini rivojlantirish va oshirish dars turi: yangi bilimlar berish jihozi: yozuv taxtasi, darslik, darsning borishi: tashkiliy qism: salomlashtirish b) tozalikni tekshirish c) davomatni aniqlash @dars_ishlanma_yangi yangi mavzu bayoni siz odamlar bilan gavjum, savdo – sotiq amalga oshiriladigan, alohida ajratilgan joy sifatidagi dehqon bozori, avtomobil bozori, kiyim – kechak bozori va buyumlar bozori kabi bozorlarni yaxshi bilasiz. bozor - sotuvchi va xaridorlarning oldi – sotdi jarayonini amalga oshirishlari bilan bog’liq o’zaro munosabatlardir. bozor uchun har doim ham ...

This file contains 19 pages in PPTX format (122.2 KB). To download "8-sinf iqtisodiy bilim asoslari 05.bozor va uning turlari+", click the Telegram button on the left.

Tags: 8-sinf iqtisodiy bilim asoslari… PPTX 19 pages Free download Telegram