5-sinf. x va h undoshlarining talaffuzi va imlosi

PPTX 20 sahifa 5,4 MB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1 / 20
x va h undoshlarining talaffuzi va imlosi § x (x) va h (h) undoshlari imlosi x undoshi chuqur til orqa, talaffuzda tomoqni qirib chiqadi: shox, xol, xo‘roz. h undoshi esa mayin aytiladi, talaffuzda tushib qolishi yoki “y” tovushi bilan almashishi mumkin: hol, havas, abdulloh – abdullo, shohnazar – shonazar, shohi – shoyi. ushbu harflarni farqlamaslik paronimlik hosil qiladi: xiyla (biroz) – hiyla (makr) shox (hayvon yoki daraxt shoxi) – shoh (podshoh) xush (yaxshi) – hush (ong, aql) uxlamoq (dam olish) – uhlamoq (uh tortmoq) xirs (ayiq) – hirs (nafs) xil-xil (turli) – hil-hil (yetilib pishmoq) x (x) undoshi axloq, axtarmoq, baxt, baxsh, ixtiyor, ixramoq, laxcha, maxluq, maxfiy, muxlis, muxolif, muxtasar, oxir, paxta, qix-qix, ruxsat, saxovat, six, surx (qirmizi), suxandon, talx (achchiq), taxir, taxlit, taxmin, uxlamoq, yaxshi, o‘xshamoq, o‘xchimoq (qusmoq), shaxs, shaxdam, shox-shabba, sho‘x, xabar, xalaqit, xaloskor, xalta, xamir, xameleon, xanda, xanjar, xaridor, xarita, xarob, xarsang, xartum, xaskash, xasta, xatar, xatm …
2 / 20
qum, hol-ahvol, hordiq. 191-mashq. matnni diqqat bilan o‘qing. unga sarlavha tanlang. qaysi bir uyga mehmon kelmasa, o‘sha xonadonga farishtalar ham kirmaydi. mehmondo‘stlik inson fazilati hisoblanadi. mehmondo‘st bo‘lmagan odamdan yaxshilik kutilmaydi. odatda, mehmon boy yoki kambag‘al deb ajratilmaydi. hamma baravar noz-ne’matlar bilan siylanadi. kelgan mehmon esa izzatini bilib, mezbon ko‘rsatgan joyga o‘tirishi lozim. aks holda, mezbonni noqulay vaziyatga solib qo‘yish mumkin. mehmonga taom kechiktirilmay olib kelinadi. taom keltirilgach, uy sohibi mehmonni ovqatlanishga taklif qiladi. (n. ahmedov) munosabat bildiring. 1. yana qanday sifatlarni mehmondo‘stlik odobiga kiritasiz? fikringizni asoslovchi 3 ta misol keltiring. 2. agar mehmon begona bo‘lsa, uy egasi taomga birinchi qo‘l uzatadi. nima sababdan? 3. matnda ajratilgan so‘zlardagi “x” yoki “h” tovushi tilning qaysi qismida hosil bo‘layotganini aniqlang. x va h undoshi x, x harfi chuqur til orqa undoshini ifodalaydi, h, h harfi esa bo‘g‘izda hosil bo‘ladigan undoshni ifodalaydi. 192-mashq. nuqtalar o‘rniga mos harflarni qo‘yib, gaplarni ko‘chiring. 1. kelmoq i…tiyor bilan, …
3 / 20
oyim; x va h undoshi – yopiq bo‘g‘inda e tovushidan keyin doim h qo‘llanadi: ehtimol, ehtiyoj, istehkom, mehmon, istehzo, mehnat. x va h undoshi – yopiq bo‘g‘inda i unlisidan keyin doim x undoshi keladi: ixcham, ixlos, ixtiro, ixtiyoriy, mix, six.. x va h undoshi – rus-yevropa so‘zlarida, ko‘pincha, x harfi yoziladi: texnika, xirurg, arxiv, arxitektor. 194-mashq. nuqtalar o‘rniga x yoki h harflaridan mosini qo‘ying. alo…ida, …ola, vo...a, ar…eolog, asla…a, pa…ta, a…ir, a …il, ba…t, ba…o, …isobchi, ba..s, ba…odir, va …ima, gav…ar, giyo… , gazet...on, go…, guvo…, gul…an, sho..imardon. madhiya, mahalla, maxkam, masxaraboz, maxsus, mashhur, mehmon, mehr, mohir, mixdon, muxbir, muhabbat, nihoyat, ehtiyotkorlik, texnologiya, taxminan, ehson, hamroh, ohang, ixtisos. 195-mashq. so‘zlar imlosiga diqqat qilib, ko‘chiring. 196-mashq. uyga vazifa. berilgan so‘zlardagi x va h tovushlarining talaffuzi va imlosiga diqqat qiling. ular ishtirokida “mehmondo‘stlik odobi” mavzusida matn yarating. qo‘llash uchun so‘zlar: havas, mehmon, xotira, suhbat, xohla-moq, ixtiyor, mahalla, qahramon, faxr. e’tiboringiz uchun rahmat! …
4 / 20
5-sinf. x va h undoshlarining talaffuzi va imlosi - Page 4
5 / 20
5-sinf. x va h undoshlarining talaffuzi va imlosi - Page 5

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 20 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"5-sinf. x va h undoshlarining talaffuzi va imlosi" haqida

x va h undoshlarining talaffuzi va imlosi § x (x) va h (h) undoshlari imlosi x undoshi chuqur til orqa, talaffuzda tomoqni qirib chiqadi: shox, xol, xo‘roz. h undoshi esa mayin aytiladi, talaffuzda tushib qolishi yoki “y” tovushi bilan almashishi mumkin: hol, havas, abdulloh – abdullo, shohnazar – shonazar, shohi – shoyi. ushbu harflarni farqlamaslik paronimlik hosil qiladi: xiyla (biroz) – hiyla (makr) shox (hayvon yoki daraxt shoxi) – shoh (podshoh) xush (yaxshi) – hush (ong, aql) uxlamoq (dam olish) – uhlamoq (uh tortmoq) xirs (ayiq) – hirs (nafs) xil-xil (turli) – hil-hil (yetilib pishmoq) x (x) undoshi axloq, axtarmoq, baxt, baxsh, ixtiyor, ixramoq, laxcha, maxluq, maxfiy, muxlis, muxolif, muxtasar, oxir, paxta, qix-qix, ruxsat, saxovat, six, surx (qirmizi), suxandon, talx …

Bu fayl PPTX formatida 20 sahifadan iborat (5,4 MB). "5-sinf. x va h undoshlarining talaffuzi va imlosi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: 5-sinf. x va h undoshlarining t… PPTX 20 sahifa Bepul yuklash Telegram