milliy musiqa namunalarining ijrochilik uslublari. musiqiy bezaklar ustida ishlash

DOCX 680,8 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1667768244.docx milliy musiqa namunalarining ijrochilik uslublari. musiqiy bezaklar ustida ishlash har bir xalqning musiqasi hamda kompozitorlar yaratgan asarlar boy musiqiy bezaklarga ega. musiqiy bezaklarsiz musiqa o’zining to’liq mazmun mohiyatiga ega bo’lmaydi. musiqiy bezaklar kuyni har tomonlama boyitibgina qolmasdan, uning xarakterini ochib berishda juda katta rol o’ynaydi. musiqiy bezaklar har-xil melizmlar va qochirimlardan iborat. melizmlar «trel», «forshlag», «mordent» va «gruppetto» deb nomlanadi va deyarli barcha xalqlar kuy va qo’shiqlarida hamda kompozitorlar ijodida juda keng qo’llaniladi. shashmaqom asarlari va mumtoz o’zbek kuylarida uchraydigan bezaklar melizmlar deb atalishi bilan birga «qochirim», «nola» deb ham yuritiladi. qochirim, nola milliy musiqiy bezaklarning barchasini o’z ichiga oladi: «bidratma», «sayqallar», «to’lqinlantirish», «naxshlag», «kashish», «molish» shular jumlasidan bo’lib, ular milliy musiqamizni haqqoniy jaranglashiga va kuy ohanglari jozibasini to’liq ochib berishga yordam beradi. ulardan forshlag (nem. «vorschlag» – «oldindan», «bosim oldidan urish»)8 – asosiy nota oldiga kichik notalar bilan yozilib, bittalik forshlag va qo’sh forshlag turlariga bo’linadi. bittalik forshlag …

aga nisbatan baland yoki qo’pol chiqib qolmasligiga qaratishi lozim. «qo’sh forshlag» asosiy nota oldiga ikki kichik notalar bilan yoziladi va pastga tepaga beriladigan zarb bilan qisqa ijro etiladi. anitra raqsi e.grig fantaziya № 2 u.hojibekov amaliyotda forshlag har xil sur’atli asarlarda ko’p uchraydi, shuning uchun uning uzun-qisqaligi va qaysi tovush hisobiga chalinishi, ba’zan asar xarakteridan kelib chiqadi. ya’ni ayrim kodentsiyalarida, yoki erkin ijro etish mumkin bo’lgan bo’laklarda, musiqani ifodali ijroga erishish maqsadida forshlaglar birmuncha kengroq chalinadigan holatlar ham uchrab turadi. xuddi shunday forshlaglar tremolo usuli bilan ham ijro etiladi. «naxshlag» – (nem. «natschlag» – oldingi nota cho’zimi hisobiga chalinadigan bezak turi)[footnoteref:1] qashqar rubobida va ko’pgina mizrobli cholg’ularda keng qo’llaniladigan musiqiy bezaklardan biri. asosiy tovushdan keyin yoziladigan kichik notalar bilan belgilanadi. [1: крунтяева т. с., молокова н. в. «словарь иностранных музыкальных терминов». л. «музыка». 1987 ] forshlaglar asosiy tovushdan oldin har bir tovushni mizrob bilan urib ijro etilsa, naxshlag asosiy tovushni …

atijasida mordentlar noaniq ijro etiladi. bundan tashqari mordentlar juda yengil xarakterga ega. aynan shu yengillik bilangina, u musiqani bezaydi. buning uchun talaba bilan shu asarni musiqiy tahlil qilish (ayniqsa, yevropa klassiklari asarlarini) asarning xarakterini ochib berishda, har bir elementning ahamiyatini tushunib yetishga, xususan, mordentni kerakli darajada ijro etishga olib keladi. «sayqal»[footnoteref:3] - qashqar rubobida an’anaviy ijrochilikda juda keng qo’llaniladigan bezak turlaridan biri. u mordent belgisining ustiga “+” belgisi qo’yib ifodalanadi. uning 4 turi mavjud. mordent bilan sayqalning asosiy farqi, agar mordentning barcha tovushlari mizrob bilan urilib ijro etilsa, sayqal faqat bir zarb bilan urib, qolganlari esa, shu zarb sadosi ostida chap qo’l bilan torni bosish yo’li bilan amalga oshiriladi. sayqalni ijro etishning asosiy xususiyati zarb berilgan tovushning sadosini o’chirib qo’ymaslikdan iboratdir. bunda zarb berilgan pardani bosib turgan birinchi yoki ikkinchi barmoq pardadan ko’tarilmasdan o’ziga xos glissandolash orqali ohangning uzilmasligiga va keyingi tovush ohangiga ulanishiga olib kelishi kerak bo’ladi. [3: sayqal …

’sirini ko’rsatmoqda. bunday kuy va qo’shiqlarda trel bezaklarning boshqa elementlari bilan hamohang tarzda juda keng ishlatilishi bois ularni ma’lum bir yo’nalishda juda yengil harakatlar bilan nafis ijro etishni talab qiladi. kel endi s.azizboyev dil so’z a.olimov kompozitorlar ijodiga mansub asarlarni ijro etganda trel asosan birinchi va ikkinchi barmoqlar yordamida amalga oshiriladi. lekin, yuqorida keltirilgan s.azizboyevning “kel endi”, a.olimovning “dil so’z” kabi hozirgi zamon estrada kuy va qo’shiqlari ijrosida esa boshqa barmoqlarning ham juda yengil bo’lishi talab etiladi. bu misollarda trel qilinadigan tovushlarga, asosan ikkinchi barmoq qo’yilgan bo’lib, trel uchinchi va to’rtinchi barmoqlar bilan amalga oshiriladi. bundan tashqari biz talabalarga trelni doimiy ravishda barcha barmoqlar bilan mashq qilishni tavsiya qilamiz. trel an’anaviy ijrochilikda “bidratma” deb ham yuritiladi. bidratmaning o’ziga xos tomoni shuki, mizrob bilan urib chalish bilan birga faqat bir zarb sadosi ostida ham ijro etish mumkinligidir. bunda trel belgisi ustiga + belgisi qo’yiladi. ko’pincha talabalar sayqal va bidratmani ijro etganlarida …

viy ijrochilikda, shartli ravishda nota ustiga to’lqinsimon chiziq bilan belgilanadi. tong a.ismoilov eshvoy ozbek xalq kuyi kompozitorlar ijodida “glissando” nomli melizm qo’llaniladi. “glissando” (it. “glissando” – “sirg’anma”) – bir tovushdan ikkinchi tovushizga sirg’alib o’tish. qashqar rubobda glissando chap qo’l barmog’ini dasta bo’ylab pastga yoki yuqoriga sirg’altirib amalga oshiriladi. katta intervallar orasidagi glissando asosan birinchi barmoq bilan chalinsa, kichikroq intervallarda boshqa barmoqlarda ham ijro etish mumkin. bunda sirg’alayotgan barmoq tovushni so’ndirib qo’ymasligi va ravon harakat bilan nota cho’zimiga mos vaqtda ikkinchi notaga yetib kelishi kerak bo’ladi. sayohatnoma m.bafoyev tush manzaralari d.saydaminova dilorom saydaminovaning “tush manzaralari” asaridan keltirilgan parchadagi sekunda intervalidagi glissandolar mizrob bilan rez usulida, chap qo’l bilan esa “kashish”[footnoteref:5] usulida, ya’ni, torni ko’tarish yo’li bilan amalga oshiriladi. [5: “kashish” haqida keyingi betga qarang. ] qashqar rubobda chap qo’l dasta bo’ylab sirg’alib glissando qilganda o’ng qo’l bilan rez qilinadi lekin, ayrim hollarda o’ng qo’l bilan birinchi tovushga zarb berilgach, shu tovush …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "milliy musiqa namunalarining ijrochilik uslublari. musiqiy bezaklar ustida ishlash"

1667768244.docx milliy musiqa namunalarining ijrochilik uslublari. musiqiy bezaklar ustida ishlash har bir xalqning musiqasi hamda kompozitorlar yaratgan asarlar boy musiqiy bezaklarga ega. musiqiy bezaklarsiz musiqa o’zining to’liq mazmun mohiyatiga ega bo’lmaydi. musiqiy bezaklar kuyni har tomonlama boyitibgina qolmasdan, uning xarakterini ochib berishda juda katta rol o’ynaydi. musiqiy bezaklar har-xil melizmlar va qochirimlardan iborat. melizmlar «trel», «forshlag», «mordent» va «gruppetto» deb nomlanadi va deyarli barcha xalqlar kuy va qo’shiqlarida hamda kompozitorlar ijodida juda keng qo’llaniladi. shashmaqom asarlari va mumtoz o’zbek kuylarida uchraydigan bezaklar melizmlar deb atalishi bilan birga «qochirim», «nola» deb ham yuritiladi. qochirim, nola milliy musiqiy bezaklarning ba...

Формат DOCX, 680,8 КБ. Чтобы скачать "milliy musiqa namunalarining ijrochilik uslublari. musiqiy bezaklar ustida ishlash", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: milliy musiqa namunalarining ij… DOCX Бесплатная загрузка Telegram