fuzuliy_va_ozbek_adabiyoti_

PDF 31 pages 381.7 KB Free download

31 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 381.7 KB

File type PDF

Pages 31

Updated May 2026

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 31

1 o’zbekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi muqimiy nomidagi qo’qon davlat pedagogika instituti filologiya fakulteti o’zbek tili va adabiyoti ta’lim yo’nalishi iv “c” guruh talabasi yo’ldasheva gulchehra sirojiddinovnaning ―fuzuliy va o’zbek adabiyoti‖ mavzusidagi referat ilmiy rahbar: dotsent zohidov l qo’qon - 2011 yil 2 i bob. fuzuliy va uning adabiy merosi.............................................. 1.1. fuzuliyning hayoti va ijodiy faoliyati……………………….. 1.2. fuzuliy lirikasining janr xususiyatlari va mavzu doirasi…. 1.3. fuzuliyning badiiy mahorati…………………………………… 1.4. ―layli va majnun‖ dostonida ishq talqini……………………. ii bob. fuzuliy va adabiy ta’sir masalasi………………………. 2.1. fuzuliyning o’zbek adabiyotiga ta’siri………………………….. 2.2. fuzuliy va qo’qon adabiy muhiti………………………………… xulosa…………………………………………………………………… foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati……………………………….. 3 i bob. fuzuliy va uning adabiy merosi. 1.1. fuzuliyning hayoti va ijodiy faoliyati. muhammad sulaymon o’g’li fuzuliy sharqning eng mashhur shoirlaridandir. u 1498 yilda iroqning karbalo shahrida tug’ilgan. karbalo ham ancha mashhur yurt. fuzuliy zamonasida mana shu dashti kabirda karbalo degan shahar bo’lgan va buyuk shoir mana shu erda ziyoli oilasida dunyoga …

2 / 31

g’dodda ham barcha islom shaharlaridaga kabi she’r va shoirning martabasi baland bo’lgan. fuzuliy yozadi: turku arabu ajamda ayyom, har shoira vermish edi bir kom. shod etmish edi abunuvosi, xorun xalifaning atosi. bo’lmishdi safoyi dil nizomiy, shirvonshaha dushub kiromi. o’lmishdi navoiyi suxandon, manzuri shahanshohi xuroson. 4 shoir uch til — turk, arab, fors tillarining shuhratini o’z asarlari bilan olamga yoygan uch buyuk dahoni tilga oladi. bular — abu nuvos, nizomiy, navoiy. va ular o’zlariniig buyuk zamondoshlari xorun ar-rashid, shirvonshoh, xuroson shahanshohi (husayn boyqaro) tomonidan izzat va sharaf topdilar. bu shoirlar fuzuliyga butun umri davomida yo’lchi yulduz bo’lib qoldilar. ayniqsa, alisher navoiyga juda katta ixlos va muhabbat bilan qaradi. u yashagan zamonda navoiyning ovozasi birgina xurosonu movarounnahrda emas, arabu ajamda ham baland edi. qolaversa, uning ijod yo’lida ham navoiy bilan bir qadar o’xshashlik bor. masalan, u ham o’z ijodini forsiyda boshlagan, ona tiliga so’ng o’tgan. shunchaki rasm uchun emas, ona tilida ijod …

3 / 31

ustozi habibiyning qizini yaxshi ko’rib qolganini, unga atab she’rlar yozganini naql qiladilar. chamasi, shoir hayoti davomida sayohatlarda ko’p bo’lmagan. «umiddurki,— deb yozadi fuzuliy,— arbobi fasohat va ashobi balog’at mushohada va mutolaa qildikda mansha’ (asli) va mavlidim (tug’ilgan joyim) iroqi arab o’lub, tamomi umrda g’ayr mamlakatlarda sayohat qilmodigimdan voqif o’ldiqda, bu illati 5 mo’jibi suquti e’tibor bilmayalar. va mahalli maqomima ko’ra rutbai iste’dodima haqorat ila nazar qilmayalar. zero, e’tibori vatan iste’dodi zota ta’sir etmaz». fuzuliyning o’g’li fazliy taxallusi bilan she’rlar yozganini va bobosining yurti arashga ko’chib kelganini naql qiladilar. fuzuliy umri davomida ko’plab asarlar yozgan. she’rlarini to’plab, devon tartib bergan, ―layli va majnun‖, «haft (etti) jom», «anisul qalb» (qalb do’sti), «matla’ ul-e’tiqod» (e’tiqod boshlanmasi), «rindu zohid» kabi falsafiy dostonlar, «sihhat va maraz», «bangu boda» (nasha va may), «suhbat ul-asmor» (mevalar suhbati) kabi majoziy asarlar bitgan.. buyuk shoir nasr bilan ham shug’ullangan. «shikoyatnoma» degan asar yozib, turkiy proza taraqqiyotiga katta hissa qo’shgan …

4 / 31

i singari g’azalga alohida ixlos va muhabbat bilan qaradi, uni iste’dodga me’zon bildi. fuzuliy g’azal janrini kamolotga etkazgan buyuk san’atkordir. navoiydan so’ng bu janrda eng ko’p, eng go’zal, eng nafis va eng ohangdor g’azallar yaratgan shoir fuzuliydir. fuzuliy — turkiy tillarda so’zlashuvchi barcha xalqlarning mushtarak sharafi, ularning mushtarak hofiz sheroziysidir. 6 fuzuliy o’z ijodining ibtidosidan boshlab, g’azal janriga alohida ahamiyat beradi, bu janrni boshqalardan yuqori qo’yadi. chunki: g’azaldir safo baxshi ahli nazar, g’azaldir guli gulistoni hunar. g’izoli g’azal saydi oson dagil, g’azal munkiri ahli irfon dagil. g’azal bildirar shoiring qudratin, g’azal orturar noziming shuhratin. g’azal de, ki mashhuri davron o’la, o’qumoqda, yozmoqda oson o’la. g’azal janriga bunday yuksak baho bergan fuzuliyning g’azallari kanday? fuzuliyni sharq lirikasining otasi hofiz sheroziy darajasiga ko’targan sir nimada? bu so’roqqa to’g’ri javob berish uchun yana fuzuliyning o’ziga murojaat qilmoq kerak. fuzuliy o’z kulliyotiga yozgan debochasida: ―shoirligim muqarrar bo’lgach, umrimning bir qismini sarf etib, turli ilmlarni …

5 / 31

i qalb ko’zi bilan ko’rib, uni so’z bilan suratga tushirmoq istagi shoirning badiiy kamol topishiga sabab bo’lgan asosiy omildir fuzuliy g’azallari — qalbning sadosidir. chin go’zallik shoirning ko’z o’ngida sohibjamol qiz siymosida namoyon bo’ladn. oshiq shoir unga etolmay, uning hajrida kuyadi, iztirob chekadi: azal kotiblari ushshoq baxtin qora yozmishlar, bu mazmun ila xat ul safxai ruxsora yozmishlar. muharrirlar yozonda har kima olamda bir ro’zi, banga har kun dili sadporadan bir pora yozmishlar. 1 deb, afsuslanadi. lekin bu jafokor sohibjamol lirik qahramonga nisbatan loqaydlikda, muruvvatsizlikda davom etadi. ana shunda shoir to’lib-to’lib, butun vujudi bilan yonib kuylaydi. fuzuliy g’azallarini o’qir ekansiz, shoir she’riyatining kamoloti uchun ma’shuqani muruvvatsizlikda ayblagingiz kelmaydi. darhaqiqat, lirik qahramon mahbubasi og’ushida farog’atda bo’lganda, mana bunday bebaho g’azallar bunyodga kelmasdi: yondi jonim hajr ila vasli ruhi yor istaram, dardmandi furqatam darmoni diydor istaram, bulbuli zoram, dagil behuda, afg’on etdigim, qolmisham nolon qafas qaydida, gulzor istaram. 2 fuzuliyning: shvfoyi vasl qadrin …

Want to read more?

Download all 31 pages for free via Telegram.

Download full file

About "fuzuliy_va_ozbek_adabiyoti_"

1 o’zbekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi muqimiy nomidagi qo’qon davlat pedagogika instituti filologiya fakulteti o’zbek tili va adabiyoti ta’lim yo’nalishi iv “c” guruh talabasi yo’ldasheva gulchehra sirojiddinovnaning ―fuzuliy va o’zbek adabiyoti‖ mavzusidagi referat ilmiy rahbar: dotsent zohidov l qo’qon - 2011 yil 2 i bob. fuzuliy va uning adabiy merosi.............................................. 1.1. fuzuliyning hayoti va ijodiy faoliyati……………………….. 1.2. fuzuliy lirikasining janr xususiyatlari va mavzu doirasi…. 1.3. fuzuliyning badiiy mahorati…………………………………… 1.4. ―layli va majnun‖ dostonida ishq talqini……………………. ii bob. fuzuliy va adabiy ta’sir masalasi………………………. 2.1. fuzuliyning o’zbek adabiyotiga ta’siri………………………….. 2.2. fuzuliy va qo’qon adabiy muhiti………………………………… xulosa...

This file contains 31 pages in PDF format (381.7 KB). To download "fuzuliy_va_ozbek_adabiyoti_", click the Telegram button on the left.

Tags: fuzuliy_va_ozbek_adabiyoti_ PDF 31 pages Free download Telegram